Çin’de savcılık, İngiltere’de el konulan 61.896 Bitcoin için resmen müsadere başvurusu yaptı ve Tianjin’deki bir mahkeme dosyayı kabul etti. Coinler, Çin’de yüz binden fazla kişiyi zarara uğratan yatırım dolandırıcılığının sanığı Qian Zhimin’den Londra’da alınmıştı. Bugünkü fiyatla yaklaşık 5,1 milyar dolar eden bu servet artık iki ülkenin yargısında aynı anda tartışılıyor.
Gelişmenin zamanlaması ilginç. Londra’daki Yüksek Mahkeme 12 Ekim’de, mağdurların bu coinler üzerindeki taleplerinin İngiliz değil Çin hukukuna göre değerlendirileceğine hükmetti. Bir gün sonra, 13 Ekim’de Tianjin mahkemesi ilanını yayımladı. Çin basınında geçen hafta yer alan haber, bugün CoinDesk ve Decrypt gibi kripto yayınlarıyla uluslararası gündeme taşındı.
Çin Haber Ajansı’nın (Chinanews) aktardığı mahkeme ilanına göre Tianjin 2 No’lu Orta Halk Mahkemesi, Tianjin Halk Savcılığı 2. Şubesi’nin başvurusunu 28 Eylül’de kayda aldı. Mahkeme, Qian’ın “kaynak toplama dolandırıcılığı” suçunu işlediğine dair delil bulunduğunu, suçun ağırlıklı olarak Tianjin’in Hedong ilçesinde işlendiğini ve bu nedenle yetkili olduğunu belirtiyor. Dayanak, Çin Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 299. maddesi.
Bu madde, kaçak olduğu için yargılanamayan şüphelilerin suç gelirlerine el konulmasını sağlayan özel bir usulün parçası. Savcılık, Qian’ın bir yılı aşkın süredir aranmasına rağmen teslim olmadığını, İngiltere’de tutulan varlıkların ise suç geliri ve bu gelirin getirisi olduğunu savunuyor. Talep açık: Mağdurlara iade edilecek kısım ayrıldıktan sonra kalanın devlete geçmesi.
Başvurunun listesi yalnızca Bitcoin’den ibaret değil. Qian’ın elindeki coinler 2017’deki çatallanmalarda yeni zincirlere de kopyalandığı için listede üç “kardeş” coin de var:
| Varlık | Başvurudaki miktar | Not |
|---|---|---|
| Bitcoin (BTC) | 61.896,41552945 | İngiltere’de el konulan ana varlık |
| Bitcoin Cash (BCH) | 72.745,79502 | 2017 çatallanmasından gelen coin |
| Bitcoin Gold (BTG) | 72.745,78555 | 2017 çatallanmasından gelen coin |
| Bitcoin SV (BSV) | 72.745,7845 | BCH’den ayrılan zincir |
| XRP | 3.605.989,9995 | |
| Dogecoin (DOGE) | 70.081.208,62553222 | İngiliz makamlarınca dönüştürülüp faizli hesaba yatırılmış |
| Diğer | Dolar, euro ve sterlin nakit; mücevher; banka bakiyeleri; yatırım portföyleri | Nakit kaleminde 84.366,6 sterlin de geçiyor |
Tablodaki kesirli miktarlar, Chinanews ve The Paper’ın aktardığı ilandan alındı. İngiliz makamları ise “61 binden fazla Bitcoin” diyor; iki anlatım çelişmiyor.
İlanın mağdurları ilgilendiren kısmı da net. Qian’ın yakınları ve diğer hak sahipleri altı ay içinde davaya katılmak için başvurabilecek. Zarar gören yatırımcılar bu işlemleri mahkemenin WeChat üzerindeki mini uygulamasından yapacak. Davaya katılmayanların, geri alınan varlıklardan yapılacak iadelerden pay alma hakkı kaybolmuyor. Katılımcı sayısı çok olursa mahkeme temsilci seçtirecek ya da atayacak. Süre dolduktan sonra esas inceleme başlayacak; yani Tianjin’de karar 2027 baharından önce beklenmiyor.
Çin savcılığının anlattığı tabloya göre Qian, Tianjin Lantian Gerui Elektronik Teknoloji şirketinin fiili sahibiydi. Nisan 2014 ile Ağustos 2017 arasında şirket adına, ana parayı garanti eden ve yüksek getiri vaat eden sözde yatırım ürünleri satıldı. Toplanan para 40,378 milyar yuanı aştı. Bu paranın büyük kısmı gerçek bir işe gitmedi; eski yatırımcılara ödeme yapmak, sahte projeleri ayakta tutmak, Bitcoin almak, ev, araba ve mücevher satın almak için kullanıldı. Zarar eden yatırımcı sayısı 102 binin, toplam kayıp ise 19,977 milyar yuanın üzerinde.
İngiltere’deki kayıtlar aynı olaya biraz farklı sayılarla bakıyor. İngiltere Kraliyet Savcılığı (CPS) mağdur sayısını 128 binin üzerinde, zararı ise yaklaşık 600 milyon sterlin olarak veriyor. Southwark mahkemesinin ceza gerekçesinde ise programa toplamda yaklaşık 4,6 milyar sterlin yatırıldığı, bunun önemli bir bölümünün geri ödendiği yazıyor. Farkın bir kısmı, hesaplamaların hangi tarihlere ve hangi kur ile yapıldığından kaynaklanıyor olabilir; resmi belgelerde bu ayrım açıklanmış değil.
Qian, Temmuz 2017’de Bitcoin cüzdanlarının bulunduğu bilgisayarlarla birlikte Myanmar sınırını geçerek Çin’den kaçtı. Eylül 2017’de Saint Kitts ve Nevis pasaportuyla, Yadi Zhang adıyla Londra’ya geldi. Ceza gerekçesine göre İngiltere’ye vardığında yaklaşık 70 bin Bitcoin taşıyordu; 31 Ekim 2018’e gelindiğinde yedi cüzdana dağılmış 71.417 coin söz konusuydu. Londra Emniyeti (Met) 31 Ekim ve 1 Kasım 2018’de yaptığı aramalarda cüzdanlara erişim sağlayan cihazlara el koydu. Bir kısmı sonraki yıllarda başka varlıklara çevrilen servetin yaklaşık 61 bin Bitcoin’lik bölümü, Birleşik Krallık tarihindeki en büyük kripto el koyması olarak kayda geçti.
Qian ise yıllarca saklandı. 22 Nisan 2024’te York’ta gözaltına alındığında üzerinde iki sahte pasaport ve değeri 62 milyon sterlini aşan dört kripto cüzdan vardı. Eylül 2025’te suç gelirine sahip olmak ve bu geliri aktarmak suçlamalarını kabul etti, 11 Kasım 2025’te 11 yıl 8 ay hapis cezası aldı. Ona yardım eden Seng Hok Ling 4 yıl 11 ay, daha önce Londra’daki asistanı Jian Wen ise 6 yıl 8 ay ceza almıştı. CryptoBilis soruşturmasında olduğu gibi, bu dosyada da soruşturmanın kilit noktası fiziksel cihazlar ve cüzdan anahtarları oldu.
İngiltere’deki tartışma bir ceza davası değil, suç gelirlerinin geri alınmasına yönelik hukuk davası. Kamu Savcılığı Direktörü (DPP), 2002 tarihli Suç Gelirleri Yasası (POCA) kapsamında coinlerin devlete geçmesini istiyor. Mağdur olduğunu söyleyen binlerce Çinli yatırımcı ise yasanın 281. maddesine dayanarak coinler üzerinde mülkiyet hakları olduğunu ileri sürüyor.
Yargıç Turner’ın 12 Ekim 2026 tarihli kararı bu kavganın yalnızca ön sorusunu yanıtladı: Hangi ülkenin hukuku uygulanacak? Yüksek Mahkeme kararının tam metni, Temmuz 2026’daki üç günlük duruşmanın ardından şu sonuca ulaşıyor: Dolandırıcılık beyanları, sözleşmeler, ödemeler ve paranın Bitcoin’e çevrilmesi Çin’de gerçekleşti; dolayısıyla mağdurların mülkiyet iddiaları Çin hukukuna göre incelenmeli. Mahkeme, Çin hukuku henüz dosyaya sunulmadığı için İngiliz hukukunun “varsayılan olarak” uygulanması gerektiği yönündeki argümanı da reddetti.
Kararın neyi söylemediği de en az söyledikleri kadar önemli. Mağdurların coinler üzerinde hak sahibi olup olmadığı henüz belirlenmedi; Çin hukukunun içeriğine dair delil sonraki aşamalarda dinlenecek. Mağdurları temsil eden Fieldfisher hukuk bürosunun karara itiraz etmeye hazırlandığı bildiriliyor. Yine de pek çok hukukçu, bu kararın coinlerin büyük bölümünün İngiliz devletinde kalma ihtimalini güçlendirdiği görüşünde. Londra’daki SMB hukuk bürosundan David Phillips’in yorumu da bu yönde: Mağdur için paranın Bitcoin’e çevrildiğini göstermek, tek başına coinleri geri almaya yetmeyebilir.
Tablonun özü şu: Coinler fiziksel ve hukuki olarak İngiltere’nin kontrolünde, ama hem dolandırıcılık hem mağdurlar Çin’de. Tianjin mahkemesi bir el koyma kararı verse bile bu kararın Londra’daki varlıklar üzerinde nasıl uygulanacağı, iki ülke arasındaki adli iş birliğine ve İngiliz mahkemelerinin tutumuna bağlı olacak. Bu noktada henüz açıklanmış bir uzlaşma yok; dolayısıyla Çin’in başvurusu, en azından şimdilik, Pekin’in bu servet üzerinde resmi bir hak iddiasını kayda geçirmesi anlamına geliyor.
İngiliz tarafında ise beklentiler farklı. Financial Times’ın 2025 sonbaharında aktardığına göre bazı Hazine yetkilileri, el konulan coinlerin kamu maliyesindeki açığı kapatmaya katkı yapıp yapamayacağını kendi aralarında tartışmıştı. Decrypt’in derlediği bilgilere göre İngiliz savcılar daha sonra mağdurlar için bir tazminat programı planladıklarını, bunun Çin’den yürütülecek bir iade mekanizmasıyla da yapılabileceğini dile getirdi. Yani Londra ile Pekin aynı mağdurlara para dönmesinden söz ediyor, ancak paranın hangi kasadan ve hangi oranda çıkacağı belirsiz.
Bitcoin’in değer artışı da işi zorlaştıran ana etken. CPS’ye göre coinler el konulduğu dönemde yaklaşık 300 milyon sterlin ediyordu. Bugün CoinGecko verisiyle (22 Ekim 2026, 17:55 TSİ, BTC yaklaşık 81.765 dolar) 61.896 coinin değeri yaklaşık 5,06 milyar dolar, ya da yaklaşık 3,79 milyar sterlin. Mağdurların yatırdığı yuan ile bugünkü Bitcoin değeri arasındaki bu uçurum, kimin “fazla” kısımdan pay alacağı sorusunu davanın merkezine taşıyor.
61.896 coin, Bitcoin’in 21 milyonluk azami arzının yaklaşık yüzde 0,3’üne karşılık geliyor. Tek bir kurumun elinde, el konulmuş olarak bekleyen stoklar içinde dünyanın en büyükleri arasında. Kripto piyasası, devletlerin elindeki bu tür coinlerin borsalara satılması ihtimalini her zaman yakından takip eder; çünkü büyük bir satışın zamanlaması, likiditenin zayıf olduğu dönemlerde fiyat üzerinde baskı yaratabilir. 82.000 dolar bölgesini konu alan son teknik değerlendirmemizde de fiyatın bu bölgedeki hassasiyetine değinmiştik.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta, yakın vadede böyle bir satışın gündemde olmaması. Londra’daki dava itiraz ve delil aşamalarıyla sürecek, Tianjin’deki süreç ise ilan süresi nedeniyle en erken 2027 baharında esasa girecek. Coinlerin satılması, bir kısmının mağdurlara aktarılması ya da İngiltere’de tutulmaya devam etmesi gibi senaryoların hepsi, mahkeme kararlarına bağlı. ABD’nin Mart 2025’te el konulmuş coinlerden oluşan stratejik bir Bitcoin rezervi kurması, devletlerin bu varlıkları satmak yerine tutabileceğini gösteren bir örnek olarak tartışmalarda sıkça anılıyor; İngiltere’nin böyle bir tercihi ise açıklanmış değil.
| Tarih | Gelişme |
|---|---|
| Nisan 2014 – Ağustos 2017 | Çin savcılığına göre Lantian Gerui adına lisanssız “yatırım ürünü” satışı |
| Temmuz 2017 | Qian’ın Myanmar üzerinden Çin’den kaçışı |
| Eylül 2017 | Sahte pasaportla Londra’ya varış |
| 31 Ekim – 1 Kasım 2018 | Londra Emniyeti’nin (Met) aramaları ve cihazlara el koyması |
| 22 Nisan 2024 | Qian’ın York’ta gözaltına alınması |
| 29 Eylül 2025 | Southwark Kraliyet Ceza Mahkemesi’nde suç kabulü |
| 11 Kasım 2025 | 11 yıl 8 ay hapis cezası |
| 28 Eylül 2026 | Tianjin 2 No’lu Orta Halk Mahkemesi el koyma başvurusunu kabul etti |
| 12 Ekim 2026 | Londra Yüksek Mahkemesi: Mağdurların taleplerine Çin hukuku uygulanacak |
| 13 Ekim 2026 | Tianjin mahkemesi altı aylık ilan süresini başlatan duyuruyu yayımladı |
Yatırım tavsiyesi değildir. Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; kripto paralar yüksek risk taşır, karar vermeden önce kendi araştırmanızı yapın.
📚 Yazarın Kitapları
TCMB 22 Ekim’de politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 36’ya çekti; ocaktan bu yana…
PHP’de yıllardır fark edilmeyen iki kritik açık, Wiz, Calif ve OpenAI ekiplerinin yapay zeka modelleriyle…
TCMB Para Politikası Kurulu faiz kararını 22 Ekim saat 14.00’te açıklayacak; AA Finans anketinde 20…
Ons gümüş perşembe sabahı yüzde 3'e yakın düşüşle 56 dolar bandına indi; Fresnillo üçüncü çeyrekte…
Ons altın, Suudi Arabistan'daki saldırılarla 110 dolara çıkan petrolün faiz beklentilerini güçlendirmesiyle 14 Ekim'den bu…
Filecoin (FIL), kullanıcıların verilerini dünyanın dört bir yanındaki bağımsız depolama sağlayıcılarına ücret karşılığında sakladığı merkeziyetsiz…