Ekonomi

Wall Street’te pazartesi satışı neden yine çiplerden geldi?

Geçen haftayı ağustostan bu yana en iyi haftasıyla kapatan Wall Street, yeni haftaya aynı keyifle başlayamadı. Türkiye saatiyle 17.30’daki açılışta Nasdaq Bileşik yüzde 1,13, S&P 500 yüzde 0,63 geriledi; Dow Jones’taki kayıp sınırlı kaldı. Satışın merkezinde yine yarı iletken hisseleri vardı. Üstüne New York Fed’in imalat anketi beklentinin epey altında geldi, Fed’den aralıkta faiz artırımı beklentisi ise neredeyse kesinleşmiş durumda. Türkiye tarafında Hazine’nin ekim bütçesi ve sakin seyreden bir Borsa İstanbul günü var.

Wall Street açılışta neden geriledi?

Wall Street’te tablo ilk bakışta tanıdık: teknoloji ağırlıklı endeksler sert, sanayi ve finans ağırlıklı Dow daha hafif düşüyor. Açılıştan sonra satış derinleşti. Yahoo Finance verilerine göre 18.13 itibarıyla Nasdaq yüzde 1,9, S&P 500 yüzde 1,2 eksideydi. Philadelphia yarı iletken endeksindeki (SOX) yüzde 4,8’lik düşüş, günün asıl yükünü kimin taşıdığını gösteriyor.

Endeks Açılış (17.30 TSİ) Açılıştaki değişim 18.13 TSİ Önceki kapanışa göre
Dow Jones 52.267,06 %−0,15 52.053,11 %−0,56
S&P 500 7.513,98 %−0,63 7.471,12 %−1,20
Nasdaq Bileşik 24.853,35 %−1,13 24.664,57 %−1,88
Yarı iletken endeksi (SOX) — — 9.662,83 %−4,77

Açılış: Reuters. 18.13 değerleri: Yahoo Finance (gecikmeli olabilir).

Investopedia’nın seans notlarına göre Intel, Marvell ve Micron yüzde 6’nın üzerinde, AMD ve Broadcom yüzde 4’ün üzerinde değer kaybetti; Nvidia’nın ortağı ya da tedarikçisi olarak bilinen CoreWeave, Nebius, Lumentum ve Coherent gibi şirketlerde de benzer bir satış vardı. Bana kalırsa burada asıl mesele tek bir hissenin kötü günü değil. Yapay zekâ yatırımlarının ne zaman kâra döneceği sorusu birkaç haftadır piyasanın kafasında, bu hafta ise o soruya cevap verebilecek iki büyük olay üst üste geliyor.

Nvidia’da yönetim tartışması ve salı akşamki bilanço

Geçen hafta Jensen Huang’ın istifasıyla başlayan süreci Huang’ın ayrılığını anlattığımız yazıda ayrıntılı ele almıştık. Hafta sonu hikâyeye yeni bir halka eklendi. Financial Times, Huang ve çevresinin onun yeniden göreve getirilmesi için yönetim kurulunu ikna etmeye çalıştığını yazdı. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ise şirketin “köklü bir değişime” ihtiyacı olduğunu söyleyip yönetim kurulunu yeni CEO’yu dışarıda aramaya çağırdı (CNBC TV18, Bloomberg Law). Pazartesi günü ABD Başkanı Donald Trump da gazetecilere Huang’ın dönüşünün “hiç de kötü bir fikir olmadığını” söyledi ve ulusal güvenlik kaygılarını önemsemedi (Yahoo Finance canlı yayın).

Wall Street açısından bütün bunlar, şirketin üçüncü çeyrek sonuçlarını açıklamasına bir gün kala yaşanıyor. Nvidia bilançosunu salı günü ABD borsalarının kapanışından sonra, yani Türkiye saatiyle gece yarısından sonra paylaşacak. Hisse geçen hafta yüzde 13 değer kaybetmişti; bugün 18.13’te yüzde 1,7 düşüşle 160,14 dolardaydı (Yahoo Finance). Perşembe günü ise Anthropic’in, tarihin en büyük halka arzı olabileceği konuşulan borsa girişi var. Yani önümüzdeki dört gün, yapay zekâ temasının nabzını tutacak iki önemli sınav barındırıyor.

New York’taki imalat anketi neden dikkat çekti?

Günün tek önemli ABD verisi New York Fed’in Empire State imalat anketiydi ve 16.30’da açıklandı. Genel iş koşulları endeksi ekimdeki 25,5’ten 7,8’e indi. Piyasa beklentisi 17 ile 18 arasındaydı (Seeking Alpha, Investing.com derlemeleri). Endeks hâlâ sıfırın üzerinde, yani faaliyet daralmıyor; ama ekimdeki güçlü sıçramanın ardından tempo belirgin şekilde yavaşlamış.

Empire State alt endeksi Kasım 2026 Not
Genel iş koşulları 7,8 Ekim: 25,5
Yeni siparişler 3,0 Ekim: 23,2
Çalışan sayısı 18,1 Haziran 2022’den bu yana en yüksek
Ödenen fiyatlar 45,9 14 puan düştü
Gelecek iş koşulları 28,9 8 puan arttı

Kaynak: New York Fed, 16 Kasım 2026 (anket 2–9 Kasım arasında yapıldı).

İlginç olan, raporun içinin manşetten daha karışık olması. Yeni siparişler neredeyse yerinde sayarken istihdam endeksi dört yılı aşkın sürenin en hızlı artışını gösteriyor. Girdi fiyatlarındaki artış yavaşlasa da yüksek kalmaya devam ediyor. Fed açısından bu, “ekonomi soğuyor, faiz artırımına gerek yok” diyebilecek kadar net bir sinyal sayılmaz. Güçlü istihdam ve yapışkan fiyatlar, merkez bankasının sıkılaştırma tarafında kalmasını kolaylaştıran iki unsur.

Wall Street Fed’den ne bekliyor: aralık, tahvil faizleri ve dolar

Fed eylülde faiz artırmış, ekimde ise politika faizini yüzde 3,75–4,00 aralığında sabit bırakmıştı. Geçen haftaki enflasyon verilerinin ve sert Fed açıklamalarının ardından piyasa, 9 Aralık’ta sona erecek toplantıda 25 baz puanlık artışı büyük ölçüde fiyatlıyor. CME FedWatch verilerine göre bu ihtimal yüzde 93,4, daha büyük bir 50 baz puanlık adımın ihtimali ise cumaki yüzde 11,5’ten yüzde 6,6’ya geriledi (Reuters).

Tahvil tarafında bugün hafif bir nefes alma var. CNBC’ye göre 10 yıllık ABD Hazine tahvili faizi gün içinde 2 baz puandan fazla gerileyerek yüzde 5,13’e, 2 yıllık faiz yüzde 4,85’e indi. Dolar endeksi ise beşinci gününde de yükselişini sürdürdü; Reuters’a göre Nisan 2025’ten bu yana en yüksek seviyelerine yakın, 103,5 civarında işlem görüyor.

Akşamın en önemli konuşması Fed Başkanı Kevin Warsh’tan gelecek. Warsh, Türkiye saatiyle 20.00’de San Francisco Fed’in verimlilik ve istihdam konferansında açılış konuşması yapacak; Newsquawk’ın takvimine göre soru-cevap bölümü planlanmıyor. ING’den Francesco Pesole, Reuters’a yaptığı değerlendirmede bu konuşmanın para piyasalarını pek oynatmasını beklemediğini söyledi. Konu teknolojinin verimlilik ve işler üzerindeki etkisi olunca, yapay zekâ tartışmasının ortasında Fed’in nasıl bir çerçeve çizdiğine bakmak yine de anlamlı. Saat 22.15’te ise Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack Bloomberg TV’de konuşacak. Çarşamba günü ekim toplantısının tutanakları yayımlanacak.

Petrol, Avrupa ve Borsa İstanbul’da gün nasıl geçti?

Petrol fiyatları günün en belirgin düşüşlerinden birini yaşadı. Brent varil fiyatı 18.03 itibarıyla yüzde 2,6 düşüşle 93,39 dolara indi (Yahoo Finance). Yahoo Finance, Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatların toparlanmayı sürdürdüğünü, bölgeye üçüncü bir ABD uçak gemisinin ulaşmasının bile fiyatları yukarı itmediğini aktarıyor. Uluslararası Enerji Ajansı’nın geçen hafta küresel arzın talebi aştığını açıklaması da arka planda etkili.

Avrupa borsaları Wall Street’teki çip satışına rağmen yön bulmakta zorlanan, ama sert düşmeyen bir gün geçirdi. Yerli tarafta da benzer bir sakinlik vardı: sabah 11.808,77 puandan açılan BIST 100, gün içinde 11.736 ile 11.952 arasında gidip geldi ve günü yüzde 0,06’lık küçük bir düşüşle 11.835,85 puandan kapattı. Sabahki FTSE Russell kararını ve borsanın açılışını anlattığımız yazıdan sonra endekste kayda değer bir yön değişikliği olmadı.

Gösterge Değer Değişim Saat (TSİ)
BIST 100 (kapanış) 11.835,85 %−0,06 18.04
Dolar/TL 50,39 %+0,09 18.19
TCMB gösterge kuru (döviz satış) 50,3942 — 15.30
Brent petrol (varil) 93,39 $ %−2,56 18.03
Stoxx Europe 600 (saat 17.58 itibarıyla, seans içi) 664,95 %+0,12 17.58
DAX (saat 17.58 itibarıyla, seans içi) 26.721,63 %−0,11 17.58
Dolar endeksi (DXY) 103,53 %+0,12 18.03

Kaynak: Yahoo Finance (BIST, döviz, petrol, Avrupa endeksleri, DXY), doviz.com (BIST 100 kapanış teyidi), TCMB (gösterge kuru). Avrupa’da seans 19.30’da kapanıyor; Stoxx 600 ve DAX değerleri saat 17.58 itibarıyla seans içidir.

Kripto tarafında da yön aynıydı: Bitcoin 18.13’te yaklaşık 64.400 dolardan işlem görüyordu, yüzde 1,3 eksi (Yahoo Finance). Hisse piyasasındaki risk iştahıyla kripto arasındaki paralellik bu haftalarda epey belirgin.

Hazine’den ekim bütçesi: açık neden hâlâ büyük?

Türkiye’de günün asıl makro verisi sabah saatlerinde geldi. Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre merkezi yönetim bütçesi ekimde 481,1 milyar TL açık verdi. Faiz ödemeleri hariç tutulduğunda bile 179,8 milyar TL’lik bir açık var; bir yıl önceki ekimde bu rakam 65,8 milyar TL’ydi (CNBC-e, 11.10).

Kalem Ekim 2026 Ocak–Ekim 2026
Bütçe gelirleri 1 trilyon 298,3 milyar TL (yıllık %+13,2) 13 trilyon 406,1 milyar TL (%+32,1)
Bütçe giderleri 1 trilyon 779,4 milyar TL (yıllık %+29,9) 15 trilyon 727,5 milyar TL
Bütçe dengesi −481,1 milyar TL yaklaşık −2,3 trilyon TL
Faiz dışı denge −179,8 milyar TL +231,0 milyar TL

Kaynak: Hazine ve Maliye Bakanlığı verileri, CNBC-e aktarımı (16 Kasım 11.10–11.25 TSİ).

Ekimdeki tabloda gözüme çarpan şey, giderlerin gelirlerin iki katından hızlı artması. Gelirler yıllık yüzde 13 civarında büyürken giderlerin yüzde 30’a yakın artması, yüksek enflasyon ortamında bile dikkat çekici bir fark. Yılın ilk on ayında faiz dışı dengenin hâlâ fazla vermesi olumlu bir ayrıntı; yine de son çeyrekte harcamaların genellikle arttığını düşünürsek yıl sonu rakamı için temkinli olmak gerekiyor. Tahvil faizlerinin yükseldiği bir dönemde bütçe açığının seyri, borçlanma maliyeti açısından da yakından izlenecek bir konu.

Haftanın geri kalanında hangi başlıklar öne çıkıyor?

Takvim yoğun. Salı günü ABD’de ekim perakende satışları açıklanacak, akşam ise Nvidia’nın bilançosu gelecek. Çarşamba Fed tutanakları, perşembe Anthropic’in halka arzı ve haftalık işsizlik başvuruları var. Bu sıralamaya bakınca, Wall Street’in bu hafta faizden çok yapay zekâ şirketlerinin rakamlarına odaklanacağını düşünüyorum. Aralık toplantısı ise neredeyse fiyatlanmış durumda; sürprizin gelebileceği yer, Fed’in ocak ve sonrasına dair verdiği ipuçları olur.

Bugünkü düşüşü bir panik olarak okumak doğru olmaz. Endeksler geçen hafta yüzde 2’nin üzerinde kazanmıştı ve S&P 500, Investopedia’nın hesabına göre ekim başındaki rekorunun yüzde 3,3 altında haftaya başladı. Yatırımcıların büyük sınavlardan önce pozisyon hafiflettiği bir gün gibi duruyor. Asıl yön, salı akşamından sonra belli olacak.

Kaynaklar: New York Fed – Empire State imalat anketi (kasım), CNBC – Tahvil faizleri, Reuters – Dolar ve Fed beklentileri, Investopedia – Piyasa günlüğü, Yahoo Finance – Canlı piyasa, CNBC-e – Ekim bütçesi, TCMB – Gösterge kurları.

Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir. Piyasa verileri yazının hazırlandığı saate aittir ve hızla değişebilir.

📚 Yazarın Kitapları

Bilge Yatırımcı

Piyasa analizi, portföy yönetimi ve risk değerlendirmesi için pratik bir rehber.

TÜRKÇE SATIN ALİNGİLİZCE SATIN ALALMANCA SATIN AL

Geleceğine Yatırım

Teknoloji ve geleceğin trendlerine odaklanan stratejik yatırım fikirleri.

TÜRKÇE SATIN ALİNGİLİZCE SATIN AL

Yasal Uyarı: Bu yazıda yer alan bilgi, yorum ve değerlendirmeler yalnızca bilgilendirme amacıyla paylaşılmaktadır. Hiçbir şekilde yatırım tavsiyesi niteliğinde değildir. Finansal piyasalarda yapacağınız işlemler kişisel sorumluluğunuzdadır.

KriptoAhmet52

KriptoAhmet52 Kimdir? 📌 1989 yılından bu yana geleneksel borsalarda aktif yatırımcı olan KriptoAhmet52, 2012 yılından itibaren kripto para piyasalarına ilgi duymaya başladı. Finansal piyasalardaki derin bilgi birikimi ve deneyimi sayesinde, yatırım stratejileri, teknik analizler ve piyasa trendleri konusunda kapsamlı içerikler üretmektedir. 💡 Uzmanlık Alanları: Kripto para piyasaları ve blockchain teknolojileri Bitcoin ve altcoin analizleri Teknik analiz, grafik okuma ve trend tahminleri Borsa ve yatırım psikolojisi 📚 Yayınlanmış Kitaplar: Bilge Yatırımcı (Zenginliğe Giden Yol) – Türkçe, Almanca, İngilizce (2023) Geleceğine Yatırım (Parayı Nasıl Bulurum?) – Türkçe, Almanca, İngilizce (2023) 🚀 Bu kitaplar, finansal bağımsızlık, yatırım stratejileri ve kripto para dünyasına giriş yapmak isteyenler için rehber niteliğindedir. Daha fazla bilgi için Kobo Kitapları ziyaret edebilirsiniz! 🎙️ Medya & Yayınlar: KriptoAhmet52, kripto dünyasındaki en güncel gelişmeleri takip ederek yatırımcılara rehber niteliğinde analizler sunmaktadır. Deneyimlerini, piyasa öngörülerini ve derin analizlerini Kripto Coin Çarşısı platformunda paylaşarak geniş bir okuyucu kitlesine ulaşmaktadır. 📌 Kripto paralara dair güvenilir bilgiye ulaşmak için KriptoAhmet52’yi takip edin! 🚀

Son Yazılar

Hazineden Bakır Almak İstediler: Hangi Altcoin Topluluğu Yüzde 99 “Hayır” Dedi?

Cardano’da hazineden 22 milyon ADA çekilip fiziki bakır alınmasını öneren teklif, temsilcilerin yüzde 99,49 “hayır”…

8 saat önce

Kripto Para Borsalarında Bugün: BtcTurk Hangi İki Altcoinde Transferi Durdurdu?

Pazartesi öğleden sonra BtcTurk'ün durum sayfasına bakan biri, aynı gün açılmış iki yeni kayıtla karşılaştı.…

9 saat önce

ChatGPT Artık Alışverişte Ödüyor: Kart Bilgisini Kim Görüyor?

OpenAI, ChatGPT Wallet ile kişisel ajanlarına kullanıcı adına ödeme yetkisi verdi. Kart bilgisi ajanla paylaşılmıyor;…

12 saat önce

Kaito Nedir? Yaps Kapandıktan Sonra KAITO’yu Ne Bekliyor?

Kaito rehberi: kripto bilgisini yapay zekâyla indeksleyen InfoFi platformu, Ocak 2026’da kapanan Yaps, Kaito Studio…

17 saat önce

Borsa İstanbul’da yeni hafta hangi endeks kararıyla açıldı?

FTSE Russell, Borsa İstanbul hisselerine eylülde getirdiği kısıtlamaları aralıkta da sürdürdü; yeni eklemeler en erken…

17 saat önce

Gümüş Yine Neden Altından Sert Düşüyor?

Ons gümüş haftaya yüzde 2'yi aşan düşüşle başladı ve 47,34 dolarla yılın en düşük seviyesini…

18 saat önce