Ekonomi

İşsizlik Yüzde 8,4’e Çıktı, Wall Street Fed Öncesi Artıda

Salı gününün iki farklı ucunda iki önemli veri vardı. Sabah TÜİK, Türkiye’de işsizlik oranının eylülde yüzde 8,4’e çıktığını açıkladı. Öğleden sonra ise ABD’den beklentinin üzerinde gelen sipariş ve tüketici güveni rakamları geldi. New York borsası, Fed’in yarınki kararı öncesinde teknoloji hisselerinin desteğiyle hafif artıda açıldı. Borsa İstanbul’da ise gün yatay seyirle geçiyor.

İşsizlik oranı eylülde yüzde 8,4 oldu

TÜİK’in eylül ayı işgücü istatistiklerine göre mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik oranı bir ayda 0,5 puan arttı. Ağustosta yüzde 7,9 olan oran, 15 yaş ve üzerindeki nüfusta yüzde 8,4’e yükseldi (AA). İşsiz sayısı 198 bin kişi artarak 2 milyon 967 bine çıkarken istihdam edilenlerin sayısı 49 bin kişi azaldı. CNBC-e’nin derlediği seriye göre bu, şubattan bu yana görülen en yüksek oran (CNBC-e).

Gösterge (mevsimsellikten arındırılmış) Eylül 2026 Aylık değişim
İşsizlik oranı %8,4 +0,5 puan (ağustos %7,9)
İşsiz sayısı 2 milyon 967 bin +198 bin
İstihdam 32 milyon 445 bin −49 bin
İstihdam oranı %48,3 −0,1 puan
İşgücüne katılma oranı %52,7 +0,1 puan
Genç (15-24 yaş) işsizlik oranı %14,8 +1,6 puan
Atıl işgücü oranı %31,2 +0,2 puan

Kaynak: TÜİK İşgücü İstatistikleri, Eylül 2026 ve AA. Rakamlar 27 Ekim saat 10.00’da yayımlandı.

Rakamın içine bakınca tablo biraz daha netleşiyor. Artışın bir kısmı iş kaybından, bir kısmı da iş aramaya yeni başlayanlardan geliyor; işgücüne katılım oranı 0,1 puan artarak yüzde 52,7’ye çıktı. Gençlerde işsizlik bir ayda 1,6 puan sıçrayarak yüzde 14,8’e ulaştı, kadınlarda oran yüzde 11,3. Geniş tanımlı göstergede, yani eksik çalışanları ve iş bulma umudunu yitirenleri de sayan atıl işgücü oranında ise yüzde 31,2 ölçüldü. Yıllık karşılaştırmada ise oran geçen yılın eylül ayına göre 0,1 puan düşük. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan da işsizliğin 41 aydır tek haneli seyrettiğini vurguladı (AA).

Verinin zamanlaması da dikkat çekici. Merkez Bankası geçen hafta politika faizini yüzde 36’ya indirmişti; o kararı ve piyasaya etkisini 22 Ekim tarihli yazımızda ele almıştık. İş piyasasındaki tablo, sıkı para politikasının ekonomiye etkisini izlemek için bakılan başlıklardan biri. Yine de tek bir aylık veri eğilim için yeterli sayılmaz; ekim rakamı bu açıdan ayrıca izlenecek.

ABD’de siparişler ve tüketici güveni beklentiyi aştı

ABD’de günün ilk verisi Türkiye saatiyle 15.30’da geldi. Nüfus Bürosu’na göre dayanıklı mal siparişleri eylülde yüzde 1,8 artarak 345,4 milyar dolara çıktı. Artışın büyük bölümü ulaşım araçlarından geldi, ulaşım dışındaki kalemlerde yükseliş yüzde 0,5’te kaldı (ABD Nüfus Bürosu). Ekonomistlerin beklentisi yüzde 1,7 civarındaydı (CNBC). Uçak gibi büyük kalemler bu seriyi aydan aya oynak hâle getiriyor, bu yüzden piyasa daha çok çekirdek kalemlere bakıyor.

Saat 17.00’de açıklanan Conference Board tüketici güven endeksi ise sürpriz yaptı. Endeks ekimde 7,5 puan artışla 91,7’ye çıktı, eylül rakamı da 84,2’ye revize edildi (Conference Board). Piyasa beklentisi 80,5 düzeyindeydi (Yahoo Finance). Kurumun kıdemli ekonomisti Fergus McCormick, toparlanmanın akaryakıt fiyatlarındaki gevşemeyle aynı döneme denk geldiğini, buna karşın güvenin son yılların düşüş eğiliminden çıkmadığını söyledi. Tüketicilerin 12 aylık enflasyon beklentisi geriledi ama yüzde 5,8 ile hâlâ yüksek.

Veri (ABD) Açıklanan Önceki / beklenti Saat (TSİ) ve kaynak
Dayanıklı mal siparişleri, eylül +%1,8 (345,4 milyar dolar) ağustos +%0,1 / beklenti +%1,7 15.30, ABD Nüfus Bürosu; beklenti CNBC
Ulaşım hariç siparişler +%0,5 — 15.30, ABD Nüfus Bürosu
Savunma dışı sermaye malı siparişleri +%6,2 (107,8 milyar dolar) — 15.30, ABD Nüfus Bürosu
Conference Board tüketici güveni, ekim 91,7 eylül 84,2 (revize) / beklenti 80,5 17.00, Conference Board; beklenti Yahoo Finance
Mevcut durum / beklenti alt endeksleri 120,4 / 72,6 +8,6 / +6,9 puan 17.00, Conference Board
12 aylık enflasyon beklentisi (tüketici) %5,8 (geriledi) — 17.00, Conference Board

Kaynak: ABD Nüfus Bürosu, Conference Board; beklentiler CNBC ve Yahoo Finance. Saatler Türkiye saatidir.

Wall Street hafif artıda, gözler yarınki Fed kararında

New York’ta işlemler Türkiye saatiyle 16.30’da başladı. Reuters’ın açılış verilerine göre S&P 500 yüzde 0,30, Nasdaq yüzde 0,45 yükselirken Dow Jones yüzde 0,16 düşüşle açıldı (Reuters). Teknoloji tarafında, Anthropic’in pazartesi Nasdaq’ta halka arz için başvuru yapmasıyla canlanan yapay zekâ ilgisi sürüyor; çip üreticileri yükselenler arasında. Nvidia’nın Meta’nın hisse satışına 3 milyar dolarlık yatırım yapacağını açıklaması da gündemde (Yahoo Finance). Bilanço tarafında UPS ve Corning beklentiyi aşan sonuçlarla yükselirken, gelirleri beklentinin altında kalan PayPal geriledi (NDTV Profit).

Fed’in iki günlük toplantısı bugün başladı, karar yarın Türkiye saatiyle 21.00’de açıklanacak. Banka eylülde faizi 25 baz puan artırarak yüzde 3,75–4 aralığına çekmişti; 2023’ten bu yana ilk artırımdı. CME FedWatch verilerine göre piyasa bu toplantıda faizin sabit kalmasına yaklaşık yüzde 90 ihtimal veriyor (CNBC). Asıl soru, yıl sonuna kadar yeni bir artırım gelip gelmeyeceği. Eylülde yıllık yüzde 3,7’ye çıkan enflasyon ve ABD-İran savaşının yükselttiği enerji fiyatları bu soruyu canlı tutuyor (CNBC). CNBC’nin aktardığı vadeli fiyatlamaya göre katılımcıların yaklaşık dörtte üçü yıl sonuna kadar en az bir artırım bekliyor. Fed haftasının altın üzerindeki etkisini 26 Ekim’deki altın yazımızda değerlendirmiştik. Toplantının 3 Kasım’daki ara seçimlerden hemen önce yapılması da ayrı bir hassasiyet yaratıyor.

Tahvil tarafında hareket sınırlı. 10 yıllık ABD tahvil faizi yüzde 4,988, iki yıllık faiz yüzde 4,726 civarında. Petrol ise diplomasi haberleriyle hafif ekside. Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan’dan yetkililerin Tahran’da İranlı yetkililerle görüşmesi tansiyonun düşebileceği umudunu artırdı, Brent 115 dolar dolayına indi (CNBC). Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırıları ise düşüşü sınırlıyor.

Avrupa’da HSBC baskısı, Borsa İstanbul yatay

Avrupa’da STOXX 600 endeksi gün içinde yüzde 0,1 artıdaydı. Bankalar ise baskı altındaydı; HSBC, üçüncü çeyrek gelirleri beklentinin altında kalınca yüzde 6,7 düştü (Reuters). Bu hafta Fed’in yanı sıra ECB ve Japonya Merkez Bankası da karar verecek, üçünden de faizi sabit tutması bekleniyor.

Borsa İstanbul’da BIST 100, güne yüzde 0,12 düşüşle başladıktan sonra öğleye kadar toparlandı ve saat 13.00’te 11.152,63 puanla önceki kapanışın hemen üzerinde yer aldı. Bankacılık endeksi yüzde 1,31, holding endeksi yüzde 0,99 geriledi; endeks gün içinde 11.098 ile 11.213 puan arasında dalgalandı (AA). Dolar/TL serbest piyasada 49,79 lira civarında sakin. Fon kanunu ve SPK kararları bu sabahki yazımızın konusuydu; bu yazıda o konuya yeniden girmiyoruz.

Gösterge Değer Saat (TSİ) ve kaynak
Dow Jones, açılış 52.277,49 (−%0,16) 16.33, Reuters
S&P 500, açılış 7.699,47 (+%0,30) 16.33, Reuters
Nasdaq Bileşik, açılış 26.286,31 (+%0,45) 16.33, Reuters
Dow Jones, açılıştan sonra 52.283,68 (−%0,15); Nasdaq +%0,5, S&P 500 +%0,3 17.19, Yahoo Finance
ABD 10 yıllık / 2 yıllık tahvil faizi %4,988 / %4,726 öğleden sonra, CNBC
Brent / WTI petrol (vadeli) 115,04 / 101,06 dolar 15.55, CNBC
STOXX 600 (Avrupa) +%0,1; HSBC −%6,7 gün içi, Reuters
BIST 100 11.152,63 (+0,68 puan); bankacılık −%1,31 13.00, AA
Dolar/TL (serbest piyasa, satış) 49,7890 13.00, AA
Avro/dolar paritesi 1,1140 13.00, AA

Kaynak: Reuters, Yahoo Finance, CNBC, CNBC, Reuters ve AA. Rakamlar belirtilen saatlere aittir, gün içinde değişebilir.

Önümüzdeki günlerde izlenecekler

Yarın akşamki Fed kararının ardından Başkan Kevin Warsh’ın basın toplantısındaki mesaj, aralık için ipucu arayan piyasalar açısından belirleyici olacak. Microsoft ve Alphabet de çarşamba günü üçüncü çeyrek sonuçlarını açıklayacak. Perşembe günü ABD’de Fed’in izlediği PCE enflasyon verisi yayımlanacak, Türkiye’de ise Cumhuriyet Bayramı tatili var.

Gün ve saat (TSİ) Gelişme
27–28 Ekim Fed’in iki günlük para politikası toplantısı
28 Ekim, 21.00 Fed faiz kararı; ardından Başkan Kevin Warsh’ın basın toplantısı
28 Ekim, ABD borsası kapanışı sonrası Microsoft ve Alphabet bilançoları
29 Ekim Cumhuriyet Bayramı, Türkiye’de resmî tatil
29 Ekim ABD PCE fiyat endeksi (Fed’in izlediği enflasyon göstergesi)
Bu hafta ECB ve Japonya Merkez Bankası faiz kararları
3 Kasım ABD ara seçimleri

Kaynak: CNBC, Yahoo Finance ve Reuters.

Kaynaklar

Yatırım tavsiyesi değildir. Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; endeks, kur, faiz ve emtia rakamları kaynaklarda belirtilen saatlere aittir ve gün içinde değişebilir. Karar vermeden önce kendi araştırmanızı yapın.

📚 Yazarın Kitapları

Bilge Yatırımcı

Piyasa analizi, portföy yönetimi ve risk değerlendirmesi için pratik bir rehber.

TÜRKÇE SATIN ALİNGİLİZCE SATIN ALALMANCA SATIN AL

Geleceğine Yatırım

Teknoloji ve geleceğin trendlerine odaklanan stratejik yatırım fikirleri.

TÜRKÇE SATIN ALİNGİLİZCE SATIN AL

Yasal Uyarı: Bu yazıda yer alan bilgi, yorum ve değerlendirmeler yalnızca bilgilendirme amacıyla paylaşılmaktadır. Hiçbir şekilde yatırım tavsiyesi niteliğinde değildir. Finansal piyasalarda yapacağınız işlemler kişisel sorumluluğunuzdadır.

KriptoAhmet52

KriptoAhmet52 Kimdir? 📌 1989 yılından bu yana geleneksel borsalarda aktif yatırımcı olan KriptoAhmet52, 2012 yılından itibaren kripto para piyasalarına ilgi duymaya başladı. Finansal piyasalardaki derin bilgi birikimi ve deneyimi sayesinde, yatırım stratejileri, teknik analizler ve piyasa trendleri konusunda kapsamlı içerikler üretmektedir. 💡 Uzmanlık Alanları: Kripto para piyasaları ve blockchain teknolojileri Bitcoin ve altcoin analizleri Teknik analiz, grafik okuma ve trend tahminleri Borsa ve yatırım psikolojisi 📚 Yayınlanmış Kitaplar: Bilge Yatırımcı (Zenginliğe Giden Yol) – Türkçe, Almanca, İngilizce (2023) Geleceğine Yatırım (Parayı Nasıl Bulurum?) – Türkçe, Almanca, İngilizce (2023) 🚀 Bu kitaplar, finansal bağımsızlık, yatırım stratejileri ve kripto para dünyasına giriş yapmak isteyenler için rehber niteliğindedir. Daha fazla bilgi için Kobo Kitapları ziyaret edebilirsiniz! 🎙️ Medya & Yayınlar: KriptoAhmet52, kripto dünyasındaki en güncel gelişmeleri takip ederek yatırımcılara rehber niteliğinde analizler sunmaktadır. Deneyimlerini, piyasa öngörülerini ve derin analizlerini Kripto Coin Çarşısı platformunda paylaşarak geniş bir okuyucu kitlesine ulaşmaktadır. 📌 Kripto paralara dair güvenilir bilgiye ulaşmak için KriptoAhmet52’yi takip edin! 🚀

Recent Posts

CF Benchmarks Endekslerini Zincire Taşıyor: CFB Oracle Açıldı

CF Benchmarks, CME vadeli işlemlerinde ve BlackRock’un Bitcoin fonunda kullanılan endekslerini CFB Oracle hizmetiyle blokzincire…

21 dakika ago

Fon Kanunu Yürürlüğe Girdi, SPK Tera ve Pusula’yı Durdurdu

Tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarına ilişkin 7596 sayılı kanun Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi; SPK’nın…

8 saat ago

Gümüş 53 Dolara Geriledi, HSBC ile Silver Institute Arz Açığında Ayrışıyor

Ons gümüş güçlenen dolarla 53 dolara geriledi; HSBC 2026 için 5 milyon onsluk açık öngörürken…

9 saat ago

Altın Güçlenen Dolarla 4.000 Dolar Sınırında, ETF’lerden Çıkış Başladı

Ons altın Fed kararı öncesinde güçlenen dolarla 4.000 doların hemen üzerinde dar bantta; altın ETF'lerinde…

9 saat ago

PancakeSwap (CAKE) Nedir? Yakım Modeli ve The Flip Kararı

PancakeSwap’te CAKE arzı 37 aydır net azalıyor. 24 Ekim 2026’da kabul edilen The Flip, LP…

10 saat ago

Lighter (LIT) Nedir? Sıfır Ücretli ZK Borsa ve Kilit Takvimi

Ethereum’a dayanan ZK tabanlı vadeli işlem borsası Lighter’ın LIT tokeni 30 Aralık 2026’da ilk ekip…

10 saat ago