Bitcoin Cash (BCH), 2017’de Bitcoin topluluğunu ikiye bölen blok boyutu tartışmasının sonunda doğan ve kendini “eşten eşe elektronik nakit” olarak tanımlayan bir kripto para. Bitcoin ile aynı 21 milyonluk arz sınırını ve aynı madencilik algoritmasını paylaşıyor; farkı, düşük ücretli günlük ödemeler için daha büyük bloklar seçmiş olması. Bu yazıda Bitcoin Cash’in nereden geldiğini, nasıl çalıştığını, CashTokens ve Mayıs 2026’daki Layla güncellemesiyle neyin değiştiğini, arz takvimini ve önümüzdeki 12 ayı ele alıyoruz.
2015–2017 arasında Bitcoin’in 1 MB’lık blok sınırı ağın en tartışmalı konusuydu. İşlem sayısı arttıkça ücretler yükseliyor, onay süreleri uzuyordu. Bir grup bu sınırın kaldırılmasını ve Bitcoin’in doğrudan ödeme aracı olarak ölçeklenmesini savundu; diğer taraf ise blokları küçük tutup ölçeklemeyi SegWit ve ikinci katman çözümlerine bırakmayı tercih etti.
Uzlaşma çıkmayınca büyük blok taraftarları 1 Ağustos 2017’de zinciri çatallandırdı. O gün Bitcoin tutan herkes, aynı miktarda BCH’ye de sahip oldu. İlk yazılımı Amaury Séchet liderliğindeki Bitcoin ABC geliştirdi; Roger Ver ve madencilik şirketi Bitmain’in kurucu ortağı Jihan Wu, ilk dönemin en görünür destekçileri arasındaydı.
Ağ sonraki yıllarda iki kez daha bölündü. Kasım 2018’de Bitcoin SV (BSV) ayrıldı. Kasım 2020’de ise Bitcoin ABC’nin blok ödülünün yüzde 8’ini geliştirme fonuna ayıran kuralı madencilerden destek görmedi; ABC ayrı bir zincire geçti, bu zincir bugün eCash (XEC) olarak biliniyor. O tarihten beri ağın ana yazılımı Bitcoin Cash Node (BCHN). Bugün Bitcoin Cash’in tek bir şirketi ya da vakfı yok; Knuth, Bitcoin Verde ve Flowee gibi farklı ekiplerin yazılımları birlikte çalışıyor.
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Tam adı / sembolü | Bitcoin Cash (BCH) |
| Çıkış | 1 Ağustos 2017, Bitcoin’den sert çatallanma (ilk BCH bloğu 478.559) |
| Uzlaşma | İş kanıtı (PoW), SHA-256 – Bitcoin ile aynı algoritma |
| Hedef blok süresi | 10 dakika (günde ≈144 blok) |
| Blok boyutu | ABLA ile uyarlanan sınır, taban 32 MB (Mayıs 2024’ten beri) |
| Blok ödülü | 3,125 BCH (Nisan 2024 yarılanmasından beri) |
| Token desteği | CashTokens (Mayıs 2023): değiştirilebilir tokenlar ve NFT’ler |
| Resmî site | bitcoincash.org |
Temel yapı Bitcoin’e çok benziyor: SHA-256 iş kanıtı, UTXO modeli, ortalama 10 dakikalık bloklar. Ayrışma ölçek tercihinde başlıyor. Bitcoin Cash, Mayıs 2018’de blok sınırını 32 MB’a çıkardı. Mayıs 2024’te devreye giren ABLA (uyarlanabilir blok boyutu sınırı) ile sınır artık son blokların doluluğuna göre her blokta kendini ayarlıyor; 32 MB taban olarak kalıyor. Ağ SegWit’i hiç benimsemedi, buna karşılık Schnorr imzalarını 2019’da ekledi.
Aynı algoritmayı kullandıkları için Bitcoin madencileri cihazlarını iki ağ arasında yönlendirebiliyor. Kasım 2020’de devreye giren ASERT zorluk ayarlaması, madencilerin bir anda ağdan çekilmesi durumunda blok sürelerinin aşırı dalgalanmasını önlemek için tasarlandı. Bununla birlikte Blockchair verisine göre BCH’nin son 24 saatlik ortalama hash gücü yaklaşık 4,25 EH/s; bu, Bitcoin ağının çok küçük bir kesri ve küçük bir ağın güvenliğinin büyük madencilerin tercihlerine daha duyarlı olması anlamına gelebilir.
Projenin çıkış noktası düşük ücretli ödemeler. Blockchair verisine göre son 24 saatte ağda 15.468 işlem yapıldı ve ortalama ücret 1.807 satoshi, yani bugünkü fiyatla yarım sentin biraz üzerinde kaldı. Bu düşük ücret, küçük tutarlı ödemelerde ve sınır ötesi transferlerde Bitcoin Cash’in en güçlü argümanı. Öte yandan işlem sayısı, ağın kapasitesinin çok altında; günlük kullanımın yaygınlaşması hâlâ projenin önündeki asıl sınav.
Mayıs 2023’te gelen CashTokens, Bitcoin Cash ağına yerel token ve NFT desteği ekledi. Ethereum’daki gibi ayrı bir akıllı sözleşme katmanına ihtiyaç duymadan, doğrudan UTXO modeli içinde token basmak ve transfer etmek mümkün hâle geldi. 2022’deki iç gözlem işlem kodları, 2025’teki sanal makine sınırları ve büyük sayı aritmetiği güncellemesi de akıllı sözleşme yeteneklerini adım adım genişletti.
Bitcoin Cash her yıl 15 Mayıs’ta planlı bir ağ yükseltmesi yapıyor. Değişiklikler CHIP adı verilen tekliflerle tartışılıyor, kabul edilenler yaklaşık altı ay önce kilitleniyor ve önce “chipnet” test ağında deneniyor. BCHN’nin yükseltme şartnamesine göre 2026 yükseltmesi, son 11 bloğun medyan zamanı 15 Mayıs 2026 12.00 UTC’ye ulaştığında etkinleşti; yeni kurallarla üretilen ilk blok 951.145 oldu.
Topluluğun “Layla” adını verdiği bu güncelleme dört değişiklik getirdi: sınırlı döngüler, tekrar kullanılabilir fonksiyonlar, yeniden açılan bit düzeyi işlemler ve Pay-to-Script (P2S) çıktılarının standart kabul edilmesi. NFT taahhüt alanı da 40 bayttan 128 bayta çıktı. Pratikte bu, daha karmaşık sözleşmelerin daha kısa kodla yazılabilmesi ve sıfır bilgi kanıtı doğrulaması gibi ileri kriptografik işlemlerin zincir üstünde denenebilmesi anlamına geliyor.
Mayıs 2027 yükseltmesinin içeriği henüz kesin değil. BCH Works’ün yükseltme takibine göre öne çıkan aday, blok süresini 1 dakikaya indirmeyi öneren “Faster Blocks” teklifi (CHIP-2025-03). Kilitleme kararının 15 Kasım 2026 civarında verilmesi bekleniyor ve 2027’nin hiç uzlaşma değişikliği olmadan geçmesi de olasılıklar arasında. Teklif kabul edilirse blok sayısına bağlı hesapların, bu yazıdaki tahmini tarihler dâhil, yeniden yapılması gerekecek.
Bitcoin Cash’in arz kuralları Bitcoin’den miras kaldı. Maksimum arz 21 milyon. Yeni coin’ler yalnızca blok ödülüyle üretiliyor ve ödül her 210.000 blokta bir yarıya iniyor. Çatallanma anında Bitcoin’in tüm geçmişi BCH zincirine de geçtiği için ön madencilik, ICO, ekip ya da yatırımcı payı yok. Bitcoin Cash’te toplam arz ile dolaşımdaki arz pratikte aynı; aradaki küçük farklar veri kaynaklarının ölçüm zamanından kaynaklanıyor.
| Gösterge | Değer (BCH) | Kaynak / zaman |
|---|---|---|
| Maksimum arz | 21.000.000 | Protokol kuralı; CoinGecko “max supply” |
| Dolaşımdaki arz | 20.106.140 | Blockchair, blok 973.968 (22.10.2026 06.52 TSİ) |
| Dolaşımdaki arz (CoinGecko) | 20.106.072 | CoinGecko, 22.10.2026 07.07 TSİ |
| Toplam arz (CoinGecko) | 20.106.119 | CoinGecko, 22.10.2026 07.07 TSİ |
| Henüz üretilmemiş | ≈893.860 (%4,26) | 21 milyon − Blockchair arzı, KCC hesabı |
| Günlük yeni arz | ≈450 | 144 blok × 3,125 BCH, KCC hesabı |
Blockchair ile CoinGecko’nun dolaşım verisi arasında yaklaşık 69 BCH, CoinGecko’nun kendi toplam ve dolaşım rakamları arasında ise yaklaşık 47 BCH fark var. Her ikisi de birkaç bloğun ödülüne denk gelen, zamanlama kaynaklı farklar.
Bitcoin Cash ile Bitcoin aynı yarılanma bloklarını kullanıyor, ancak blok üretim hızları farklı olduğu için tarihler birebir örtüşmüyor. Nitekim 2024 yarılanması BCH’de nisan başında, Bitcoin’den yaklaşık iki hafta önce gerçekleşti.
| Yarılanma | Blok | Tarih | Blok ödülü |
|---|---|---|---|
| Bitcoin ile ortak dönem | — | 2012 ve 2016 | 50 → 25 → 12,5 |
| BCH’nin ilk ayrı yarılanması | 630.000 | Nisan 2020 | 12,5 → 6,25 |
| İkinci ayrı yarılanma | 840.000 | Nisan 2024 | 6,25 → 3,125 |
| Sıradaki yarılanma | 1.050.000 | Tahmini 2028 baharı (≈76 bin blok kaldı) | 3,125 → 1,5625 |
Bugünkü blok yüksekliği 973.968. Sıradaki yarılanmaya yaklaşık 76.032 blok kaldı; 10 dakikalık ortalamayla bu yaklaşık 528 gün, yani 2028 baharı demek. Bu tarih bir tahmin; gerçek blok hızına ve olası protokol değişikliklerine göre kayabilir.
Bitcoin Cash’te protokol düzeyinde bir yakım mekanizması yok; işlem ücretleri bloğu bulan madenciye gidiyor. Ağ iş kanıtıyla çalıştığı için staking de bulunmuyor.
Resmi kaynaklarda bir yıllık kesin kilit açılım takvimi bulunamadı. Bitcoin Cash’te kilitli bir ekip, yatırımcı ya da vakıf payı bulunmadığı için böyle bir takvim zaten oluşmuyor. Arzı değiştiren tek etken madencilere her blokta verilen 3,125 BCH. Tablolardaki rakamlar 10 dakikalık hedef blok süresine göre yapılmış tahmini KCC hesaplarıdır.
| Tarih | Miktar | Dolaşıma oranı | Maks. arza oranı | Alıcı grup |
|---|---|---|---|---|
| Planlanmış kilit açılımı | Yok | %0 | %0 | — |
| 22 Ekim 2026 – 22 Ocak 2027 (her blokta, sürekli) | ≈41.400 BCH (92 gün × 450) | ≈%0,21 | ≈%0,20 | Blok bulan madenciler |
| Tarih | Miktar | Dolaşıma oranı | Maks. arza oranı | Alıcı grup |
|---|---|---|---|---|
| Planlanmış kilit açılımı | Yok | %0 | %0 | — |
| 22 Ocak 2027 – 22 Ekim 2027 (her blokta, sürekli) | ≈122.850 BCH (273 gün × 450) | ≈%0,61 | ≈%0,59 | Blok bulan madenciler |
| 12 ayın toplamı (22 Ekim 2026 – 22 Ekim 2027) | ≈164.250 BCH | ≈%0,82 | ≈%0,78 | Blok bulan madenciler |
| Yarılanma | 12 ay içinde yok | — | — | Sıradaki: blok 1.050.000, tahmini 2028 |
Ödeme odaklı iş kanıtı coin’leri arasında Bitcoin Cash’in en yakın rakipleri Litecoin (LTC) ve Dogecoin (DOGE). Gündelik transferde ise asıl rekabet, Tron ve Ethereum ağlarında dolaşan USDT ve USDC gibi stablecoin’lerden geliyor; fiyat oynaklığı taşımadıkları için birçok kullanıcı ödeme için onları tercih ediyor. Aynı kökten gelen BSV ve eCash ise piyasa değeri bakımından BCH’nin oldukça gerisinde.
Güçlü yanlar: Bitcoin ile aynı arz politikası ve uzun çalışma geçmişi, çok düşük ücretler, öngörülebilir yıllık yükseltme düzeni ve CashTokens ile genişleyen programlanabilirlik. Zayıf yanlar: küçük hash gücü, sınırlı geliştirici ve uygulama ekosistemi, kapasitenin çok altında kalan zincir üstü kullanım. CoinGecko verisine göre BCH bu sabah piyasa değerinde 22. sırada.
Resmî site: bitcoincash.org · Bitcoin Cash Node: bitcoincashnode.org · Yükseltme şartnameleri: upgradespecs.bitcoincashnode.org · CashTokens: cashtokens.org
Yatırım tavsiyesi değildir. Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; kripto paralar yüksek risk taşır, karar vermeden önce kendi araştırmanızı yapın.
📚 Yazarın Kitapları
Filecoin (FIL), kullanıcıların verilerini dünyanın dört bir yanındaki bağımsız depolama sağlayıcılarına ücret karşılığında sakladığı merkeziyetsiz…
Monero (XMR), gönderen, alıcı ve tutar bilgisini varsayılan olarak gizleyen, iş kanıtıyla çalışan bir kripto…
Son 24 saatin doğrulanmış kripto kulisleri: Aero’nun yedi ağda açılışı, PancakeSwap The Flip oylaması, Zcash…
Solana ana ağı 21 Ekim 16.54 TSİ’de Alpenglow uzlaşma sistemine geçti ve TowerBFT dönemi kapandı.…
Fransa’nın dört finans otoritesi, AB’nin MiCA revizyonu danışmasına ortak yanıt verdi. Öneriler euro stablecoin’lere destek,…
ABD borsaları 21 Ekim’de SpaceX ve Super Micro sonuçlarıyla yükselişle açıldı; Nasdaq yüzde 0,67 arttı.…