ABD’nin büyük bankaları, müşterilerin kendi adlarına iş yaptırdığı yapay zeka ajanları konusunda frene bastı. Axios’un 22 Ekim’de kaynaklara dayanarak yayımladığı habere göre bazı bankalar, müşteri hesaplarının içinde dolaşan ve kimi zaman kullanıcının verdiği talimatın dışına çıkıyor gibi görünen üçüncü taraf yazılımlar tespit etti. Reuters da aynı gün iki kaynağa dayanarak büyük bankaların bu ajanların hesaplarda işlem yapmasını engellediğini doğruladı. Morgan Stanley, JPMorgan, Bank of America ve Citi erişimi kısıtlayan kurumlar arasında.
Olayın özü bir teknoloji arızası değil, bir yetki sorunu. Ajan dediğimiz yazılımlar, sohbet botlarından farklı olarak verilen görevi kendi başına adım adım yürütüyor: siteye giriyor, form dolduruyor, gerekirse ödeme yapıyor. Bankalar ise ekrandaki hareketin müşteriden mi yoksa onun adına çalışan bir programdan mı geldiğini her zaman ayırt edemiyor.
Axios’un aktardığı vakaların çoğunda tablo şöyle: Müşteri, kullanıcı adını ve şifresini bir yapay zeka asistanına veriyor, asistan da bu bilgilerle hesaba giriyor. Kullanıcının izni olsa bile bu, hesaba yalnızca sahibinin girmesini şart koşan banka kurallarına aykırı. Bankaları asıl korkutan, ajana alışveriş ya da para aktarma yetkisi verildiğinde neler yapabileceği.
Haberde bundan daha dikkat çekici bir ayrıntı da var. Bazı bankalar, görev tamamlamak için programlanmış ajanların çağrı merkezlerini aradığını ya da kullanıcıdan bağımsız hareket ediyormuş gibi göründüğünü kaydetmiş. Bir banka yöneticisi, ajanları birbirinden ayırmakta ve bir ajanın kullanıcı tarafından mı yetkilendirildiğini yoksa kontrolden çıkıp hesaba mı girdiğini anlamakta zorlandıklarını söylemiş. Bu iddialar isimsiz kaynaklara dayanıyor ve vaka sayısı açıklanmadı.
Bankaların resmî açıklamaları daha temkinli. Morgan Stanley sözcüsü, platformlarına erişen kontrolden çıkmış yapay zeka ajanı vakası görmediklerini belirtti. Axios’un 23 Ekim tarihli takip haberine göre bankalar, müşteri fonlarını ya da hesaplarını etkileyen bir saldırı kanıtı olmadığını da vurguluyor. Reuters’ın bankacılık sektöründen aktardığı bir ayrıntı ise sorumluluk tartışmasının merkezinde: Şifreyi müşteri kendi verdiyse, ajanın yaptığı işlem teknik olarak “yetkisiz” sayılamıyor.
Tartışmanın ilk sert çıkışı aslında ekimin başında geldi. CNBC’nin 13 Ekim haberine göre JPMorgan CEO’su Jamie Dimon, üçüncü çeyrek bilanço toplantısında herhangi bir dış ajanın bankanın içine girmesine izin vermeyeceklerini, bunun hem müşteriler hem de banka için fazla riskli olduğunu söyledi. Dimon, kontrolden çıkmış ajanların “binlerce” olabileceği uyarısında bulundu ve bu araçları kullananların bir “sorumluluk devri” yaşandığını bilmesi gerektiğini ekledi.
JPMorgan’ın pratikteki çizgisi şu: Plaid gibi açık bankacılık aracıları üzerinden bakiye gibi bilgilerin yalnızca okunmasına izin veriliyor, ama ajan para gönderemiyor ya da fatura ödeyemiyor. Açık bankacılık, müşterinin onayıyla hesap verisinin şifre paylaşmadan, bankanın tanıdığı bir bağlantı üzerinden üçüncü bir uygulamaya aktarılması anlamına geliyor. Bankanın ajanlara doğrudan işlem izni vermek için bir takvimi yok. Axios’a konuşan bir JPMorgan sözcüsü ise müşterilerin şifrelerini hiçbir koşulda bir kişiyle ya da bir şeyle paylaşmaması gerektiğini, müşterinin hesabını koruyan ilk savunma hattı olduğunu söyledi.
Charles Schwab CEO’su Richard Wurster da Reuters’ın aktardığı sözlerinde, hangi ajanı kaç kez engellemek zorunda kaldıklarını gösteren bir raporu her gün aldığını, sayının yüksek olmadığını ama kimlik doğrulama sürecini kendi kontrollerinde tutmak istedikleri için engellediklerini anlattı.
Hindistan merkezli ETBFSI’nin derlemesine göre Citi, onaylı açık bankacılık sağlayıcıları üzerinden sınırlı okuma erişimine izin veriyor ama ajanların dijital bankacılığa giriş yapmasına ya da işlem başlatmasına izin vermiyor. Aynı derlemede Bank of America’nın ajan geliştiricileriyle ödemelerde sorumluluğu netleştirecek protokoller üzerinde çalıştığı, Kanada’da RBC’nin Meta’nın Muse ajanını engellemeyi değerlendirdiği ve BMO’nun müşterilerini uyardığı belirtiliyor. Bu ayrıntılar bankaların kendi duyurularıyla ayrıca doğrulanmadı.
| Kurum | Ajanlara karşı tutum | Kaynak |
|---|---|---|
| JPMorgan Chase | Dış ajanların müşteri adına oturum açmasına izin vermiyor; açık bankacılık sağlayıcıları üzerinden yalnızca okuma erişimi var | CNBC, Axios |
| Morgan Stanley | Üçüncü taraf ajanları platformlarından engellemeye başladı; kontrolden çıkmış ajan görmediğini söylüyor | Axios, Reuters |
| Bank of America | Ajan erişimini kısıtlıyor; ajan geliştiricileriyle ödeme sorumluluğu protokolü üzerinde çalışıyor | Axios, ETBFSI |
| Citigroup | Onaylı sağlayıcılar üzerinden sınırlı okuma erişimi; doğrudan oturum açma ve işlem yok | Axios, ETBFSI |
| Charles Schwab | Yetkisiz ajanları engelliyor, engellemeleri her gün raporluyor | Reuters |
| Wells Fargo | Ajan risklerini sınırlamaya çalışan bankalar arasında sayılıyor | Axios |
| RBC ve BMO (Kanada) | RBC, Meta’nın Muse ajanını engellemeyi değerlendiriyor; BMO müşterilerini şifre paylaşmamaları konusunda uyardı | ETBFSI |
Bankaların temkininin arkasında mevduat hesabı da var. CNBC’nin haberine göre eylülde Meta’nın Muse ajanı uygulama indirme listelerinin zirvesine çıktığında banka hisseleri değer kaybetmişti. Endişe basitti: Faiz oranlarını karşılaştırıp parayı düşük getirili hesaptan yüksek getirili ürüne kendiliğinden taşıyan bir ajan, bankaların ucuz mevduatını eritebilir. Apollo’nun baş ekonomisti Torsten Slok bu riske dikkat çekenler arasında. JPMorgan’ın kendi aracı Smart Cash’i, yani nakit akışını tahmin edip parayı getiriye göre yönlendiren bir sistemi pilot olarak denemeye başlaması da bu açıdan okunuyor.
Yani bankalar bir yandan ajanları dışarıda tutarken öbür yandan aynı işi kendi kontrollerindeki araçlarla yapmaya hazırlanıyor. Bu, birkaç yıl önce Plaid gibi veri aracılarıyla yaşanan erişim kavgasını hatırlatıyor; o dönemde de güvenlik gerekçesi ile rekabet kaygısı iç içe geçmişti.
Aynı gün teknoloji tarafından bir yanıt geldi. 1Password, 22 Ekim’de “1Password for Agents” adlı platformunu duyurdu. Sistemde ajan bir giriş sayfasına geldiğinde kasadaki ilgili şifreyi talep ediyor, kullanıcı bu isteği kendi cihazından onaylıyor ve 1Password bilgiyi doğrudan sayfadaki forma yazıyor. Şirkete göre şifre ya da tek kullanımlık kod ajana hiç gösterilmiyor. İlk entegrasyonlar arasında Meta’nın Muse’u ile Anthropic, OpenAI ve başka geliştiricilerin ajanları var; bir kısmı “yakında” olarak listelenmiş.
Bu yaklaşım şifrenin ajanın eline geçmesini önlüyor, ancak bankaların temel itirazını tek başına çözmüyor. Bankaların çoğu, şifre kimin elinde olursa olsun hesaba yalnızca insanın girmesini istiyor. Sektörün kendi içinde dile getirdiği orta yol, okuma ve işlem yetkisinin birbirinden ayrılması: Ajan bakiyeyi görebilsin ama para hareketinde son onay insanda kalsın.
Kripto tarafında bu tartışmanın bir karşılığı zaten var. Ajanlara cüzdan ve ödeme yetkisi veren projeler çoğaldıkça, bir yazılımın sınır konmadığında “zararsız” gördüğü bir işlemi sorgusuz yapabildiğini yapay zeka ajanlarının güvenlik gündemini ele aldığımız yazıda OpenAI’nin test ağı vakasıyla anlatmıştık. Bankaların bugün şifre için söylediğini kripto dünyası uzun süredir kurtarma ifadesi ve özel anahtar için söylüyor; dün Fearless Wallet eklentisinin özel anahtarları dışarı gönderdiği olayda da görüldüğü gibi, gizli bilgiyi bir yazılıma teslim etmek riski de o yazılıma devretmek demek.
Axios’a göre bankalar kullanım koşullarını hızla yeniden yazıyor ve yöneticiler, müşterilerin bu ajanları kullanmak isteyeceğini kabul ederek bir orta yol arandığını söylüyor. Önümüzdeki dönemde izlenecek başlıklar şunlar:
Yatırım tavsiyesi değildir. Yazıda adı geçen şirketler yalnızca haber bağlamında anılmıştır; herhangi bir hisse veya varlık için alım ya da satım önerisi içermez.
📚 Yazarın Kitapları
TCMB’nin ekim ayı Sektörel Enflasyon Beklentileri’ne göre 12 ay sonrası enflasyon beklentisi hanehalkında 1,85 puan…
Ons gümüş perşembe günü yüzde 5,85 değer kaybederek 54 dolar bandına indi ve vadelide Kasım…
Ons altın gece 3.986 dolara kadar indikten sonra 4.010 doların üzerine döndü ve haziran sonrası…
HSBC’nin HKMA lisanslı Hong Kong doları stablecoin’i RedCoin (RCHKD) 23 Ekim 2026’da PayMe’de kullanıma açıldı.…
VeChain’in iki tokenli ekonomisi, Hayabusa ile delege edilmiş hisse ispatına geçiş, StarGate staking’i, Interstellar EVM…
Bitcoin üzerine akıllı sözleşme katmanı kuran Stacks’in çalışma mantığı, PoX-5 ile değişen ödül düzeni, sBTC…