Wall Street’te havayı yarım saatte hangi rakam değiştirdi?

Cuma günü New York’ta piyasaların ilk yarım saati, bir enflasyon raporunun iki farklı şekilde okunabileceğini gösterdi. Wall Street Türkiye saatiyle 17.30’da yükselişle açıldı: Reuters’ın verilerine göre Dow Jones yüzde 0,37, S&P 500 yüzde 0,32, Nasdaq yüzde 0,17 artıdaydı (Reuters). Bu iyimserliğin kaynağı, bir saat önce açıklanan ekim ayı üretici fiyatlarıydı. Aylık artış beklentinin biraz altında kalmıştı. Ne var ki aynı raporda yıllık rakam neredeyse dört yılın zirvesine çıkmıştı ve piyasa bu ikinci rakamı sindirdikçe hava değişti. Yarım saat sonra Nasdaq ve S&P 500 eksiye dönmüştü. 18.13’te kayıplar Nasdaq’ta yüzde 1,47’ye, S&P 500’de yüzde 0,95’e ulaştı; bir süre direnen Dow da yüzde 0,27 düşüşle eksiye geçti (Yahoo Finance).

ABD’de ÜFE aylık bazda yavaşladı, yıllıkta 2022’den beri en yüksek düzeyde

ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun (BLS) verisine göre nihai talep üretici fiyat endeksi ekimde mevsimsellikten arındırılmış olarak yüzde 0,3 arttı. Dow Jones anketindeki beklenti yüzde 0,4’tü, eylülde ise artış yüzde 1,4 gibi çok yüksek bir düzeydeydi. Gıda ve enerji hariç çekirdek ÜFE de yüzde 0,3 ile tam beklenti kadar geldi (BLS, CNBC). Buraya kadar tablo sakin. Sorun yıllık tarafta: endeks son 12 ayda yüzde 6,5 yükseldi. Eylülde bu oran yüzde 6,3’tü; Kasım 2022’deki yüzde 7,4’ten bu yana en yüksek okuma bu (AP). AP’nin hatırlattığı bir karşılaştırma tablonun ne kadar değiştiğini iyi anlatıyor: bir yıl önce toptan enflasyon yalnızca yüzde 3,1 düzeyindeydi.

Ayrıntılara bakınca baskının nereden geldiği netleşiyor. Mallar yüzde 0,5 pahalandı; gıda fiyatlarındaki artış yüzde 1,3’ü buldu, enerji ise yüzde 0,1 geriledi. Hizmetlerdeki yüzde 0,2’lik artışın yüzde 80’den fazlası tek bir kalemden, yüzde 3,9 artan kamyon taşımacılığı ücretlerinden geldi (Quartz). Bana göre raporun en dikkat çekici yanı bu: savaşın yükselttiği yakıt maliyetleri artık doğrudan pompada değil, malları taşıyan zincirin içinde görünüyor. Mal fiyatlarının yıllık artışı yüzde 10,2 ile Ekim 2022’den beri en yüksek düzeyde; üretim zincirinin daha gerisindeki işlenmiş ara mallar ise bir yılda yüzde 14,6 pahalandı (CNBC).

Fed için aralıkta soru “artıracak mı” değil, “ne kadar”

Salı günü açıklanan tüketici enflasyonu zaten beklentinin üzerinde gelmişti; manşet TÜFE aylık yüzde 0,4 artmıştı. Northlight Asset Management’tan Chris Zaccarelli, CNBC’ye yaptığı değerlendirmede ÜFE’deki sınırlı iyileşmenin Fed’in aralık yaklaşımını değiştirmesinin zor olduğunu, çünkü TÜFE’nin bankanın rahat edebileceği alanın çoktan dışına çıktığını söyledi (CNBC). Vadeli piyasalarda CME FedWatch’a göre 8-9 Aralık toplantısında faiz artışı ihtimali yüzde 100; 25 baz puanlık adım ihtimali yüzde 86, 50 baz puanlık daha sert bir adımın ihtimali ise yüzde 14 civarında (CNBC). Politika faizi eylüldeki artışla yüzde 3,75-4,00 aralığına çıkmıştı (Newsquawk).

Günün en sert sözleri Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee’den geldi. Goolsbee, CNBC’ye verdiği röportajda Fed’in güvenilirliğini yeniden tesis etmek için yapması gereken işler olduğunu, enflasyonun neredeyse altı yıldır yüzde 2’nin üzerinde seyrettiğini ve son dönemde ilerleme yerine yanlış yöne gidildiğini anlattı. Ona göre asıl kaygı verici olan, fiyat artışlarının petrol ya da gümrük vergileriyle açıklanamayan kalemlere de yayılması (CNBC). Goolsbee bu yıl oy hakkına sahip değil, 2027’de oy kullanacak. Oy veren üyelerden Dallas Fed Başkanı Lorie Logan salı günü en az iki çeyrek puanlık artış daha gerektiğini söylemişti (Dallas Fed). Komitenin içinde daha sabırlı bir kanat da var: Newsquawk’ın derlemesine göre San Francisco Fed’den Mary Daly perşembe günü artışların sürebileceğini ama acele etmeye gerek görmediğini, yükselen tahvil faizlerinin politikacılara zaman kazandırdığını belirtmişti (Newsquawk).

Tahvil piyasası bu tartışmayı uzun vadede fiyatlıyor. 10 yıllık Hazine faizi yüzde 5,15’in üzerine çıktı; Yahoo Finance bunun ekimden bu yana en yüksek seviye olduğunu not etti (Yahoo Finance). İki yıllık faiz ise yüzde 4,87 ile neredeyse yerinde saydı (CNBC). Kısa vadenin sakin, uzun vadenin gergin olması bana piyasanın aralık adımından çok, enflasyonun ne kadar kalıcı olacağına dair bir risk primi istediğini düşündürüyor. Wall Street’te değerlemesi yüksek teknoloji hisselerinin faize bu kadar duyarlı olmasının bir nedeni de bu. Dolar endeksi ise 103,16 ile yatay (Yahoo Finance).

Wall Street’te Nvidia ve Microsoft baskısı sürüyor

Endeksleri aşağı çeken tek etken enflasyon değil. Nvidia hissesi, kurucusu Jensen Huang’ın perşembe günkü istifasının ardından açılış öncesinde yüzde 2’nin üzerinde toparlanmıştı (CNBC), ama seans başlayınca yeniden satışa döndü. 18.13’te hisse yüzde 3,4 düşüşle 160,47 dolardaydı (Yahoo Finance). Huang’ın ayrılığını ve geçici CEO olarak Colette Kress’in göreve gelmesini dünkü piyasa yazımızda ayrıntılı anlatmıştık. Şirketin salı günü açıklayacağı üçüncü çeyrek sonuçları, Yahoo Finance’in ifadesiyle artık daha yüksek bir riskle izleniyor. Microsoft tarafında ise Türkiye saatiyle perşembe akşamı başlayan ve Outlook ile Teams’i dünya genelinde aksatan kesinti hisseyi açılış öncesinde yüzde 3’e varan kayba itti (CNBC).

Yine de haftanın bütününe bakınca tablo kötü değil. CNBC seans başında S&P 500 ve Nasdaq için haftalık kazancı yaklaşık yüzde 3 olarak hesaplıyor, üç endeksin de ağustos başından bu yana en iyi haftasına yöneldiğini yazıyordu (CNBC). Gün içindeki satışla bu fark daraldı ama kaybolmadı: Yahoo Finance verilerine göre 18.13 itibarıyla S&P 500, 6 Kasım kapanışına göre hâlâ yüzde 1,9 artıda. Nvidia depremine, petroldeki sıçramaya ve tahvil satışına rağmen bu dayanıklılık, yatırımcıların sert dalgalanmaları şimdilik bir yön değişikliği olarak görmediğini düşündürüyor.

Kaynak: açılış değerleri Reuters, 18.13 değerleri Yahoo Finance. Endeksler gün içinde hızla değişebilir.

Petrol yeniden 97 dolara yaklaştı, Avrupa yatay

Enerji piyasasında ABD Başkanı Donald Trump’ın perşembe günkü “İran’la bir anlaşmaya ihtiyacımız yok” mesajının etkisi sürüyor. Brent perşembe günü yüzde 3,3 artışla 95,82 dolardan kapanmıştı. Cuma sabahı Asya seansında yatay başlayan fiyatlar öğleden sonra yeniden yükseldi; 17.49’da Brent varil başına 97,02 dolar (+%1,25), ABD ham petrolü WTI 89,46 dolardı (Yahoo Finance). Arz tarafındaki riskler hâlâ masada. İran ordusu Hürmüz Boğazı’nda uyarıları dikkate almayan dört tankerin patlamalarla vurulduğunu açıkladı, ancak Reuters bu iddiayı hemen doğrulayamadı. Husiler de bir Suudi boru hattına saldırdığını duyurdu (CNBC). Fiyatları sınırlayan unsur ise ABD stokları: EIA verisine göre ham petrol stokları 6 Kasım haftasında beklenen düşüşün aksine 4,7 milyon varil artarak 414,4 milyon varile çıktı (AA).

Avrupa borsaları günü kararsız geçirdi. Stoxx 600 sabah teknoloji hisselerindeki satışla ekside açıldı, ASML ve Infineon gibi çip şirketleri geriledi; lüks devi Richemont da güçlü sonuçlara rağmen yüzde 7’ye yakın düştü (CNBC). 17.44’te Stoxx 600 663,82 puanla yatay, Almanya’da DAX 26.781 puanla yine yataydı (Yahoo Finance).

Borsa İstanbul ve dolar/TL: yurt içinde daha sakin bir cuma

Yurt içinde tablo dışarıdan daha olumlu. Perşembe günü yüzde 1,24 yükselişle 11.811,19 puandan kapanan BIST 100, cuma güne yüzde 0,05 düşüşle 11.805,48 puandan başladı, sabah saatlerinde ise alımlar genele yayıldı (Capital/AA). Öğleden sonra sanayi hisselerinin öncülüğünde artış bir ara yüzde 1’in üzerine çıktı, ancak kapanışa doğru kazançlar daraldı. BIST 100 günü 31,63 puan, yüzde 0,27 artışla 11.842,82 puandan tamamladı; bankacılık endeksi ise yüzde 0,63 ekside kaldı. Önceki haftanın 11.482,6 puanlık kapanışı dikkate alındığında endeks haftayı yaklaşık yüzde 3,1 kazançla bitirdi (CNBC-e). Sabah açıklanan eylül cari işlemler fazlası da piyasanın arka planındaki destekler arasındaydı; o veriyi ve kripto varlıkların ödemeler dengesine ilk kez girmesini sabahki yazımızda ele almıştık. Kurda sakinlik devam ediyor: TCMB’nin bugünkü gösterge kurlarına göre dolar 50,2830 lira döviz satış seviyesinde (TCMB).

Faiz beklentilerinin kripto paralara yansıması da gözden kaçmıyor. Bitcoin cuma sabahı ağustostan bu yana ilk kez 70 bin doların altına indi ve CNBC’nin verisine göre art arda altıncı haftalık kayba doğru gidiyor (CNBC). Düşüşün nedenlerini bu sabahki Bitcoin yazımızda incelemiştik.

Hafta sonuna girerken hangi sorular masada?

Ekim ÜFE’si, Fed’in elini rahatlatacak bir veri olmadı; yalnızca kötü senaryonun bu ay gerçekleşmediğini gösterdi. Aylık hızın düşmesi umut verici, ancak yıllık yüzde 6,5 ve nakliye kaleminden gelen baskı, maliyetlerin önümüzdeki aylarda tüketici fiyatlarına geçmeye devam edebileceğine işaret ediyor. Gece saatlerinde Fed Başkan Yardımcısı Philip Jefferson’ın konuşması var; Newsquawk takvimine göre bu konuşma Türkiye saatiyle cumartesi 03.00’te (Newsquawk). Oy hakkı olan ve komitenin ortalama görüşüne yakın sayılan bir ismin tonu, 25 ile 50 baz puan arasındaki tartışmayı etkileyebilir.

Wall Street için gelecek haftanın ilk büyük sınavı salı günü Nvidia’nın bilançosu olacak. Kasım ayının ÜFE’si ise 15 Aralık’ta, yani 8-9 Aralık toplantısından sonra açıklanacak; Fed bu kez kararını o veriyi görmeden verecek. Petrolde yön de büyük ölçüde Hürmüz’den gelecek haberlere bağlı. Enflasyon cephesinde bu cuma kısa bir nefes alındı; hikâyenin devamını ise aralık toplantısına kadar gelecek her veri yazacak.

Kaynaklar

• BLS, Üretici Fiyat Endeksi, ekim 2026
• CNBC, ekim ÜFE raporu
• AP, toptan enflasyon
• Quartz, ÜFE ayrıntıları
• Reuters, Wall Street açılışı
• CNBC, canlı piyasa akışı
• Yahoo Finance, canlı piyasa akışı
• Yahoo Finance, fiyat verileri
• CNBC, Goolsbee röportajı
• CNBC, tahvil faizleri ve FedWatch
• Newsquawk, günün Fed konuşmacıları
• Dallas Fed, Logan konuşması
• CNBC, petrol fiyatları
• AA, Brent ve EIA stokları
• Capital/AA, Borsa gün ortası
• CNBC-e, Borsa günü yükselişle kapadı (13 Kasım 2026)
• TCMB gösterge kurlar

Yasal not: Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir. Yer verilen veriler belirtilen kaynak ve saatlere aittir; piyasa koşulları gün içinde hızla değişebilir.