Ons gümüş perşembe sabahı yeniden geri çekiliyor. CNBC ekranında spot gümüş Türkiye saatiyle 08.20’de yüzde 0,85 düşüşle 51,25 dolardı. Dün sabah yüzde 2’nin üzerinde yükselerek 52,7 dolara çıkan beyaz metal, bu kazancın bir bölümünü gün içinde geri verdi. Gram gümüş de aynı saatlerde 82,90 lira civarında. Sabahın asıl yeni başlığı ise fiyattan çok uzun vadeli tabloyla ilgili: BMO Capital Markets, güneş enerjisi kaynaklı talebin zirveyi geride bırakıyor olabileceğini savunan bir rapor yayımladı.
Dün önceki gümüş yazımızda gümüşün salı günkü enflasyon satışını büyük ölçüde telafi ettiğini, buna karşın faiz tarafındaki baskının sürdüğünü yazmıştık. Bu sabahki geri çekilme, o baskının ortadan kalkmadığını gösteriyor. Dolar endeksinin 19 ayın zirvesine çıkması ve Fed’in aralıkta faiz artırması beklentisi, değerli metallerin tamamı üzerinde etkili.
Vadeli piyasada da tablo benzer. COMEX aralık kontratı çarşambayı 52,002 dolarda uzlaştırdı, bu sabah yüzde 1,04 düşüşle 51,46 dolarda. Gün içi aralık 51,16 ile 51,945 dolar arasında kaldı. Spot fiyat, dünkü sabah ölçümüne göre yaklaşık 1,4 dolar aşağıda.
| Gösterge | Seviye | Değişim | Ölçüm / kaynak |
|---|---|---|---|
| Spot ons gümüş (CNBC) | 51,25 $ | −0,44 $ (−%0,85) | 12 Kasım 08.20 TSİ; önceki kapanış 51,69 $ |
| COMEX aralık vadeli (CNBC) | 51,46 $ | −0,54 $ (−%1,04) | 12 Kasım 08.10 TSİ; çarşamba uzlaşma 52,002 $ |
| COMEX gün içi aralık (CNBC) | 51,16 – 51,945 $ | — | 12 Kasım sabahı |
| Dünkü sabah ölçümü (CNBC spot) | 52,67 $ | — | 11 Kasım 08.21 TSİ |
| Altın/gümüş oranı (hesap) | yaklaşık 77,5 | dün sabah 77,0 civarı | CNBC spot fiyatlarıyla, 12 Kasım 08.20 TSİ |
Dikkat çeken nokta, çarşamba günü beyaz metalin altından belirgin biçimde iyi performans göstermesiydi. Kitco’nun aktardığına göre altın gün içinde yüzde 1’in üzerinde düşerken ons 51 doların üzerinde tutunmayı başardı. Bu sabah ise iki metal aynı yönde, ancak beyaz metaldeki yüzde kayıp altındakinden biraz daha büyük. Altın/gümüş oranı CNBC spot fiyatlarıyla yaklaşık 77,5’e çıktı; dün sabah bu oran 77,0 civarındaydı. Oranın yükselmesi, gümüşün altına göre bir miktar zayıfladığı anlamına geliyor.
Hindistan tarafında ise talep cephesinde mevsimsel bir sessizlik var. CNBC TV18’in aktardığına göre HDFC Securities’ten Saumil Gandhi, iç piyasadaki düşüşü kısmen Diwali tatili nedeniyle bazı yerel piyasaların kapalı olmasına ve işlemlerin zayıf seyretmesine bağladı. Hindistan, fiziki talepte önemli ülkelerden biri olduğu için bu sessizlik kısa vadede fiyat üzerinde ek bir destek eksikliği yaratıyor.
BMO’nun emtia ekibi, George Heppel ve Helen Amos imzalı Kitco’nun aktardığı raporunda piyasanın en önemli büyüme motorunu kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğunu öne sürüyor. Bankaya göre güneş enerjisi sektörü kendi başarısının kurbanı olmuş durumda: Yenilenebilir kapasite, onu taşıyacak şebeke, ara bağlantı, batarya ve esnek talep altyapısından daha hızlı büyüdü. Bu durum yeni kurulumların hızını yavaşlatabilir.
Raporun ikinci argümanı fiyatla ilgili. Gümüşün yılın başında kısa süreliğine 120 doların üzerine çıkması, panel üreticilerini hücre başına kullanılan gümüş miktarını azaltmaya, hatta metali tamamen başka malzemelerle ikame etmeye yönelik çalışmaları hızlandırmaya itti. Fotovoltaik sektöründe metal yoğunluğu zaten birkaç yıldır düşüyordu; BMO bu eğilimin yüksek fiyatlarla hız kazandığını düşünüyor.
| BMO raporundaki başlıca noktalar | Özet |
|---|---|
| Altın/gümüş oranı | Bugün 76 civarında; önümüzdeki dört yılda 85 civarında işlem görmesi bekleniyor |
| Güneş enerjisi talebi | Şebeke, depolama ve ara bağlantı yatırımları kurulu kapasitenin gerisinde kaldı |
| Gümüş kullanımında tasarruf | Yılın başında 120 doların üzerini gören fiyat, üreticileri gümüşü azaltmaya ve ikame etmeye yöneltti |
| Arz-talep dengesi | Bankanın tahminine göre tüketim fazlası 2030’a kadar tarihi zirveye çıkabilir |
Bankanın vardığı sonuç, son yılların açık veren piyasasının zamanla tersine dönebileceği yönünde. BMO’nun tahminlerine göre güneş talebindeki gerileme nedeniyle tüketim fazlası 2030’a kadar tarihi bir zirveye ulaşabilir. Rapora göre yatırım talebi piyasanın önemli bir dayanağı olmaya devam edecek, ancak güneş tarafındaki kaybı tek başına telafi etmesi zor görünüyor.
Bu görüşün önemi, metale olan yatırım ilgisinin son yıllarda büyük ölçüde “sanayi talebi arzı aşıyor” tezine dayanmasından kaynaklanıyor. Dün yazdığımız Çin’deki emekli panellerden metal geri kazanımı araştırması da benzer bir soruya, yani güneş sektörünün gelecekte ne kadar talep yaratacağına işaret ediyordu. BMO ise meseleye talebin kendisinin yavaşlayabileceği açısından bakıyor.
BMO’nun uzun vadeli değerlendirmesi, bugünkü resmi tahminlerle karşılaştırıldığında farklı bir resim çiziyor. Silver Institute’un World Silver Survey 2026 raporu ve danışmanlık şirketi Metals Focus’un verilerine göre piyasa 2026’da üst üste altıncı kez açık verecek. Tahmin edilen açık 46,3 milyon ons; geçen yıl bu rakam 40,3 milyon onstu. 2021’den bu yana açığı kapatmak için yer üstü stoklardan birikimli olarak 762,1 milyon ons çekildi.
| Silver Institute / Metals Focus (2026 tahmini) | Değer | Not |
|---|---|---|
| Piyasa açığı | 46,3 milyon ons | Üst üste altıncı yıl; 2025’te 40,3 milyon ons |
| Toplam arz | 1.066,4 milyon ons | yaklaşık −%2 |
| Toplam talep | 1.112,6 milyon ons | 2025’te 1.130,6 milyon ons |
| 2021’den beri stoklardan çekilen | 762,1 milyon ons | Birikimli açık |
Arz tarafındaki daralmanın nedeni büyük ölçüde maden yapısı. Goldinvest’in Silver Institute verilerine dayanan analizine göre madenden yeni çıkan metalin yaklaşık yüzde 70’i kurşun, çinko, bakır ya da altın madenciliğinin yan ürünü. Bu yüzden üretim, ons fiyatından çok baz metallerin kârlılığına bağlı ve fiyat yükselse bile kısa sürede artırılamıyor. Silver Institute raporunda Meksika ve Fas’taki artışların Peru ve Arjantin’deki düşüşlerle dengelendiği, toplam maden arzının bu yıl hafif gerilemesinin beklendiği belirtiliyor.
Böylece piyasada iki farklı zaman ufku yan yana duruyor. Kısa vadede arzın kısıtlı kalması ve stokların erimesi destekleyici bir unsur olarak öne çıkarken, BMO gibi kurumlar talep tarafındaki yapısal değişimin bu dengeyi önümüzdeki yıllarda tersine çevirebileceğini düşünüyor. Hangi görüşün ağır basacağını, güneş kurulumlarına ve fiziki yatırım talebine dair gelecek veriler gösterecek.
Onstaki geri çekilme gram fiyatına da yansıdı. doviz.com verisine göre gram gümüş 08.20’de 82,90 liradaydı; önceki kapanış 83,57 lira, gün içi aralık 82,73 ile 84,00 lira arası. Dün sabah 85,14 lira olan gram fiyatı yaklaşık 2,2 lira geriledi. Aylık bazda kayıp yüzde 13,33 ile dikkat çekici, yıllık bazda ise gram gümüş hâlâ yüzde 14,56 artıda.
| Gösterge | Seviye | Değişim | Ölçüm / kaynak |
|---|---|---|---|
| Gram gümüş (doviz.com) | 82,90 TL | önceki kapanış 83,57 TL | 12 Kasım 08.20 TSİ |
| Gram gümüş gün içi aralık | 82,73 – 84,00 TL | — | doviz.com |
| Haftalık / aylık / yıllık | −%0,99 / −%13,33 / +%14,56 | — | doviz.com |
| Gram gümüş, dünkü sabah ölçümü | 85,14 TL | yaklaşık −2,24 TL | 11 Kasım 08.21 TSİ, doviz.com |
| TCMB dolar alış / satış | 50,1379 / 50,2282 | — | 11 Kasım tarihli gösterge kurlar |
TCMB’nin 11 Kasım tarihli gösterge kurunda dolar 50,14 lira alış seviyesinde ve kurdaki değişim çok sınırlı; dolayısıyla gramdaki hareket büyük ölçüde onstan kaynaklanıyor. Takı ve işlenmiş gümüş ürünlerinde işçilik payı ve dükkân makası nedeniyle tezgâhta ödenen tutarın piyasa ekranındaki gramdan epey yukarıda olabileceğini unutmamak gerekiyor.
Kısa vadeli seyirde faiz ve dolar belirleyici olmaya devam ediyor. Cuma günü açıklanacak ekim ayı ABD üretici fiyatları (ÜFE), Fed’in 8–9 Aralık toplantısı öncesindeki son önemli enflasyon verilerinden biri. Bugün gece saatlerinde New York Fed Başkanı John Williams’ın konuşması da Reuters’ın aktardığına göre piyasa tarafından yakından izlenecek. Yurt içinde ise TCMB Başkanı Fatih Karahan saat 10.30’da Enflasyon Raporu 2026-IV’ü sunacak; kur beklentileri üzerinden gram fiyatları açısından takip edilecek bir gelişme. Altının 4.000 doların altına inişini ve kurumların merkez bankası alımlarına dair değerlendirmelerini bugünkü altın yazımızda ayrıca ele aldık.
Yatırım tavsiyesi değildir. Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; değerli metal fiyatları kısa sürede sert değişebilir, karar vermeden önce kendi araştırmanızı yapın.
📚 Yazarın Kitapları
Ons altın, dolar endeksinin 19 ayın zirvesine çıkması ve Fed'in aralıkta faiz artıracağı beklentisiyle perşembe…
THORChain rehberi: havuzlar ve Asgard kasaları nasıl çalışır, RUNE’un dört görevi, gelir dağılımı ve TCY,…
ENS rehberi: .eth isimleri nasıl çalışır, 27 Ekim 2026’da yayına giren ENSv2 neler getirdi, Namechain…
MSCI’nin 11 Kasım listesinde “STRATEGY A” silinenler arasında. Değişiklik 30 Kasım kapanışında uygulanacak. Karar nereden…
Pyth NYSE verisini aldı, Apex Hedera konseyine girdi, Katana gelirle geri alıma geçiyor: 11–12 Kasım…
Allora, 11 Kasım 2026’da açılması beklenen yaklaşık 160 milyon ALLO’luk ekip ve yatırımcı payını kilitli…