New York’ta salı seansı, bir gün önceki teknoloji toparlanmasının devamı gelmeden başladı. Reuters’ın aktardığı açılış verilerine göre Wall Street’te Nasdaq Composite yüzde 0,37 düşüşle 26.332,92 puana, S&P 500 yüzde 0,15 kayıpla 7.679,01 puana geriledi; Dow Jones ise 51.959,21 puanla neredeyse yatay açıldı. Açılışı aşağı çeken iki başlık vardı: yapay zeka hisselerinde yeniden başlayan satış ve Brent petrolün varil başına 111 doları aşarak mayıstan bu yana en yüksek seviyeye çıkması.
Gün içinde ABD’den gelen konut verileri de iç açıcı değildi. Türkiye’de ise tablo farklıydı: BIST 100, dünkü yüzde 2,49’luk düşüşün ardından gün ortasında yüzde 1,29 yükseldi. Bu yazıda ABD açılışını, petroldeki yükselişin nedenlerini, konut verilerinin Fed açısından ne anlattığını ve yurt içi piyasaların günlük seyrini bir arada ele alıyoruz. Sabah saatlerindeki SPK gelişmesini SPK başkanlık değişikliğini anlattığımız yazıda ayrıntılı işlemiştik.
Wall Street açılışı: Nasdaq geride, Dow yatay
Pazartesi günü Nasdaq yüzde 1,1 yükselmiş, çip hisseleri dokuz günlük düşüş serisini kırmıştı. Salı sabahı bu hava dağıldı. Barron’s’ın açılış öncesi notlarına göre yarı iletken şirketlerini izleyen iShares ETF’i işlem öncesinde yüzde 1,1 ekside görünüyordu. Bir gün önceki yükselişle başlayan ABD açılışında öne çıkan teknoloji ağırlıklı tablo böylece tersine döndü.
| Endeks | Açılış (20 Ekim) | Kaynak (TSİ) |
|---|---|---|
| Dow Jones | 51.959,21 (−%0,01) | Reuters, ~16.30 |
| S&P 500 | 7.679,01 (−%0,15) | Reuters (aynı) |
| Nasdaq Composite | 26.332,92 (−%0,37) | Reuters (aynı) |
| Brent (aralık) | 111,20 $ (+%1,5) | Reuters, 14.20 |
| ABD 10 yıllık tahvil | %5,13 civarı | Trading Economics, salı |
| Dolar endeksi (DXY) | 101,89 (−%0,1) | Reuters, ~15.50 |
İlk dakikalarda rakamlar hızla değişti: Investing.com’un 16.31 TSİ tablosunda Nasdaq yüzde 0,5 ekside, Dow ise yüzde 0,1 artıdaydı. Wall Street’te günün net tablosu kapanışla belli olacak.
Yapay zeka harcamalarına yeniden soru işareti
Satış baskısının çıkış noktası bu kez Asya oldu. Güney Kore’de yapay zeka veri merkezi altyapısı kuran Elice, borsadaki ilk işlem gününde halka arz fiyatının altına inerek yaklaşık yüzde 30 değer kaybetti. Barron’s’a göre Kore’nin KOSPI endeksi SK Hynix ve Samsung öncülüğünde yüzde 3,7 geriledi. Aynı hava kısa sürede Wall Street’e taşındı: borç yükü tartışılan veri merkezi şirketi CoreWeave ile Nebius ve Iren gibi şirketler açılışta ekside işlem gördü.
Tartışmanın özü yapay zekanın kullanımı değil, bu yatırımların finansman maliyeti. State Street Investment Management’tan Ninghui Liu’nun Reuters’a yaptığı değerlendirme bunu net biçimde ortaya koyuyor: Liu’ya göre yatırımcılar yapay zekanın yaygınlaşmasından rahatsız değil; sorguladıkları şey, bu alana harcanan her doların finansman maliyetinden fazlasını kazandırıp kazandırmayacağı. ABD’de 10 yıllık tahvil faizinin yüzde 5’in üzerinde seyretmesi, borçla büyüyen şirketler için bu soruyu daha da önemli kılıyor.
Bilanço tarafında da tablo karışık. General Motors, üçüncü çeyrekte beklentiyi aşan sonuç ve 20 milyar dolarlık yeni hisse geri alım programı açıklamasına rağmen düzeltilmiş kâr tahmininin hayal kırıklığı yaratmasıyla sert düştü. GE Aerospace geliri yüzde 25 artırarak 14,12 milyar dolara çıkarmasına rağmen değer kaybetti. Öte yandan yıllık kâr tahminini yükselten Northrop Grumman ile Amazon’la iş birliğini genişleten 3M yükselişle açıldı. Gözler akşam saatlerinde: Netflix, SpaceX ve United Airlines sonuçlarını seans kapanışından sonra açıklayacak. Meta ve Tesla ise çarşamba akşamı sonuç açıklayacak.
Brent beş ayın zirvesinde: risk primi yeniden fiyatlarda
Petrol tarafında yön yukarı. Reuters’ın verilerine göre Brent vadeli kontratları gün içinde 111,75 dolara kadar çıktı; Türkiye saatiyle 14.20’de yüzde 1,5 artışla 111,20 dolardan işlem görüyordu. Salı günü vadesi dolan kasım teslimatlı WTI kontratı ise yüzde 5’in üzerinde yükselerek 109 dolara dayandı. Anadolu Ajansı’nın saat 13.00 tablosunda da aralık vadeli Brent yüzde 1,6 artışla 111,3 dolardaydı.
Yükselişin arkasında Körfez’deki güvenlik riski var. Yemen’deki Husiler pazartesi günü Suudi Arabistan’da aralarında Yanbu’daki bir Aramco tesisi ile Shaybah petrol sahasının da bulunduğu enerji, havalimanı ve askeri hedeflere saldırı düzenlediklerini açıkladı. Suudi makamları bu iddiaları doğrulamadı, Reuters da bağımsız olarak teyit edemedi. Gemi takip şirketi Kpler son iki haftada en az 18 ticari geminin saldırıya uğradığının bildirildiğini aktarıyor. ING analistleri piyasanın ciddi bir risk primi fiyatladığını, akışlar kesintisiz sürerse bu primin zamanla aşınabileceğini, ancak şimdilik buna dair bir işaret görmediklerini belirtiyor.
Pahalı petrol, enflasyon ve faiz beklentileri üzerinden tüm piyasalara dokunuyor. Enerji maliyeti yükseldikçe merkez bankalarının manevra alanı daralıyor. Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkeler için ise mesele dış ticaret dengesi ve enflasyon görünümüyle doğrudan ilgili.
ABD konut verileri: inşaat ve satışlar geriledi
ABD’de sabah açıklanan konut verileri, yüksek mortgage faizlerinin bu sektörde etkisini göstermeye devam ettiğine işaret etti. ABD Nüfus Sayım Bürosu (Census) ile Konut ve Kentsel Gelişim Bakanlığı’nın (HUD) ortak verisine göre eylülde konut başlangıçları yıllıklandırılmış bazda 1 milyon 221 bin seviyesine indi. Bu, revize edilen ağustos rakamına göre yüzde 5,2’lik bir düşüş anlamına geliyor. Saat 17.00’de açıklanan bekleyen konut satışları da ulusal emlakçılar birliği NAR’a göre aylık yüzde 7,3 geriledi.
| ABD verisi (Eylül) | Değer | Değişim / Kaynak |
|---|---|---|
| Konut başlangıçları (yıllık hız) | 1.221.000 | Aylık −%5,2, yıllık −%7,4 (Census/HUD, 15.30) |
| Tek aileli konut başlangıcı | 859.000 | Aylık −%4,6 (Census/HUD) |
| İnşaat izinleri (yıllık hız) | 1.400.000 | Aylık −%0,2 (Census/HUD) |
| Tamamlanan konut | 1.192.000 | Aylık +%2,2 (Census/HUD) |
| Bekleyen konut satışları | — | Aylık −%7,3, yıllık −%11,3 (NAR, 17.00) |
Census, aylık değişimlerin güven aralığının geniş olduğunu ve konut başlangıçlarında kalıcı eğilimin ancak altı ayda netleşebileceğini hatırlatıyor. Yine de veriler aynı yönü gösteriyor. CNBC’nin Mortgage News Daily’ye dayandırdığı bilgiye göre 30 yıllık sabit mortgage faizi eylül başında yüzde 6,8 civarındayken ay sonunda yüzde 7,6’ya çıktı. Ulusal İnşaatçılar Birliği NAHB’nin ekim ayı konut piyasası güven endeksi de 14 yılın en düşük seviyesinde.
Tahvil, dolar ve Fed beklentisi
Konut verilerindeki zayıflık Fed tartışmasını iki yönlü etkiliyor. Bir yanda yavaşlayan konut piyasası faiz artışlarının ekonomiye yansıdığını gösteriyor; diğer yanda yükselen petrol enflasyon riskini canlı tutuyor. Reuters’ın aktardığı CME FedWatch verilerine göre piyasa, Fed Başkanı Kevin Warsh yönetimindeki 27–28 Ekim toplantısında faizin sabit kalmasına yüzde 82 olasılık veriyor; aralıkta artırım olasılığı ise yüzde 89 civarında. Bunlar vadeli işlem fiyatlamalarıdır, Fed’in alacağı karar hakkında kesinlik taşımaz.
ABD 10 yıllık tahvil faizi pazartesiyi 7 baz puan artışla yüzde 5,14’te kapattı; salı günü yüzde 5,13 civarında yatay seyretti. Dolar endeksi Reuters’a göre yüzde 0,1 düşüşle 101,89’a geriledi. Ons altın yüzde 0,4 kayıpla 4.124 dolar, bitcoin yüzde 0,7 düşüşle 81.388 dolar civarındaydı.
Avrupa’da STOXX 600 endeksi, pazartesi yaklaşık yüzde 1 düştükten sonra salı günü yüzde 0,7 daha geriledi; ASML ve ASMI yaklaşık yüzde 3 kaybetti. Fransa’da protestoların bütçe kaygısını büyütmesiyle 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,955’e çıktı. Almanya’da ZEW ekonomik beklenti endeksi ekimde 34,7’den 28,1’e indi; beklenti 30’du. ZEW Başkanı Achim Wambach, yüksek enerji fiyatlarının reel gelirleri baskıladığını vurguladı.
Türkiye: BIST 100 toparlandı, Şimşek’ten fon açıklaması
Yurt içinde borsa, dünkü sert düşüşün bir bölümünü geri aldı. Anadolu Ajansı’nın gün ortası bültenine göre BIST 100 güne yüzde 0,38 artışla 11.473,82 puandan başladı, saat 13.00’te ise 147,23 puan yükselişle 11.577,37 puana çıktı. İlk yarıda teknoloji endeksi yüzde 2,30, hizmetler yüzde 1,26, sanayi yüzde 1,19 değer kazanırken mali endeks yüzde 0,07 ile hafif ekside kaldı. Endeksteki hisselerin 80’i yükseldi, 17’si düştü. Investing.com’un gecikmeli verilerine göre endeks öğleden sonra 11.600 puanın üzerine çıktı.
| Gösterge | Değer | Kaynak (TSİ) |
|---|---|---|
| BIST 100 (önceki kapanış) | 11.430,14 | AA |
| BIST 100 (açılış) | 11.473,82 (+%0,38) | AA |
| BIST 100 (13.00) | 11.577,37 (+%1,29) | AA, 13.24 |
| USD/TL (serbest piyasa) | 49,5670 | AA, 13.00 |
| TCMB USD alış / satış | 49,4889 / 49,5780 | TCMB / AA, 15.30 |
| Ons altın | 4.113 $ (−%0,7) | AA, 13.00 |
| Tahvil (15 Mart 2028) bileşik getiri | %39,10 | AA, 13.00 |
Günün yurt içi gündeminde Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in fon tasfiyesine ilişkin açıklamaları öne çıktı. BloombergHT ve HaberTürk ortak yayınında konuşan Şimşek’in AA’nın aktardığı rakamlarına göre 7 portföy yönetim şirketindeki 131 fon tasfiyeye alındı, bunların 66’sının tasfiyesi tamamen bitti ve 45 bin 747 hesaba 40,8 milyar lira ödendi. Hisse senedi ağırlıklı fonlarda yatırımcılar 17 Eylül’deki portföy değerinin ortalama yüzde 58’ini alabildi. Tera, Pusula ve Atlas’ın olağanüstü tasfiyede olduğunu belirten Şimşek, Meclis’teki kanun teklifi kabul edildikten sonra bu şirketlerde 1 milyon liraya kadar ödemelerin öncelikli yapılacağını, bunun yaklaşık 390 bin hesabı kapsadığını söyledi. TBMM’nin internet sitesinde teklifin durumu 17.15 itibarıyla “Gündeme Girecek” olarak görünüyordu.
Şimşek’e göre eylül başından bu yana fonlardan yaklaşık 647 milyar liralık net çıkış oldu; bunun 287 milyar lirası yabancılara ait. Aynı dönemde Türk lirası mevduatı 685 milyar lira arttı. Bakan, bankaların sorunlu fonlara doğrudan riskinin 1,3 milyar lira olduğunu, yaklaşık 56 trilyon liralık sektör aktifi düşünüldüğünde bulaşma riski görmediklerini ifade etti. Borsadaki değer kaybını küresel koşullardan ayrı düşünmenin mümkün olmadığını anlatırken “Ağustostan bu yana Amerikan Merkez Bankası faizleri artırdı.” dedi. Bu tespit, salı günü Wall Street’te ve gelişmekte olan piyasalarda görülen temkinli havayla da örtüşüyor.
Önümüzdeki günlerde izlenecekler
Kısa vadede iki takvim belirleyici olacak. ABD’de bu akşamki Netflix ve SpaceX sonuçları ile çarşamba akşamı açıklanacak Meta ve Tesla bilançoları, yapay zeka harcamalarının geri dönüşüne dair tartışmayı yeniden şekillendirebilir. Yurt içinde ise TCMB Para Politikası Kurulu perşembe saat 14.00’te faiz kararını açıklayacak. AA Finans anketine katılan 20 ekonomistten 19’u 100 baz puanlık indirimle politika faizinin yüzde 36’ya inmesini bekliyordu; ancak anket, bu hafta yaşanan SPK değişikliği ve borsadaki dalgalanmadan önce yapıldı. Petrol fiyatlarının seyri de hem Fed hem de TCMB açısından izlenmeye devam edecek.
Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir. Endeks, kur ve emtia rakamları kaynaklarda belirtilen açılış, gün ortası veya anlık değerlerdir; seans içinde değişebilir.
Kaynaklar
- Reuters (Economic Times): ABD borsaları açılış, 20 Ekim 2026
- Investing.com: S&P 500 ve Nasdaq açılış, şirket hareketleri
- Barron’s: 20 Ekim piyasa canlı takip
- Sharecast: GM, GE Aerospace bilançoları
- Reuters (Investing.com): Brent beş ayın zirvesinde
- U.S. Census Bureau / HUD: Eylül 2026 yeni konut inşaatı
- CNBC: Eylül konut verileri ve bekleyen konut satışları
- Reuters (Euronext): Küresel piyasalar, dolar ve Avrupa
- Reuters (Euronext): Almanya ZEW endeksi
- Reuters (CNBC): CME FedWatch olasılıkları
- Anadolu Ajansı: Piyasalarda gün ortası, 20 Ekim 2026
- Anadolu Ajansı: TCMB döviz kurları, 20 Ekim 2026
- Anadolu Ajansı: Şimşek, 131 fonun 66’sı tamamen tasfiye edildi
- TBMM: Fon tasfiyesine ilişkin kanun teklifi kaydı
- AA Finans: TCMB faiz beklenti anketi
📚 Yazarın Kitapları
Bilge Yatırımcı
Piyasa analizi, portföy yönetimi ve risk değerlendirmesi için pratik bir rehber.
Geleceğine Yatırım
Teknoloji ve geleceğin trendlerine odaklanan stratejik yatırım fikirleri.
