Merkez Bankası, beklentiye uygun biçimde politika faizini 100 baz puan düşürerek yüzde 36’ya çekti. Ocaktan bu yana ilk faiz indirimi, Borsa İstanbul’da rahatlama getirmedi; BIST 100 kararın ardından kaybını büyüttü ve saat 16.30’da yüzde 2’nin üzerinde ekside işlem gördü. Dolar/TL ise sakin kaldı. Okyanusun öbür yanında ABD borsaları, yapay zeka harcamalarına dair kuşkular ve Brent’in mayıstan bu yana en yüksek seviyeye çıkmasıyla düşüşle açıldı. Yazıdaki her rakamın saati tablolarda ayrıca belirtildi.
Merkez Bankası’ndan dokuz ay sonra ilk faiz indirimi
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın 14.00’te yayımladığı duyuruya göre Para Politikası Kurulu, bir hafta vadeli repo ihale faizini yüzde 37 seviyesinden yüzde 36’ya düşürdü. Faiz koridorunun iki ucu da aynı ölçüde aşağı çekildi. Banka bir önceki indirimi ocak ayında yapmış, ardından beş toplantı boyunca oranı sabit bırakmıştı (AA). Bu süreçte şubatta başlayan İran savaşı ve petrol fiyatlarındaki yükseliş, Kurul’un gevşemeyi ertelemesinin başlıca gerekçesiydi.
| Oran | Önceki | Yeni | Değişim |
|---|---|---|---|
| Politika faizi (1 hafta vadeli repo) | %37 | %36 | −100 baz puan |
| Gecelik borç verme faizi | %40 | %39 | −100 baz puan |
| Gecelik borçlanma faizi | %35,5 | %34,5 | −100 baz puan |
Kaynak: TCMB Faiz Oranlarına İlişkin Basın Duyurusu (2026-45), 22 Ekim 2026, 14.00 TSİ.
Karar metni indirimi bir başlangıç ilanı gibi sunmuyor. Kurul, “aylık dalgalanmalara karşın” son enflasyon verilerinin ve öncü göstergelerin ana eğilimdeki gerilemeyi teyit ettiğini, iç talebin zayıf kaldığını yazdı. Aynı paragrafta jeopolitik gerilimler nedeniyle yüksek seyreden enerji fiyatlarının enflasyon için yukarı yönlü risk oluşturmaya devam ettiği de not edildi. Yol haritası için seçilen cümle dikkat çekici: “Adımların büyüklüğü ve zamanlaması enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla belirlenecektir.” Metin, görünümde belirgin ve kalıcı bir bozulma olursa para politikasının yeniden sıkılaştırılacağını da açıkça hatırlatıyor.
Kurul ayrıca kredi ve mevduat piyasalarında beklenmedik gelişmeler yaşanırsa parasal aktarımın ek makroihtiyati adımlarla destekleneceğini belirtti. Bu ifade, faizdeki 1 puanlık düşüşün kredi ve mevduat faizlerine ne hızla yansıyacağını Merkez Bankası’nın ayrıca izleyeceği anlamına geliyor. Toplantının özeti beş iş günü içinde yayımlanacak.
Reel faiz açısından temkinli bir adım
Faiz indirimi tek başına bir gevşeme gibi görünse de birkaç ekonomist farklı bir hesaba dikkat çekiyor. Koç Üniversitesi’nden Prof. Dr. Selva Demiralp, BBC Türkçe’deki değerlendirmesinde yıllık enflasyonun eylülde yaklaşık 2 puan gerilediğini, indirimin ise 1 puanla sınırlı kaldığını hatırlattı. Bu hesapla reel faiz yarım puandan fazla yükseldi; yani Banka faizi düşürürken fiilî sıkılığı biraz artırmış oldu. Demiralp, bu temkinin arkasında geçen ay yaşanan fon krizini görüyor.
Ekonomist İris Cibre, “toplantı bazlı” ifadesini indirimlerin sonraki toplantılarda da sürebileceğine dair bir işaret olarak okurken, Uğur Gürses kararı “temkinli” bir adım olarak nitelendirdi (Dünya). Reuters’ın aktardığı anket sonuçlarına göre ekonomistler aralık toplantısında faizin yüzde 35’e inmesini ve gevşemenin 2027 boyunca sürüp yıl sonunda yüzde 28’e ulaşmasını öngörüyor (Reuters). Bunlar tahmin; Kurul ise her kararı yeni veriye bakarak vereceğini söylüyor.
Günün bir başka verisi de hanehalkı tarafındaki tedirginliği gösterdi. TÜİK ile Merkez Bankası’nın ortak anketinden hesaplanan tüketici güven endeksi ekimde yüzde 7,7 düşüşle 91,9’dan 84,8’e indi (AA). Sabah yazısında bu rakam henüz kaynaklara yansımamıştı. Kararın arifesindeki beklenti tablosunu ve fon teklifiyle ilgili gelişmeleri bu sabahki faiz kararı önizlememizde ayrıntılı anlatmıştık.
Borsa İstanbul faiz indirimi sonrası kaybını derinleştirdi
Faiz indirimleri çoğu zaman hisse senetleri için olumlu bir haber olarak görülür; bugün tablo böyle olmadı. BIST 100 sabah yüzde 0,32 düşüşle açılmış, saat 13.00’te kayıp yüzde 0,35 civarındaydı. Kararın açıklanmasından sonra satışlar hız kazandı: endeks 14.13’te 11.451 puana, 15.00’te 11.383 puana geriledi. Saat 16.30 itibarıyla kayıp yüzde 2,23’e ulaştı ve endeks 11.318,99 puandan işlem gördü. Gün içindeki en düşük seviye 11.274,69 puan oldu.
| Gösterge | Değer | Saat (TSİ) ve kaynak |
|---|---|---|
| BIST 100, 21 Ekim kapanış | 11.577,12 (−%1,87) | AA |
| BIST 100, açılış | 11.540,61 (−%0,32) | 10.00, AA |
| BIST 100, gün ortası | 11.537,15 (−%0,35) | 13.00, AA |
| BIST 100, karardan sonra | 11.451,32 | 14.13, Mynet Finans |
| BIST 100 | 11.383,80 (−%1,67) | 15.00, Borsanın Gündemi |
| BIST 100 | 11.318,99 (−%2,23), hacim 85,8 milyar lira | 16.30, Borsanın Gündemi |
| BIST 100, gün içi en düşük | 11.274,69 (−%2,61) | 16.30’a kadar, Borsanın Gündemi |
| Dolar/TL, gün içi zirve | 49,6349 (son bir ayın en yükseği) | Karar sonrası, AA aktarımı |
| Dolar/TL (TCMB gösterge, satış) | 49,6281 | 15.30, TCMB |
| Avro/TL (TCMB gösterge, satış) | 55,7043 | 15.30, TCMB |
| Gram altın | 6.498,88 lira (−%1,52) | Karar sonrası, AA aktarımı |
Kaynak: AA, Piyasalarda gün ortası (13.00), Mynet Finans (14.13), Borsanın Gündemi (15.00 ve 16.30), Yeniçağ / AA (karar sonrası kur ve altın), TCMB gösterge kurları (15.30). Kapanış verisi 18.10’dan sonra netleşecek.
Kur tarafında karar neredeyse fiyatlanmış gibiydi. Dolar/TL indirimden sonra 49,63 civarında kaldı ve gün içinde 49,6349 ile son bir ayın en yüksek seviyesini test etti; Reuters da liranın karara belirgin bir tepki vermediğini aktardı. Merkez Bankası’nın 15.30’da belirlediği gösterge kurda dolar 49,63, avro 55,70 liradan satılıyor. Gram altın ise onstaki düşüşün de etkisiyle yüzde 1,5 kayıpla 6.500 liranın altına indi. Borsadaki satışın tamamını faiz kararına bağlamak doğru olmaz; aynı saatlerde küresel piyasalarda da riskten kaçış belirgindi.
ABD’de işsizlik başvuruları düştü, borsalar ekside açıldı
New York’ta günün ilk verisi iş piyasasından geldi. ABD Çalışma Bakanlığı’na göre 17 Ekim’de biten haftada ilk işsizlik başvuruları 6 bin azalarak 194 bine indi; önceki haftanın rakamı 200 bine revize edildi. CNBC’nin aktardığına göre beklenti 200 bindi ve temmuzdaki 189 bin, 1960’ların sonundan bu yana en düşük seviye olarak kayıtlarda duruyor. Öte yandan istihdam artışı zayıf: eylülde tarım dışı istihdam yalnızca 29 bin arttı. İşten çıkarmanın da işe almanın da az olduğu bu tablo, Fed’in 28 Ekim’deki toplantıda faizi sabit tutacağı beklentisini destekliyor.
Güçlü veriye karşın hisse senetlerinde hava olumsuzdu. Dow Jones açılışta yüzde 0,13, S&P 500 yüzde 0,81, Nasdaq Bileşik yüzde 1,48 geriledi (Proactive). Tesla’nın yıllık yatırım harcaması tahminini düşürmesi ve Meta’nın yapay zeka yatırımlarını finanse etmek için oy hakkı olmayan yeni hisse çıkarması, büyük teknoloji şirketlerinin harcamalarının ne zaman kâra döneceği sorusunu yeniden gündeme taşıdı. Reuters’a göre seans öncesinde Tesla yüzde 3,5, dün sert yükselen SpaceX yüzde 2,9, Super Micro yüzde 3,8 değer kaybetti (Reuters). Meta açılıştan kısa süre sonra yüzde 6,5 ekside işlem görüyordu. Dünkü yükselişin hangi bilançolara dayandığını ABD borsalarının artıyla açıldığı dünkü yazımızda aktarmıştık.
| Gösterge | Değer | Saat (TSİ) ve kaynak |
|---|---|---|
| İlk işsizlik başvuruları (17 Ekim haftası) | 194.000 (−6.000) | 15.30, ABD Çalışma Bakanlığı |
| Önceki hafta (revize) | 200.000 | 15.30, ABD Çalışma Bakanlığı |
| Dört haftalık ortalama | 197.750 | 15.30, ABD Çalışma Bakanlığı |
| Dow Jones, açılış | 52.788,41 (−%0,13) | 16.30, Proactive (açılış verisi) |
| S&P 500, açılış | 7.694,62 (−%0,81) | 16.30, Proactive (açılış verisi) |
| Nasdaq Bileşik, açılış | 26.308,41 (−%1,48) | 16.30, Proactive (açılış verisi) |
| ABD 10 yıllık tahvil faizi | %5,032 (11 baz puandan fazla düşüş) | New York sabahı, CNBC |
| ABD 2 yıllık tahvil faizi | %4,725 | New York sabahı, CNBC |
Kaynak: ABD Çalışma Bakanlığı haftalık işsizlik başvuruları bülteni, Proactive Investors canlı yayını (açılış), AP, CNBC tahvil. Endeks değerleri seans içinde değişebilir; AP’nin 16.35 verisinde S&P 500 yüzde 0,8, Nasdaq yüzde 1,3 ekside.
Güvenli limana yönelişle ABD tahvil faizleri düştü. 10 yıllık faiz 11 baz puandan fazla gerileyerek yüzde 5,032’ye, 2 yıllık faiz yüzde 4,725’e indi (CNBC). Piyasalar ekimde Fed’den değişiklik beklemiyor, ancak aralıkta çeyrek puanlık bir artırımı fiyatlamayı sürdürüyor.
Petrol ve Avrupa: Brent mayıstan bu yana zirvede
Riskten kaçışın bir başka kaynağı enerji piyasası. Husilerin Suudi Arabistan’daki yeni saldırılarının ardından aralık vadeli Brent, 16.11 itibarıyla yüzde 2,9 artışla 112,01 dolara çıktı; gün içinde 112,68 dolarla 18 Mayıs’tan bu yana en yüksek seviyeyi gördü (Reuters). Reuters’ın altı kaynağa dayandırdığı habere göre Saudi Aramco, Dahran’daki genel merkezini boşaltıp çalışanlarını uzaktan çalışmaya geçirdi. PVM’den Tamas Varga, ABD ara seçimlerine kadar bir yatışma beklemediklerini söyledi.
Avrupa’da STOXX 600, öğle saatlerinde yüzde 0,95 düşüşle dünkü kazancının tamamını geri verdi. Barclays’in yaklaşık 5 bin kişiyi işten çıkaracağını açıkladığı günde banka endeksi yüzde 2,7, teknoloji endeksi yüzde 2,1 geriledi; Hermes de beklentinin biraz altında kalan gelir nedeniyle yüzde 7,3 kaybetti (Reuters). Türkiye gibi enerji ithalatçısı ekonomiler için petroldeki bu seviye, Merkez Bankası’nın metinde özellikle vurguladığı riskin bugün de canlı olduğunu gösteriyor.
| Gösterge | Değer | Saat (TSİ) ve kaynak |
|---|---|---|
| Brent petrol (aralık vadeli) | 112,01 dolar (+%2,9) | 16.11, Reuters |
| Brent, gün içi zirve | 112,68 dolar (18 Mayıs’tan bu yana en yüksek) | Reuters |
| WTI petrol | 99,56 dolar (gün içi 100,09 dolar) | 16.11, Reuters |
| STOXX 600 | 638,38 (−%0,95) | 11.55, Reuters |
| Avrupa banka endeksi | −%2,7 | 11.55, Reuters |
Kaynak: Reuters petrol (13.11 GMT), Reuters Avrupa borsaları (08.55 GMT).
Takvimde sıradaki başlıklar
İçeride ilk durak yarın saat 10.00’da açıklanacak sektörel enflasyon beklentileri. PPK toplantı özeti 30 Ekim’de, ekim ayı enflasyon verisi ise 3 Kasım’da yayımlanacak. Kurul’un “toplantı bazlı” vurgusu düşünüldüğünde, aralıkta yeni bir faiz indirimi gelip gelmeyeceğini bu veriler ve petrol fiyatları belirleyecek. Dışarıda gelecek haftaki Fed kararı ve büyük teknoloji şirketlerinin bilançoları izlenecek. Borsa İstanbul’un günü hangi seviyede tamamladığı ise 18.10’dan sonra belli olacak.
Kaynaklar
- TCMB: Faiz Oranlarına İlişkin Basın Duyurusu (2026-45), 22 Ekim 2026
- AA: Merkez Bankası, politika faizini yüzde 36’ya indirdi (22 Ekim)
- Reuters (onvista): Türkische Zentralbank senkt Leitzins nach längerer Pause (22 Ekim)
- BBC Türkçe: Merkez Bankası’nın 9 ay sonra ilk kez faiz indirmesi ne anlama geliyor? (22 Ekim)
- Dünya: TCMB’nin faiz kararını ekonomistler değerlendirdi (22 Ekim)
- AA (Sondakika aktarımı): Tüketici güven endeksi ekimde 84,8’e indi (22 Ekim)
- AA (En Son Dakika aktarımı): Piyasalarda gün ortası (22 Ekim)
- Mynet Finans: TCMB faiz kararı sonrası piyasalarda son durum (22 Ekim)
- Borsanın Gündemi: Borsada TCMB’nin faiz kararı sonrası negatif seyir (22 Ekim)
- Yeniçağ / AA: Merkez Bankası faizi indirdi, altın ve borsa düştü (22 Ekim)
- AA (En Son Dakika aktarımı): TCMB döviz kurları, 22 Ekim 15.30
- ABD Çalışma Bakanlığı: Unemployment Insurance Weekly Claims (22 Ekim)
- CNBC: Jobless claims near the lowest since the 1960s (22 Ekim)
- CNBC: Treasury yields fall ahead of jobs data amid Mideast tensions (22 Ekim)
- Reuters (StreetInsider): Wall St set for lower open as AI jitters rekindle, oil gains (22 Ekim)
- Proactive Investors: Wall Street opens lower as AI spending doubts and oil price surge weigh (22 Ekim)
- AP: AI stocks tumble and drag down markets worldwide as oil prices climb (22 Ekim)
- Reuters (Yahoo Finance): Brent hits five-month high on escalating Middle East conflict (22 Ekim)
- Reuters (Investing.com): Europe’s STOXX 600 slips as mixed earnings and rising oil sour mood (22 Ekim)
Yatırım tavsiyesi değildir. Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; endeks, faiz, kur ve emtia rakamları kaynaklarda belirtilen saatlere aittir ve gün içinde değişebilir. Karar vermeden önce kendi araştırmanızı yapın.
📚 Yazarın Kitapları
Bilge Yatırımcı
Piyasa analizi, portföy yönetimi ve risk değerlendirmesi için pratik bir rehber.
Geleceğine Yatırım
Teknoloji ve geleceğin trendlerine odaklanan stratejik yatırım fikirleri.
