Borsa İstanbul, cuma günkü sert satışın ardından yeni haftaya sınırlı bir yükselişle başladı. Anadolu Ajansı’nın saat 10.01’de yayımladığı açılış haberine göre BIST 100 endeksi güne yüzde 0,20 artışla 11.745,68 puandan başladı. Endeks cuma günü yüzde 2,89 düşüşle 11.721,72 puandan kapanmıştı. Haftanın gündeminde üç başlık öne çıkıyor: MSCI’ın Türk hisselerine yönelik dondurma kararı, yatırım fonlarındaki tasfiye süreci ve perşembe günü açıklanacak TCMB faiz kararı.
Cuma günkü düşüş küçük bir hareket değildi. ParaAnaliz’in 19 Ekim tarihli derlemesine göre endeks 348,45 puan kaybederek 5 Ocak’tan bu yana en düşük kapanışını gördü, haftalık kayıp yüzde 4,44’e ulaştı ve işlem hacmi 116,2 milyar liraya çıktı. Bu sabahki açılış ise şimdilik sınırlı bir tepki olarak görünüyor.
AA’nın açılış verilerinde bankacılık endeksi yüzde 0,38, holding endeksi yüzde 0,21 değer kazandı. Sektörler arasında en fazla yükselen yüzde 0,91 ile sigorta, en çok düşen yüzde 5,69 ile finansal kiralama ve faktoring oldu. Analistler teknik açıdan 11.900 ve 12.000 puanı direnç, 11.600 ve 11.500 puanı destek olarak izliyor.
| Gösterge | Değer | Kaynak ve saat (TSİ) |
|---|---|---|
| BIST 100 cuma kapanışı | 11.721,72 (−%2,89) | AA, 19 Ekim 10.01 |
| BIST 100 açılış | 11.745,68 (+%0,20) | AA, 19 Ekim 10.01 |
| BIST 30 vadeli (X30YVADE) | 14.714 → 14.605 (−%0,74) | A1 Capital / Matriks, 07.00 |
| Dolar/TL | 49,5158 (cuma 18.10) → 49,5453 (07.00) | A1 Capital / Matriks |
| Dolar/TL | 49,552 (+%0,06) | ekonomim piyasa verisi, 10.02 |
| Euro/TL | 55,672 (−%0,06) | ekonomim piyasa verisi, 10.02 |
| Türkiye CDS | yaklaşık 250 baz puan, yatay | İktisatbank bülteni, 08.01 |
| 2 yıllık gösterge tahvil | %39,40 (iki haftada −100 bp) | İktisatbank bülteni, 08.01 |
Kur tarafında belirgin bir hareket yok. Dolar/TL cuma akşamından bu sabaha 49,5 lira bandında yatay seyrederken, euro/TL euronun dolar karşısındaki zayıflığıyla küçük bir düşüş gösteriyor. A1 Capital’in Matriks verilerine dayanan bültenine göre yabancıların takas oranı yüzde 37,38 seviyesinde.
Satış baskısının ana kaynağı, endeks şirketi MSCI’ın 15 Ekim’de yaptığı duyuru oldu. MSCI, Türk payları için endeksle ilgili bazı değişiklikleri “derhal ve yeni bir duyuruya kadar” dondurdu. Bu kapsamda yabancı yatırım katsayısı (FIF) ve pay sayısı artışları uygulanmayacak, MSCI Turkey IMI endeksine yeni ekleme yapılmayacak ve büyüklük segmentleri arasında yukarı geçiş olmayacak.
Kurum gerekçe olarak, kurumsal yatırımcıların bazı küçük şirketlerle yakın bağlantılı fon varlıkları üzerinden koordineli işlem yapılabileceğine dair kaygılarını gösterdi. Bu durumun halka açıklık tahminlerinin güvenilirliğini zayıflattığını belirten MSCI, Türk otoritelerinin fonların elindeki bazı payları halka açıklıktan çıkaran bir çerçeve getirdiğini de not etti; ancak bunları “ilk adımlar” olarak niteledi. Haziran 2027’ye kadar yeterli ilerleme görülmezse, Türkiye endekslerinin Gelişmekte Olan Piyasa statüsünden Sınır Piyasa ya da Bağımsız Piyasa statüsüne alınmasına ilişkin bir danışma süreci gündeme gelebilecek.
Yani şu an bir statü değişikliği yok; yalnızca bir uyarı ve geçici dondurma var. Ancak piyasa bu uyarıyı ciddiye aldı. İktisatbank’ın günlük bülteni, MSCI’ın benzer bir uyarıda bulunduğu Endonezya’da Jakarta borsasının cuma günü yüzde 12’ye yakın, bu sabah da yüzde 5’in üzerinde gerilediğini hatırlatıyor. MSCI’ın aynı gün kripto hazine şirketlerini ilgilendiren ayrı bir kuralını da Strategy ve endeks riski yazımızda ele almıştık.
MSCI’ın kaygısıyla doğrudan bağlantılı olan fon sorununda hafta sonu yeni bir açıklama geldi. İletişim Başkanlığı’nın 18 Ekim’de yaptığı ve AA’nın aktardığı açıklamaya göre A1, Bulls ve Pardus portföy şirketlerinin yönettiği 66 fonda 45 binden fazla kişiye toplam yaklaşık 40,8 milyar liralık tasfiye işlemi Ziraat Bankası tarafından tamamlandı. Tasfiyedeki fon sayısı 131’den 65’e indi. Tasfiyeye hukuki güvence getiren kanun teklifinin bu hafta TBMM Genel Kurulu’nda görüşülmesi öngörülüyor; Sermaye Piyasası Kanunu’nda kalıcı değişiklikler içeren yeni bir taslak da masada.
Takasbank ise 17 Ekim’deki açıklamasında Takasbank Para Piyasası’nda yaklaşık 240 milyar liralık işleme karşılık 450 milyar lira teminat bulunduğunu, teminatların yaklaşık yüzde 84’ünün banka teminat mektubu olduğunu ve bugüne kadar temerrüt yaşanmadığını bildirdi.
Haftanın yurt içindeki ana gündemi, TCMB Para Politikası Kurulu’nun 22 Ekim Perşembe günkü toplantısı. Karar saat 14.00’te açıklanacak. Eylül’de yüzde 37’de sabit tutulan politika faizi için beklentiler indirim yönünde toplanmış durumda. AA Finans’ın 20 ekonomistle yaptığı ve Forbes Türkiye’nin aktardığı ankette 19 katılımcı 100 baz puan, bir katılımcı 200 baz puan indirim öngörüyor.
| Beklenti | Değer | Kaynak |
|---|---|---|
| Mevcut politika faizi | %37 | AA Finans, 16 Ekim |
| Ekim PPK medyan beklenti | %36 (19 ekonomist −100 bp, 1 ekonomist −200 bp) | AA Finans, 16 Ekim |
| Yıl sonu politika faizi (medyan) | %35 | AA Finans, 16 Ekim |
| Yıl sonu TÜFE beklentisi | %29,63 (önceki %29,61) | TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi, Garanti BBVA Yatırım özeti |
| 12 ay sonrası TÜFE beklentisi | %23,89 (önceki %23,70) | TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi, Garanti BBVA Yatırım özeti |
Kurumların yorumları ayrıntıda ayrışıyor. A1 Capital, ParaAnaliz’in aktardığı değerlendirmesinde 100 baz puanlık indirimin büyük ölçüde fiyatlandığını, bu nedenle faiz kararından çok TCMB’nin mesajlarının izleneceğini söylüyor. İktisatbank ise ekonomik aktivitedeki yavaşlamaya ve hane halkının borç ödeme güçlüklerine dikkat çekiyor; bültene göre ihtiyaç kredilerinde takibe dönüşüm oranı yüzde 7’ye yaklaşarak rekor kırdı. Aynı bülten, enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyon tarafında baskı yarattığını da not ediyor. Piyasa katılımcılarının enflasyon beklentilerinin son ankette hafif yukarı gitmesi, karar metnindeki ifadelerin neden ayrıca önemli olduğunu gösteriyor.
Hafta sonu ve bu sabah iki gelişme daha oldu. S&P, 16 Ekim’deki gözden geçirme tarihinde Türkiye için yeni bir değerlendirme yayımlamadı; not BB- ve görünüm durağan kaldı. Bu sabah ise Ekonomi Koordinasyon Kurulu, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında, TCMB Başkanı Fatih Karahan ve Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in de katılımıyla toplandı; toplantı sonrası yazılı açıklama bekleniyor.
Dış piyasalarda cuma günü teknoloji ağırlıklı bir satış vardı. AA’nın sabah özetine göre New York’ta S&P 500 yüzde 1,09, Nasdaq yüzde 2,15, Dow Jones yüzde 0,34 değer kaybetti. AFP’nin aktardığı değerlendirmede National Australia Bank’tan Rodrigo Catril, satışın talep beklentisindeki bir düşüşten çok yapay zeka yatırımlarının ekonomisinin yeniden sorgulanmasını yansıttığını söyledi.
Bu sabah tablo daha karışık. Reuters’ın haberine göre ABD’de S&P 500 vadelileri yüzde 0,8, Nasdaq vadelileri yüzde 1,3 yükseldi. Asya’da ise satış sürdü; AFP’nin Tokyo öğle arasındaki verilerine göre Nikkei 225 yüzde 1,2 düştü. Çin ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 4,5 büyüyerek AFP anketindeki beklentinin biraz üzerinde geldi, ancak piyasada belirgin bir tepki yaratmadı.
| Gösterge | Son değer | Değişim | Kaynak |
|---|---|---|---|
| S&P 500 (cuma kapanış) | — | −%1,09 | AA |
| Nasdaq (cuma kapanış) | — | −%2,15 | AA |
| Dow Jones (cuma kapanış) | — | −%0,34 | AA |
| Nikkei 225 (öğle arası) | 64.534,03 | −%1,2 | AFP |
| Şanghay Bileşik | 3.702,32 | −%0,4 | AFP |
| Brent petrol (aralık vadeli) | 107,8 $ | −%1,9 | AA |
| ABD 10 yıllık tahvil faizi | %5,07 | düşüş eğiliminde | AA |
| Dolar endeksi | 101,7 | −%0,1 | AA |
| Euro/dolar | 1,1227 | cuma 1,1236 | AFP |
Petroldeki geri çekilmenin arkasında, AA’nın aktardığı üzere ABD Başkanı Donald Trump’ın Rusya’ya yönelik yaptırımlarda tanıdığı muafiyet ve İran’ın sunduğu yedi aşamalı planın masada olması var. Fiyatlar düşse de Brent 100 doların üzerinde kalıyor. Euronun zayıflamasında ise Fransa’daki protestolar etkili oldu. Tahvil faizlerindeki gerileme ve zayıf dolarla ons altın 4.183 dolar civarında işlem görüyor; altındaki sabah hareketini bugünkü altın yazımızda ayrıntılı anlattık.
AA’ya konuşan analistler ABD’de bu hafta piyasayı yönlendirecek kritik bir veri olmadığını, asıl odağın gelecek haftaki Fed toplantısı olduğunu belirtiyor. Analistlere göre fiyatlamalar Fed’in gelecek haftaki toplantıda faizi sabit bırakmasını, Aralık’ta ise 25 baz puan artırmasını büyük ölçüde içeriyor. Bu beklentiler gerçekleşirse, ABD ve Türkiye’de politika faizinin yönü önümüzdeki aylarda birbirinden ayrışmış olacak.
CNBC-e’nin derlediği takvime göre haftanın öne çıkan verileri şöyle (saatler TSİ):
| Gün | Türkiye | Yurt dışı |
|---|---|---|
| Pazartesi 19 Ekim | Kısa vadeli dış borç istatistikleri (AA) | Çin büyüme ve sanayi verileri, Kanada enflasyonu (15.30), ABD NAHB konut endeksi (17.00) |
| Salı 20 Ekim | Merkezi yönetim borç stoku (17.30) | İngiltere istihdam (09.00), Almanya ZEW (12.00), ABD konut başlangıçları (15.30) |
| Çarşamba 21 Ekim | Reel kesim güven endeksi ve kapasite kullanım oranı (10.00) | İngiltere enflasyonu (09.00), Lagarde konuşması (19.00); Meta ve Tesla bilançoları |
| Perşembe 22 Ekim | Tüketici güven endeksi (10.00), TCMB faiz kararı (14.00) | ABD işsizlik başvuruları (15.30) |
| Cuma 23 Ekim | — | Öncü PMI verileri, ABD Michigan tüketici güveni (17.00) |
Borsa İstanbul açısından bu takvimin yanında iki yurt içi başlık da yakından izlenecek: fon tasfiyesine ilişkin kanun teklifinin Meclis’teki seyri ve TCMB’nin perşembe günkü karar metni. MSCI’ın Haziran 2027’ye kadar somut ilerleme beklediğini açıklaması, düzenleyici adımların önümüzdeki aylarda da gündemde kalacağını gösteriyor.
Yatırım tavsiyesi değildir. Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; piyasa verileri gün içinde hızla değişebilir, karar vermeden önce kendi araştırmanızı yapın.
📚 Yazarın Kitapları
Ons gümüş, petrol ve ABD tahvil faizlerinin geri çekildiği Asya seansında yüzde 1'in üzerinde yükselerek…
Ons altın, Rusya yaptırım muafiyetiyle geri çekilen petrol ve düşen ABD tahvil faizleriyle haftaya 4.180…
Lido, Ethereum’da staking yapmak isteyen herkesin kendi doğrulayıcısını kurmadan ve parasını kilitlemeden ağ ödüllerine ortak…
Immutable, blokzincir oyunlarına altyapı sağlayan Avustralya merkezli bir şirketin ve onun etrafında kurulan ağın adı.…
Cosmos, “her uygulama kendi blokzincirine sahip olabilir” fikri üzerine kurulu bir teknoloji ailesinin adı. ATOM…
AMP 24 saatte yüzde 17,8 yükseldi ve spot hacmi iki katına çıktı; SAND ve STX…