Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın Para Politikası Kurulu, ekim ayı faiz kararını bugün saat 14.00’te açıklayacak. Piyasada ağırlıklı beklenti küçük bir indirim yönünde, ancak bu görüş birliği bütün kurumlara yayılmış değil. Kararı bekleyen Borsa İstanbul dün yüzde 1,87 kaybettikten sonra bu sabah da eksiye açıldı. Gece Meclis’te fon teklifinin ilk beş maddesi kabul edildi. Dış tarafta ise New York’un artıyla kapanmasına karşın Asya’da yapay zeka harcamaları ve petrol kaygısıyla sert satış görüldü; Brent, ABD’nin Suudi Arabistan’daki personeline çıkış emri vermesiyle yeniden 110 doların üzerine çıktı.
Bugünkü toplantı, Fatih Karahan başkanlığındaki kurulun bu yılki yedinci toplantısı. Karar, kurulun gerekçesiyle birlikte öğleden sonra ikide duyurulacak (TV5 / AA). Politika faizi, yani bir hafta vadeli repo ihale faizi, şu anda yüzde 37. Eylül toplantısında oran değiştirilmemiş, faiz koridorunun üst ucu olan gecelik borç verme faizi yüzde 40’ta, alt ucu olan borçlanma faizi yüzde 35,5’te bırakılmıştı (Piramit Menkul Kıymetler değerlendirmesi, Hibya).
Bu yılın faiz hikayesi kısa: Merkez Bankası ocak ayında indirim yaptı, şubatta ABD ve İsrail ile İran arasında savaş başlayınca politika faizini yüzde 37’de sabitledi ve o günden bu yana dokunmadı (BBC Türkçe). Yani bugün bir indirim gelirse, savaşın başlamasından bu yana ilk gevşeme adımı olacak. Kurulun elindeki son enflasyon verisi de bu tartışmanın zeminini oluşturuyor. TÜİK’in 5 Ekim’de yayımladığı rakama göre tüketici fiyatları eylülde aylık yüzde 1,84, yıllık yüzde 29,73 arttı.
Anketler aynı yönü gösteriyor. AA Finans’ın 16 Ekim’de tamamladığı ankette 20 ekonomistten 19’u 100 baz puanlık indirimle faizin yüzde 36’ya inmesini bekliyor. BloombergHT’nin anketinde de 17 katılımcının 15’i aynı tahminde. Yabancı kurumlar arasında ise tablo daha karışık. JPMorgan 20 Ekim tarihli notunda indirim beklentisini 150 baz puandan 100 baz puana çekti ve iç siyasi gelişmeleri gerekçe göstererek enflasyon tahminlerini yükseltti. Goldman Sachs ile Societe Generale ise bu ay faizin sabit kalacağını öngörüyor (BBC Türkçe derlemesi).
| Kurum / anket | Ekim toplantısı beklentisi | Tarih |
|---|---|---|
| AA Finans anketi (20 ekonomist) | 19’u 100 baz puan indirim (yüzde 36), 1’i 200 baz puan indirim | 16 Ekim |
| BloombergHT anketi (17 katılımcı) | 15’i 100 baz puan indirim | Ekim |
| JPMorgan | 100 baz puan indirim (önceki beklenti 150 baz puan) | 20 Ekim |
| Goldman Sachs | Faizin sabit kalması | 7 Ekim |
| Societe Generale | Faizin sabit kalması | 20 Ekim |
Kaynak: BBC Türkçe ve TV5 / AA. Anketlerin çoğu bu haftaki SPK kararları, borsadaki sert dalgalanma ve petrolün yeniden 110 dolara çıkmasından önce yapıldı.
Bu yüzden öğleden sonra yalnızca faiz oranına değil, metnin diline de bakılacak. Piramit’in notunda da vurgulandığı gibi, enflasyonun ana eğilimine, likidite koşullarına ve olası yeni adımlara dair ifadeler kurun ve borsanın kısa vadeli seyrinde rol oynayabilir. Kararın ardından ayrıntılı değerlendirme, 30 Ekim’de yayımlanacak toplantı özetinde gelecek; ekim enflasyonu ise 3 Kasım’da açıklanacak (Matriks veri takvimi). Dünkü sabah yazımızda anket sonuçlarını ve SPK’nın aracı kurum kararını ayrıntılı ele almıştık.
BIST 100 çarşamba gününü 220,5 puan kayıpla 11.577,12’den kapattı. Gün boyunca yükselen tek bir sektör endeksi olmadı; en sert düşüş yüzde 6,02 ile sigorta hisselerindeydi. Holding endeksi yüzde 2,92, bankalar yüzde 1,38 geriledi ve işlem hacmi 85,9 milyar lirada kaldı (AA kapanış). Akşam VİOP seansında BIST 30 vadeli kontratının yüzde 0,29 yükselmesi sınırlı bir toparlanma işareti vermişti.
Bu sabah ise endeks 36,50 puan düşüşle 11.540,61’den açıldı. Bankalarda kayıp yüzde 0,18 ile sınırlı kalırken holdingler yüzde 0,86 geriledi. Turizm yüzde 0,68 ile öne çıkan sektör oldu; finansal kiralama ve faktoring hisseleri ise yüzde 5,10 ile yine listenin en altında (AA açılış).
| Gösterge | 21 Ekim kapanış | 22 Ekim açılış |
|---|---|---|
| BIST 100 | 11.577,12 (−%1,87) | 11.540,61 (−%0,32) |
| Bankacılık endeksi | −%1,38 | −%0,18 |
| Holding endeksi | −%2,92 | −%0,86 |
| En çok düşen sektör | Sigorta (−%6,02) | Finansal kiralama-faktoring (−%5,10) |
| Dolar/TL (bankalararası) | 49,5600 | 49,6240 |
| Avro/TL (serbest piyasa, satış) | 55,7590 | 55,9350 |
Kaynak: AA kapanış (21 Ekim), AA açılış (22 Ekim, 10.00), AA sabah bülteni ve AA serbest piyasa döviz açılışı (09.00).
Kurda hareket dar. Dolar bankalararası piyasada güne yüzde 0,1 artışla 49,62 civarında başladı. Avro ise serbest piyasada dünkü 55,76 liradan 55,94 liraya yükseldi. Sabah saatlerinde avro/dolar paritesinin yüzde 0,1 civarında yükselmesi de bu harekete eşlik ediyor (Ahlatcı / Hibya).
Borsanın yakından izlediği fon düzenlemesinde de gece önemli bir adım atıldı. Tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarına ilişkin kanun teklifinin birinci bölümündeki beş madde Genel Kurul’dan geçti (NTV / AA). Kabul edilen hükümlere göre tasfiyeyi SPK’nın gözetiminde görevli kuruluşlar yürütecek ve pay sahipliği Merkezi Kayıt Kuruluşu kayıtlarıyla eşleştirilerek belirlenecek. Net yatırım tutarı esas alınarak kişi başı en fazla 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılabilecek. Piyasa dolandırıcılığı veya bilgi suistimali yaptığı kurulca tespit edilenlere ise bu hesaplardan ödeme yapılmayacak. Fonlardan usulsüz çıkarılan değerlerin geri alınması için TMSF’ye amme alacağı yöntemiyle tahsil yetkisi veriliyor.
Kabul edilen bir önergeyle, 17 Eylül ve öncesinde TEFAS’a iletildiği hâlde fonun temerrüdü ya da fiyat açıklanmaması yüzünden gerçekleşmeyen talimatlar nedeniyle payları bloke kalan yatırımcılar da tasfiye kapsamına alındı (AA). Uygulama tarafında ise Ziraat Bankası, A1, Bulls ve Pardus portföy şirketlerinin yönettiği 66 fonda 45 binden fazla kişiye yaklaşık 40,8 milyar liralık ayni ve nakdi ödemeyi tamamladı. Böylece tasfiyedeki fon sayısı 131’den 65’e indi. Genel Kurul, kalan maddeler için bugün saat 14.00’te, yani faiz kararıyla aynı saatte yeniden toplanacak.
New York çarşamba seansını teknoloji hisselerinin desteğiyle artıda bitirdi. Nasdaq yüzde 1,05, S&P 500 yüzde 0,58, Dow Jones yüzde 0,69 yükseldi. Halka açık şirket olarak ilk kârını açıklayan SpaceX günü yüzde 7,8, yapay zeka sunucuları üreten Super Micro yüzde 9,6 artıyla tamamladı (Reuters). Dün öğleden sonraki yazımızda ele aldığımız ABD açılışındaki yükseliş böylece kapanışa kadar korunmuş oldu.
Kapanıştan sonra gelen iki büyük bilanço ise farklı mesajlar verdi. Meta’nın üçüncü çeyrek geliri 64,60 milyar dolarla LSEG’in derlediği 63,37 milyar dolarlık beklentiyi geçti, son çeyrek için verdiği gelir aralığı da tahminlerin üzerinde kaldı (CNBC). AA’nın aktardığına göre şirketin net kârı yüzde 264 artışla 9,9 milyar dolara çıktı. Meta hisseleri seans sonrasında yüzde 2–3 değer kazandı. Tesla tarafında düzeltilmiş hisse başına kâr 48 sentle 43 sentlik beklentiyi aştı, gelir 28,05 milyar dolar oldu. Ancak net kâr bir yıl öncesine göre yüzde 43 düşerek 787 milyon dolara geriledi (AA). Tesla hissesi ilk tepkide yükselse de sonradan kazancını geri verip yüzde 2–3 ekside işlem gördü. Yonga ekipmanı üreticisi Lam Research ise seans sonrasında yüzde 5’ten fazla düştü.
Bu karışık tablo Asya’ya satış olarak yansıdı. Güney Kore’de Kospi yüzde 3,7, Hong Kong’da Hang Seng yüzde 2,9, Japonya’da Nikkei yüzde 2,1 geriledi. Piramit’in aktardığına göre Çin’in CSI 300 endeksi ayı piyasası bölgesine girdi; Güney Kore Merkez Bankası ise faizi beklendiği gibi sabit bıraktı. ABD vadelileri de düşüşte: S&P 500 vadelisi yüzde 0,66, Nasdaq-100 vadelisi yüzde 1,32 ekside. Yapay zeka yatırımlarının nasıl finanse edileceği sorusu, yarı iletken ağırlıklı Asya borsalarında daha sert fiyatlanıyor.
| Piyasa | Son durum | Kaynak saati |
|---|---|---|
| Dow Jones | 52.856,09 (+%0,69) | 21 Ekim kapanış (23.00) |
| S&P 500 | 7.757,17 (+%0,58) | 21 Ekim kapanış (23.00) |
| Nasdaq Bileşik | 26.702,86 (+%1,05) | 21 Ekim kapanış (23.00) |
| S&P 500 / Nasdaq-100 vadeli | −%0,66 / −%1,32 | 22 Ekim, Asya seansı |
| DAX / CAC 40 | +%1,35 / +%1,06 | 21 Ekim kapanış |
| Nikkei 225 / Hang Seng / Kospi | −%2,1 / −%2,9 / −%3,7 | 22 Ekim, kapanışa yakın |
| ABD 10 yıllık tahvil faizi | %5,09 (−3 baz puan) | 22 Ekim sabah |
| Brent petrol (aralık vadeli) | 110,7 dolar (+%1,8) | 22 Ekim sabah |
Kaynak: Reuters (NY kapanışı), CNBC (vadeliler ve bilançolar), AA sabah bülteni ve Piramit / Hibya. Asya ve vadeli kontrat verileri sabah saatlerine ait, gün içinde değişebilir.
Gecenin jeopolitik gelişmesi Körfez’den geldi. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tommy Pigott, bütün Körfez ülkelerinden personel çekileceğine dair haberleri yalanladı. Washington’ın ülkeden ayrılma talimatı, Pigott’un açıklamasına göre sadece Suudi Arabistan’da görev yapan ABD’li kamu çalışanlarını ve yanlarındaki aile fertlerini kapsıyor. Karar, ülkeye yönelik saldırıların sürmesinin ardından geldi. Aralık vadeli Brent yüzde 1,8 artışla 110,7 dolara çıktı (AA). Sabah 08.45 civarında fiyat 110,9 dolar dolaylarındaydı (Ahlatcı / Hibya).
Petrol, Merkez Bankası’nın bugün tartacağı başlıkların en başında geliyor. Türkiye enerjide büyük ölçüde ithalata bağımlı olduğu için varil fiyatındaki her yükseliş, akaryakıt ve elektrik maliyetleri üzerinden enflasyon beklentilerine yansıyabiliyor. Aynı kaygı küresel faiz fiyatlamasında da görülüyor. Piyasalar Fed’in gelecek hafta faizi sabit tutmasına yüzde 86 ihtimal verirken aralıkta 25 baz puanlık artırımı neredeyse kesin olarak fiyatlıyor. Bu sabah 10 yıllık ABD tahvil getirisi ise yüzde 5,09’a, yani dünkü seviyesinin 3 baz puan altına indi (AA).
TÜİK’in ekim ayı tüketici güven endeksinin sabah 10.00’da açıklanması planlanıyordu; bu yazı hazırlanırken rakam incelediğimiz kaynaklara henüz yansımamıştı. Eylülde endeks 91,9 ile 100 eşiğinin altında kalmıştı. Öğleden sonranın programı ise yoğun.
| Saat (TSİ) | Gündem |
|---|---|
| 14.00 | TCMB Para Politikası Kurulu faiz kararı ve gerekçesi |
| 14.00 | TBMM Genel Kurulu, fon teklifinin kalan maddeleri için toplanıyor |
| 14.30 | TCMB haftalık para ve banka istatistikleri |
| 15.30 | ABD haftalık işsizlik maaşı başvuruları |
| 17.00 | ABD eylül öncü göstergeler endeksi |
| 18.00 | ABD Kansas City Fed imalat endeksi |
Kaynak: AA veri takvimi ve NTV. Faiz kararının ayrıntıları ve piyasaların ilk tepkisi, gün içinde yayımlanacak haberlerde takip edilecek.
Yatırım tavsiyesi değildir. Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; endeks, kur ve emtia rakamları kaynaklarda belirtilen saatlere aittir ve gün içinde değişebilir. Karar vermeden önce kendi araştırmanızı yapın.
📚 Yazarın Kitapları
Ons gümüş perşembe sabahı yüzde 3'e yakın düşüşle 56 dolar bandına indi; Fresnillo üçüncü çeyrekte…
Ons altın, Suudi Arabistan'daki saldırılarla 110 dolara çıkan petrolün faiz beklentilerini güçlendirmesiyle 14 Ekim'den bu…
Filecoin (FIL), kullanıcıların verilerini dünyanın dört bir yanındaki bağımsız depolama sağlayıcılarına ücret karşılığında sakladığı merkeziyetsiz…
Bitcoin Cash (BCH), 2017’de Bitcoin topluluğunu ikiye bölen blok boyutu tartışmasının sonunda doğan ve kendini…
Monero (XMR), gönderen, alıcı ve tutar bilgisini varsayılan olarak gizleyen, iş kanıtıyla çalışan bir kripto…
Son 24 saatin doğrulanmış kripto kulisleri: Aero’nun yedi ağda açılışı, PancakeSwap The Flip oylaması, Zcash…