Altın

Altın fiyatları bu sayfada hem özet tablo hem de çevirici üzerinden izlenebilir. Tabloda gram, çeyrek, yarım, tam, cumhuriyet, ata ve ons gibi yaygın türlerin yanında 14, 18 ve 22 ayar satırlarının alış, satış ve günlük değişim değerleri yer alır. Çeviriciyle seçtiğiniz türü farklı para birimlerine çevirebilirsiniz. Aşağıdaki rehber, tablodaki satırları daha sağlam okumak için temel ölçüleri, ayar farklarını ve fiyatı hareket ettiren etkenleri bir araya getiriyor.

Altın fiyatları nasıl okunur?

Alış, satıcının o altını sizden aldığı fiyattır; satış ise size sattığı fiyattır. İkisi arasındaki farka piyasada makas denir. Makas açıldıkça aynı gün alıp geri satmanın maliyeti büyür. Değişim sütunu, satırın gün içinde yüzde kaç oynadığını gösterir; tek başına karar vermek için yeterli değildir ama yönü hızlıca özetler. Altın fiyatları ekranında önce bu üç sütunu birlikte okumak, sonra türler arasındaki farka bakmak daha sağlıklıdır.

Gram satırı günlük takipte en çok bakılan kalemdir. Ziynet türlerinde (çeyrek, yarım, tam vb.) işçilik ve talep farkı fiyata yansıdığı için hareket, gram satırıyla birebir aynı oranda gitmeyebilir. Ons satırı ise uluslararası referansa daha yakındır: fiyat çoğu zaman dolar cinsinden düşünülür, yerli kotasyon ise kurla birlikte okunur.

Altın türleri ve ağırlıkları

Türkiye’de fiziki piyasada en sık konuşulan parçalar Darphane üretimi Cumhuriyet altınlarıdır. Bunlar sikke ve ziynet olmak üzere iki gruba ayrılır; her grupta çeyreklik, yarımlık, birlik (tam), ikibuçukluk (halk arasında gremse) ve beşlik bulunur. Hazine ve Maliye Bakanlığı Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü’nün “Sorularla Cumhuriyet Altını” dokümanına göre Cumhuriyet ve Reşad altınlarının tümü 22 ayardır. Brüt ağırlıklar şöyle sabitlenmiştir:

Halk arasında “Ata lirası” diye bilinen parça, Darphane’nin tanımıyla birlik Cumhuriyet sikke altınıdır (7,216 g). Reşad altınları, Osmanlı dönemi motifli sikke grubudur; Darphane bunları da aynı ayar standardında üretir. Hamit altını ise piyasa tablolarında sık görülen tarihî bir kalemdir; güncel Darphane üretim açıklamalarında Cumhuriyet ve Reşad grupları öne çıkar. Gram satırı sikke değil, bir gram üzerinden kotasyon takip etmek içindir. Türleri karıştırmadan bakmak, altın fiyatları karşılaştırmasını daha anlamlı kılar.

Resmi üretim ve standart açıklamaları için Darphane’nin Cumhuriyet altını sayfasına bakabilirsiniz.

Ayar, saflık ve milyem

Ayar, alaşımdaki altın oranını anlatır. Milyem ise bin parçadaki saf altın miktarıdır. Yaygın karşılıklar şöyle okunur: 24 ayar pratikte çok yüksek saflık anlamına gelir (yatırım külçelerinde sık görülen 995 veya 999,9 milyem gibi); 22 ayar yaklaşık 916 milyem; 18 ayar 750; 14 ayar 585. Darphane, Cumhuriyet ve Reşad üretiminde girdi olarak Borsa İstanbul rafineri listesindeki 995/1000 saflıkta 24 ayar standart külçeyi kabul ettiğini açıklamaktadır. Yani ziynet/sikke 22 ayar basılırken, hammadde tarafında 24 ayar külçe standardı kullanılır.

Has altın ifadesi, brüt ağırlıktan ziyade içindeki saf altın içeriğini vurgular. Gram altın kotasyonu ise çoğu ekranda bir gram üzerinden günlük referans fiyatı izlemek için kullanılır. İkisini karıştırmamak gerekir: aynı brüt gramajda ayar düştükçe has içerik de düşer. Takıda ve ziynette gördüğünüz satış fiyatı, has karşılığın üzerine işçilik, fire ve satıcı marjını ekleyerek oluşur.

Ons–gram dönüşümü (yaklaşık)

Uluslararası fiyatlar troy ons üzerinden konuşulur. 1 troy ons = 31,1035 gram (daha kesin değer 31,1034768 g’dir). Yerli gram tarafını kabaca çerçevelemek için sık kullanılan yaklaşım şudur:

Gram TL ≈ (ons USD × USD/TRY) / 31,1035

Bu yalnızca yaklaşık bir hesaptır. Makas, kuyumcu işçiliği, ziynet primi, vergi ve anlık kur farkı hesaba katılmadan önce formülü “birebir işlem fiyatı” sanmayın. Ons yükselirken TL zayıflarsa gram satırı çift taraflı baskı görebilir; ons yatayken kur hareketi yine gramı oynatabilir. Bu yüzden altın fiyatları takip edilirken ons ile kurun aynı anda izlenmesi işe yarar.

İşçilik, makas ve fiyatı ne hareket ettirir?

Fiziki alımda işçilik ve fire, özellikle çeyrek–beşlik aralığında kotasyonu gram referansından uzaklaştırır. Darphane’nin kendi üretim tarifesinde de çeşit bazında fire/işçilik karşılıkları ayrı ayrı listelenir; perakende tezgâhta ise satıcıya göre primi değişir. “Gram şu kadar arttı, çeyrek de aynı oranda artmalı” beklentisi çoğu zaman tutmaz.

Makro tarafta faiz beklentileri, dolar kuru, enflasyon görünümü ve küresel risk iştahı fiyatı besleyen başlıca kanallardır. Faizlerin yükselmesi çoğu dönemde ons talebini baskılayabilir; belirsizlik arttığında ise güvenli liman talebi öne çıkabilir. Kur tarafını Canlı Döviz sayfasından, faiz bağlantısını ise faiz oranları ile altın fiyatları yazımızdan izleyebilirsiniz. Güncel haber akışı için altın kategorisi kullanışlıdır.

Burada paylaşılan altın fiyatları ve açıklamalar bilgilendirme içindir; gecikmeli olabilir ve kuyumcu, banka ya da aracı kurumdaki işlem fiyatından farklılaşabilir. Yatırım veya alım-satım tavsiyesi niteliği taşımaz.