Finansal İstikrar Kurulu (FSB), Türkiye’nin kripto piyasasını düzenleme konusunda son iki yılda ciddi mesafe kat ettiğini kabul etti, ama bir başlıkta açık bir boşluk gördüğünü de saklamadı: stablecoin. G20 adına küresel finans kurallarını koordine eden kurulun bugün yayımladığı Türkiye değerlendirmesine göre ülkede stablecoin ihraç edenleri düzenleyen bir çerçeve hâlâ yok. FSB, dolara endeksli bu varlıkların yaygınlaşmasının “dijital dolarizasyon” riskini büyütebileceğini ve konunun finansal istikrar açısından temel bir mesele olduğunu vurguluyor (FSB).
Rapor, FSB’nin Türkiye hakkındaki ikinci ülke incelemesi. İlki 2015’te makro ihtiyati politika ve banka çözümlemesi üzerineydi. Bu kez konu tamamen kripto varlıklar ve stablecoin’ler. Türkiye incelemeye gönüllü olarak katıldı; değerlendirme ağustos 2026 itibarıyla mevcut bilgilere dayanıyor ve kurulun ilgili komitesinde eylülde tartışıldı (FSB raporu). FSB’nin tavsiyeleri hukuken bağlayıcı değil, ancak üye ülkeler bu standartlara uyum sözü vermiş durumda.
Kurulun gözünde en önemli adım, piyasanın büyük bölümünün düzenleme kapsamına alınması. 2 Temmuz 2024’te Resmî Gazete’de yayımlanan 7518 sayılı Kanun ile kripto varlık hizmet sağlayıcıları Sermaye Piyasası Kanunu kapsamına alındı ve kuruluş ile faaliyet için SPK izni zorunlu hâle geldi (Resmî Gazete, SPK). FSB raporu, bu kanunun ardından gelen kayıt ve lisans şartlarını, platformlarla saklama hizmetinin katı biçimde ayrılmasını ve kripto varlıkların yurt içi ödemelerde kullanılmasının yasaklanmasını “yapısal güvenceler” olarak sayıyor.
Ödeme yasağının kökü daha eskiye, TCMB’nin 16 Nisan 2021’de yayımlayıp 30 Nisan 2021’de yürürlüğe koyduğu yönetmeliğe dayanıyor. Bu düzenleme kripto varlıkların ödemelerde doğrudan ya da dolaylı kullanılmasını ve ödeme ile elektronik para kuruluşlarının kripto platformlarına fon aktarımına aracılık etmesini yasaklıyor (Resmî Gazete). FSB’ye göre bu iki katman, kripto kaynaklı risklerin bankacılık ve ödeme sistemine sızabileceği kanalların bir kısmını kapatmış durumda. Raporda ayrıca SPK’nın kurduğu Kripto Varlık Merkezi Kayıt Sistemi’nin (KVMKS) devreye alınması, piyasayı izlemeye yarayan merkezi bir veri altyapısı olarak öne çıkarılıyor.
Raporun en dikkat çekici yanlarından biri, Türkiye piyasası hakkında resmî verilere dayanan ayrıntılı bir fotoğraf sunması. Aşağıdaki rakamların tamamı FSB raporundan alındı:
| Gösterge | Değer | Raporda belirtilen kaynak |
|---|---|---|
| 2025 yılı kripto işlem hacmi | Yaklaşık 200 milyar dolar | Chainalysis (2025) |
| Kripto varlık hesabı | 7,1 milyonun üzerinde (5,3 milyon kişi/kuruma bağlı) | Türk makamları |
| Pozitif bakiyeli hesap oranı | %51 | Türk makamları |
| Yerli platformlardaki varlıklar | Yaklaşık 3 milyar dolar (bankacılık aktiflerinin ~%0,3’ü) | KVMKS, 2026 |
| Günlük kripto işlem hacmi | Yaklaşık 0,5 milyar dolar (BIST: 3,9 milyar dolar) | Türk makamları, BIST 2025 |
| En çok tutulan dört varlık | Bitcoin %18, Ether %11, XRP %9, USDT %7 | Türk makamları |
| Yerli TL stablecoin BiLira (TRYB) | Yaklaşık 5,9 milyon dolar piyasa değeri | FSB raporu |
| Dolara endeksli stablecoin’lerin işlemlerdeki payı | %17 (diğer stablecoin ve tokenize varlıklar: %3) | Blokzincir verisi, 2025 |
Tablo iki şeyi aynı anda söylüyor. Bir yanda yıllık işlem hacmiyle Türkiye’yi dünyanın en büyük 20 kripto piyasası arasına, Orta Doğu ve Kuzey Afrika bölgesinde ise ilk sıraya koyan bir hareketlilik var. Öte yanda yerli platformlarda kayıtlı varlıklar bankacılık sistemine göre hâlâ küçük. Bu fark, işlemlerin önemli kısmının yurt dışı platformlarda ya da kişisel cüzdanlarda döndüğüne işaret ediyor; FSB de KVMKS’nin bu alanları görmediğini açıkça yazıyor. Pazar payı tahminleri de bunu doğruluyor: denetim verisine göre BtcTurk yüzde 29 payla önde, Midas ve Binance TR yüzde 19’ar paya sahip. Rapora alınan Q1 2026 tarihli blokzincir verisinde ise Binance Global’in payı yaklaşık yüzde 70, BtcTurk’ün yüzde 18 görünüyor.
Türkiye’de stablecoin’ler bugün ayrı bir rejimle değil, diğer kripto varlıklarla aynı genel kurallarla, yani hizmet sağlayıcı çerçevesiyle denetleniyor. FSB’nin tespitine göre bu yapı alım satım ve saklamayı kapsıyor, ancak ihraççının statüsü, rezervlerin neyden oluşabileceği ve kullanıcının parasını geri alma hakkı gibi stablecoin’e özgü sorulara cevap vermiyor. Kriptodan kriptoya stablecoin transferlerinde günlük 3.000 dolar, aylık 50.000 dolar sınırı uygulandığı da raporda yer alıyor; kurul bunu ek bir denetim aracı olarak görüyor ama ihraç kurallarının yerini tutmadığını düşünüyor.
Kaygının kaynağı kullanım biçimi. Rapora göre kullanıcılar stablecoin’leri ya TL’deki değer kaybına karşı birikim aracı olarak tutuyor ya da başta USDT olmak üzere dolara endeksli stablecoin alıp yurt içinde sunulmayan kaldıraçlı ürünler için yabancı platformlara aktarıyor. Raporda dikkat çeken bir başka ayrıntı da MASAK’ın kara para ile mücadele kapsamında bilgi paylaşımı ve varlık dondurma için Tether ile doğrudan bir iletişim kanalı kurmuş olması. FSB, dolar bazlı stablecoin’lerin dolar mevduatına kıyasla daha kolay erişilebilir olmasının zamanla dolarizasyonu dijital bir kanaldan besleyebileceğini, sermaye akımlarındaki oynaklığı ve para politikasının etkisini zayıflatabileceğini belirtiyor. Türk makamları ise bu kanalların bugünkü ölçekte sınırlı kaldığı görüşünde.
Bir de henüz netleşmemiş bir kapı var: Rapora göre ödeme hizmetleri ve elektronik para yönetmeliğinde yapılan bir değişiklik, belirli para birimlerine endeksli stablecoin’lerin elektronik paraya denk sayılmasının önünü açıyor. Ancak uygulamanın nasıl olacağı TCMB’nin çıkaracağı ikincil düzenlemelere bırakılmış durumda. FSB, bu yolun döviz cinsi stablecoin’lerin yarattığı riskleri tek başına karşılamayabileceği uyarısında bulunuyor.
Raporun sonunda beş tavsiye yer alıyor. Özetle kurul Türk makamlarından şunları bekliyor:
Reuters’ın aktardığı gibi FSB, bu piyasaların sınır tanımayan yapısı nedeniyle hiçbir ülkenin riskleri yalnızca yurt içi önlemlerle yönetemeyeceğini de not ediyor (Reuters).
Sahada en çok hissedilen konu ise lisans takvimi. FSB’nin aktardığı kronolojiye göre SPK, mart–haziran 2025 arasında üç aylık bir başvuru penceresi açtı, “faaliyette bulunanlar” listesini yayımladı ve 2025’in üçüncü çeyreğinde aktif platformlarda ilk yerinde denetimleri tamamladı. Yetkilendirme süreleri ise mart 2026 sonunda uzatıldı. Gerekçe olarak saklama kuruluşu kapasitesi ve bilgi sistemleri denetimindeki tıkanıklık gösterildi. TÜBİTAK’ın teknik incelemeleri için yasal bir süre sınırı bulunmaması ve bağımsız bilgi sistemleri denetimi yapabilecek firma sayısının az olması, süreci uzatan başlıca unsurlar olarak sayılıyor.
Güvenlik tarafındaki kurallar ise sıkı. Platformlar müşteri kripto varlıklarının en fazla yüzde 5’ini kendi cüzdanlarında tutabiliyor, kalanının yetkili bir saklama kuruluşunda durması gerekiyor. Bankalar ise doğrudan alım satım platformu işletemiyor; kripto saklamaya girişleri BDDK ön onayı, SPK lisansı ve yeniden BDDK izninden oluşan, pratikte 12–18 ay süren çok aşamalı bir yol izliyor. Haziran 2026 sonu itibarıyla altı banka BDDK ön onayı almış, SPK üç bankayı “uygun” bulmuştu. FSB, BDDK’nın Basel Komitesi’nin kripto standardını (SCO60) uygulamama kararının da gözden geçirilmesini öneriyor.
Bu bölüm bizim değerlendirmemiz. FSB raporu kendi başına yeni bir kural getirmiyor, ancak Türkiye’nin bundan sonraki stablecoin düzenlemesinin hangi yönde şekillenebileceğine dair güçlü bir ipucu veriyor. Rapor, itibari paraya endeksli stablecoin’lerin muhtemel düzenleyicisi olarak TCMB’yi işaret ediyor. Bu açıdan elektronik para yönetmeliğine eklenen ve uygulaması TCMB’ye bırakılan hüküm, izlenmesi gereken ilk adım olabilir. Yerli bir TL stablecoin ihraç etmek isteyenler için ihraç kurallarının netleşmesi bir belirsizliği ortadan kaldırabilir. Öte yandan USDT gibi yurt dışında ihraç edilen dolar bazlı stablecoin’leri listeleyen yerli platformlar, rezerv şeffaflığı ve sabitleme mekanizması gibi başlıklarda daha fazla belge sunmak zorunda kalabilir.
Kullanıcı açısından en somut başlık, yurt dışı platformlara akan işlemler. FSB, yurt içine hizmet veren yabancı platformlara karşı yaptırım araçlarının güçlendirilmesini istiyor. Yerli borsaların yurt dışı şirketlerle ilişkisinin bugün bile ne kadar hassas olduğunu Binance TR’nin MEXC kararında gördük; ayrıntıları bugünkü kripto para borsaları derlememizde aktarmıştık. Düzenleyicilerin bu alanda adım atması hâlinde yerli platformlara bağlılık artabilir. Ancak raporun kendisi de sıkı kuralların riskli işlemleri küresel platformlara kaydırabileceği ikilemine dikkat çekiyor. Rapora göre stablecoin düzenlemesinin yönü ve zamanlaması da henüz belirlenmiş değil.
Piyasa tarafında rapor günü sakin geçti. Bitcoin gün içinde 74 bin dolar civarında yatay seyrederken ABD’de spot Bitcoin ETF’lerinden salı günü 95 milyon dolar çıktı ve çıkışlar dördüncü güne uzadı. CME FedWatch verilerine göre Fed’in 8–9 Aralık toplantısında faiz artırma ihtimali yüzde 90’a yükseldi (CoinDesk). Wall Street’te çip hisselerinin öncülük ettiği toparlanmayı ise ABD açılışı yazımızda ele aldık. FSB raporu fiyatlar üzerinde belirgin bir etki yaratmadı, ama orta vadede Türkiye’de stablecoin kullanımının çerçevesini belirleyecek tartışmanın başlangıç noktası olabilir.
Kaynaklar
Yasal not: Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir. Yorum bölümündeki değerlendirmeler kesin bir öngörü değildir; düzenlemelerin içeriği ve takvimi ilgili kurumların resmî açıklamalarıyla netleşecektir.
📚 Yazarın Kitapları
Allora, 11 Kasım 2026’da açılması beklenen yaklaşık 160 milyon ALLO’luk ekip ve yatırımcı payını kilitli…
Wall Street, CoreWeave’in güçlü sonuçları ve Nvidia’daki tepkiyle teknoloji ağırlıklı yükselişle açıldı. ABD tahvil piyasası…
Binance TR, MEXC'ye bağlı şirketlerle kripto transferlerini durdurduğunu 10 Kasım akşamı kendi duyurusuyla açıkladı. Böylece…
TCMB yılın son Enflasyon Raporu’nu yarın 10.30’da sunacak; ağustostaki yıl sonu tahmini yüzde 28, piyasa…
Ons gümüş, beklentiyi aşan ABD enflasyon verisiyle salı günü yüzde 3'ün üzerinde düştükten sonra çarşamba…
Ons altın, beklentiyi aşan ABD enflasyon verisinin ardından salı günü yaklaşık yüzde 3 düştü, çarşamba…