ABD Açılışı: S&P ve Nasdaq Yükseldi, Petrol Geriledi

Wall Street yeni haftaya karışık ama teknoloji ağırlıklı bir açılışla başladı. Reuters’ın 19 Ekim Pazartesi günü New York saatiyle 09.35 civarında aktardığı verilere göre S&P 500 yüzde 0,57 yükselişle 7.702,77 puana, Nasdaq Composite yüzde 0,98 artışla 26.395,287 puana çıktı. Dow Jones Industrial Average ise 23,8 puan ve yüzde 0,05 gerileyerek 51.978,58’de açıldı. Geçen haftanın sonundaki yapay zeka hissesi satışlarının ardından toparlanma eğilimi ve petrol fiyatlarındaki gerileme, açılışta risk iştahını destekleyen başlıklar arasında yer aldı.

Bu yazı, sabah saatlerinde yayımlanan Borsa İstanbul ve TCMB odaklı değerlendirmeden bağımsız olarak ABD seansının ilk dakikalarına ve aynı günkü küresel makro çerçeveye odaklanıyor. Türkiye’de ise Anadolu Ajansı’nın gün ortası verilerine göre BIST 100, sabahki sınırlı yükselişin ardından öğleye doğru eksiye döndü. Dolar/TL serbest piyasada 49,55 lira bandında seyretti.

ABD açılışı: S&P ve Nasdaq yükseldi, Dow yatay-eksi

Reuters haberine göre yükselişin merkezinde, geçen hafta sert satılan yapay zeka ve teknoloji hisselerinin açılışta toparlanması vardı. Barron’s canlı takip notlarında Nasdaq’ın yaklaşık yüzde 1 yükseldiği, S&P 500’ün yüzde 0,5 civarı kazandığı, Dow’un ise yüzde 0,1’e yakın gerilediği belirtiliyordu. Aynı günkü canlı tablolarda Nvidia, Micron, Tesla gibi isimler pozitif açılış görüntüleri verdi; ancak bu hareketler seansın ilerleyen saatlerinde değişebilir.

Haftanın geri kalanı bilanço takvimi açısından yoğun. CNBC’nin 18 Ekim tarihli önizlemesine göre Meta Platforms ve Tesla, üçüncü çeyrek sonuçlarını Çarşamba (21 Ekim) seans kapanışı sonrasında açıklayacak. Netflix ve IBM gibi isimler de aynı haftanın bilanço listesinde yer alıyor. Morgan Stanley strateji notlarında (Barron’s alıntısı) son hareketlerin yapay zeka temasının “orta döngü” aşamasına kaydığı, odaklanmanın altyapı sağlayıcılarından uygulama tarafına doğru genişlediği ve kazanç sürdürülebilirliğinin kritik olduğu vurgulanıyordu. Bu tür strateji notları görüş niteliğindedir; piyasa fiyatlaması bilanço açıklamalarıyla birlikte değişebilir.

Petrol beş aylık zirveden geri çekildi

Açılışa destek veren ikinci başlık petroldeki gerilemeydi. Reuters’ın Asya seansında aktardığına göre Brent vadeli kontratları cuma günü 19 Mayıs’tan bu yana en yüksek kapanışın ardından Pazartesi sabahı yaklaşık yüzde 2 düşüşle 107,57 dolar civarına geriledi; WTI yaklaşık 99,46 dolarda işlem gördü. Anadolu Ajansı’nın saat 13.00 TSİ itibarıyla aktardığı gün ortası tablosunda ise aralık vadeli Brent yüzde 1,2 azalışla 108,5 dolardan işlem görüyordu. Farklı saat dilimlerindeki bu fark, gün içi oynaklığı gösteriyor.

Düşüşün arkasında kâr realizasyonu ve ABD Başkanı Donald Trump’ın Rusya’ya yönelik bazı yaptırım ve tarifeleri askıya alan yürütme emriyle ilgili ek arz beklentisi vardı. Aynı dönemde Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilere yönelik saldırılar ve Körfez ham petrol akışındaki keskin daralma (Kpler’in cuma notuna göre yedi günlük ortalama yaklaşık 8,5 milyon varil/gün; bir önceki hafta 20 milyonun üzerinde) fiyatları tam tersi yönde desteklemeye devam etti. Yani petrol tarafında hem arz artışı beklentisi hem de jeopolitik risk primi aynı anda fiyatlanıyor; net yön kısa vadede haber akışına bağlı kalabilir.

Avrupa zayıf, dolar karışık, Çin verileri beklentiyi aştı

Wall Street Journal’ın sabah canlı takibine göre Avrupa endeksleri kırmızıdaydı; Fransa’da hafta sonu kontrolsüz hâle gelen yaşam maliyeti protestoları sonrası Fransız devlet tahvilleri satış baskısı gördü. Newsquawk’ın Londra seansı notlarında dolar endeksi (DXY) 101,76–102,08 aralığının üst bandına yerleştiği, EUR/USD’nin Fransa kaynaklı baskıyla 1,12 altına sarktığı belirtiliyordu. AA’nın 13.00 TSİ küresel tablosunda avro/dolar 1,1207, sterlin/dolar 1,3325, dolar/yen 158,2 düzeyindeydi.

Asya tarafında Çin’in üçüncü çeyrek verileri beklentiyi aştı. InvestingLive derlemesine göre GSYH yıllık yüzde 4,5 (beklenen 4,4), sanayi üretimi yüzde 5,5, perakende satışlar yüzde 1,1, işsizlik oranı yüzde 5,2 olarak açıklandı. Sabit sermaye yatırımları ve konut fiyatları ise zayıf kaldı. Bu tablo Avustralya doları gibi emtia ağırlıklı paralara destek verirken, Çin’in toparlanmasının hâlâ dengesiz olduğunu da gösteriyor.

ABD tahvil tarafında seans başında getiriler sakin bir seyir izledi. MarketWatch notlarında 10 yıllık getirinin yüzde 5,09 civarında fraksiyonel hareket ettiği, bu haftanın veri takviminin görece sakin olduğu belirtiliyordu. Fed, gelecek haftaki toplantı öncesi iletişim yasağı (blackout) döneminde; para piyasası fiyatlamalarında (Newsquawk) gelecek hafta faiz artışı ihtimali düşük, Aralık için daha yüksek olasılıklar konuşuluyor. Bu oranlar anlık fiyatlamadır, kesin karar değildir.

Türkiye: BIST 100 öğleye doğru eksiye döndü

Yurt içinde sabahki açılış tepkisi kalıcı olmadı. Anadolu Ajansı’nın 13.30 civarı yayımladığı gün ortası bültenine göre BIST 100, cuma kapanışı olan 11.721,72 puandan yüzde 0,20 yükselişle 11.745,68’e açıldıktan sonra saat 13.00 itibarıyla yüzde 0,98 düşüşle 11.606,94 puana geriledi. Gün içi en düşük 11.597,39, en yüksek 11.768,33 oldu. İlk yarıda hizmetler yüzde 1,16, sanayi yüzde 1,07, teknoloji yüzde 1,60, mali endeks yüzde 0,79 geriledi. 100 hisse içinde 20’si yükselirken 78’i düştü.

İstanbul serbest piyasada dolar 49,5530, avro 55,5770 liradan satıldı. TCMB’nin saat 15.30’da açıkladığı gösterge kurda ABD doları alış 49,4632, satış 49,5523 lira oldu. Ons altın yüzde 0,1 yükselişle 4.168 dolardaydı; sabah yayımlanan altın değerlendirmesinde değinilen petrol-altın dengesi, öğleden sonra da izlenmeye devam etti.

Bu haftanın takvimi

ABD’de veri takvimi görece sakin; asıl odak bilançolarda. Meta ve Tesla’nın Çarşamba akşamı sonuçları, yapay zeka harcama ve talep tartışmasını yeniden fiyatlatabilir. Yurt içinde gözler perşembe günkü TCMB Para Politikası Kurulu kararına çevrilmiş durumda. AA Finans anketine katılan ekonomistlerin çoğunluğu politika faizinde 100 baz puanlık bir indirimle yüzde 36 seviyesini bekliyor; ancak ekim enflasyon beklentilerindeki yükseliş ve MSCI kaynaklı risk primi, adım büyüklüğü konusunda ayrışmaya yol açabilir. Bu beklentiler anket sonucudur, bankanın kararı açıklanana kadar kesinleşmez.

Küresel tarafta petrolün Hürmüz ve Rusya yaptırım muafiyeti ekseninde iki yönlü haber akışı, Avrupa’da Fransa kaynaklı siyasi gürültü ve Çin’in karmaşık büyüme verileri aynı anda izleniyor. ABD seansının açılış hareketi, bilanço haftasının yalnızca ilk adımı.

Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir. Endeks, kur ve emtia rakamları kaynaklarda belirtilen anlık veya gün ortası değerlerdir; seans içinde değişebilir.