Kripto Kulisleri 2 Kasım: Binance Çekimleri, NEAR ve ZEC Radarı

Pazartesi sabahının kripto kulisleri, piyasa kapalıyken bile durmayan bir hafta sonunun hesabını çıkarıyor. Bu yazıda 30 Ekim cuma sabahı 06.00 ile 2 Kasım pazartesi 06.00 (TSİ) arasını, yani hafta sonunu ve son 24 saati birlikte ele aldık; çünkü sitemizde hafta sonu yayın yapılmadı ve bu sürede Binance cephesinde dört ayrı resmî güncelleme birikti. Gündemin merkezinde yine borsadaki saldırı var, ama erken radarımıza giren iki coinin hikâyesi saldırıdan bağımsız: NEAR tarafında bu hafta devreye girmesi beklenen bir protokol yükseltmesi, ZEC tarafında ise hazine fonunu madencilere yönlendirmeyi öneren bir yönetişim taslağı. Her başlıkta resmî açıklamayı, kendi ölçtüğümüz veriyi, yorumu ve doğrulanmamış iddiayı ayrı ayrı işaretledik.

Kripto kulisleri özeti: cumadan pazartesiye kalan başlıklar

Kısa çerçeve şöyle. Binance, çalınan varlıkların karşılığını yüzde 95 seviyesine taşıdığını söyledi ve 1 Kasım’da 15 ağda çekimleri yeniden açtı. FBI, saldırıyı Kuzey Kore’ye bağlayan bir uyarı yayımladı ve adres listesi paylaştı. THORChain, Ethereum’daki tek bloklu bir yeniden düzenlemenin ortaya çıkardığı iade hatası yüzünden takasları durdurdu; bu duraklama, Chainalysis’e göre aklama trafiğini de yavaşlattı. ABD’deki spot Bitcoin ETF’lerinden cuma günü 643,2 milyon dolar çıktı. Bu gürültünün içinde fiyatı pek kıpırdamayan ama somut bir gelişmesi olan coinlere baktık: NEAR ve ZEC radarda, UNI ise yorum ağırlıklı olduğu için izleme listesinde.

Ölçülmüş veri: CoinGecko’ya göre 2 Kasım 05.57 (TSİ) itibarıyla toplam kripto piyasa değeri 2,622 trilyon dolar, son 24 saatte yüzde 2,9 düşüş var. Bitcoin’in payı yüzde 60,05. OKX’te saat 06.00’da BTC 78.398 dolar (+%0,94), ETH 2.294 dolar (+%1,35), BNB 711,7 dolar (+%1,42) seviyesindeydi. Yani hafta sonunun sert haber akışına rağmen büyük coinlerde son 24 saat görece sakin geçti.

Binance’te çekimler açıldı: dört güncellemenin özeti

Olayın ilk gecesi ve fiyatlara yansıması için Bitcoin neden düştü? Binance saldırısı ve kripto çöküşü başlıklı haberimize göz atabilirsiniz. Burada yalnızca o yazıdan sonra gelen yeni resmî bilgileri topluyoruz.

Resmî açıklama: Borsanın 30 Ekim 22.33 (TSİ) tarihli ikinci güncellemesine göre saldırı 29 Ekim’de yaklaşık 23.05’te (TSİ) gerçekleşti ve kayıp yaklaşık 6,3 milyar dolar. Borsa, 6,34 milyar dolardan fazla kaynak ayırdığını, bunun 5 milyar dolarının çalınan tokenlerin birebir aynısı olduğunu açıkladı; zincir üzerinde yaklaşık 3 milyar dolarlık varlığın dondurulduğunu da ekledi. Aynı metinde ek sızma noktaları bulunduğu ama özel anahtarların ele geçirildiğine dair bir kanıt olmadığı yazıyor.

Resmî açıklama: 31 Ekim 17.24’te (TSİ) yayımlanan üçüncü güncellemede karşılama oranı yüzde 90’a çıktı. BTC, ETH, USDT, BNB, SOL, USDC, XRP, USD1, RLUSD ve ZEC için bakiyelerin yüzde 100 karşılandığı belirtildi. Kaynak olarak SAFU fonunun bir kısmı, vadeli işlem sigorta fonunun bir bölümü ve şirket hazinesi gösterildi. Yeni rezerv kanıtı (PoR) için anlık görüntü 31 Ekim 00.00 UTC’de alındı; tam sıfır bilgi ispatının 3 Kasım salı (UTC) günü yayımlanması bekleniyor. SAFU fonunun yeniden yaklaşık 1 milyar dolara tamamlanacağı da metinde yer alıyor.

Resmî açıklama: 1 Kasım 07.08’deki dördüncü güncellemeyle karşılama oranı yaklaşık yüzde 95’e yükseldi ve ilk aşama çekimler 09.00–12.00 (TSİ) aralığında açıldı. İlk aşamadaki 15 ağ şunlar: BTC, ETH, BSC, TRX, SOL, XRP, ZEC, DOGE, TON, Polygon (MATIC ağı üzerinden POL, USDT, USDC), Avalanche C-Chain, Arbitrum, Base, Optimism ve Sui. Borsa, olayın ardından ayrıntılı bir rapor yayımlayacağını da taahhüt etti. X hesabındaki paylaşımlara göre 15 ağın hepsi 1 Kasım 15.36’ya kadar açıldı; 19.12’deki notta ise çekim hacminin ilk sıçramadan sonra gerilediği ve dengelendiği söylendi.

Ölçülmüş veri ve dikkat notu: Binance’in aktardığı rakama göre çekimler açıldıktan sonra 4,6 milyar dolar çekim, 1 milyar dolar yatırma işlendi; net çıkış 3,6 milyar dolar. DefiLlama ise 24 saatlik net çıkışı 5,8 milyar dolar olarak gösteriyor. İki rakam arasındaki fark, ölçüm aralığı ve borsa içi cüzdan hareketlerinin nasıl sayıldığıyla ilgili olabilir; bu yüzden tek bir rakamı “kesin kaçış” diye okumamak gerekiyor. Borsanın kendi ifadesine göre müşteri varlıkları yaklaşık 171 milyar dolar.

Neden önemli: Yarın beklenen sıfır bilgi ispatlı rezerv raporu, bu hikâyenin bir sonraki eşiği. Rapor, karşılama oranına ilişkin açıklamaları bağımsız olarak doğrulanabilir hâle getirirse güven tarafında rahatlama görülebilir. Gecikme ya da beklenmedik bir açık ise yeni çıkış dalgasını tetikleyebilir.

FBI faili açıkladı, THORChain duraklaması aklama hızını kesti

Resmî açıklama: FBI 31 Ekim’de yayımladığı siber uyarıda, saldırının arkasında Kuzey Kore’nin “TraderTraitor” olarak adlandırılan grubunun olduğunu açıkladı. Kuruma göre çalınan varlıklar çoğunlukla ETH’ye çevriliyor ve bir sonraki adım merkeziyetsiz finans ile anlık takas servisleri üzerinden aklama olacak. FBI, Gizli Servis ve IRS-CI ile birlikte THORNode operatörlerine, RPC sağlayıcılarına ve analiz şirketlerine listelenen adreslerle işlem yapmama çağrısı yaptı.

Ölçülmüş veri: THORChain’e göre 31 Ekim 14.34’te (TSİ) Ethereum’daki tek bloklu yeniden düzenleme, sistemin zaten kredilediği 10 ETH’lik bir yatırmayı geçersiz kıldı ve protokol hiç almadığı bir tutarı iade etti. Bunun üzerine düğüm operatörleri Bitcoin, Ethereum, Solana ve Tron dahil 10 ağda takasları durdurdu. Chainalysis, bu duraklamanın Kuzey Koreli aklayıcıları da zincirler arası takastan geçici olarak mahrum bıraktığını yazdı. Elliptic ise çalınan varlıkların yaklaşık 2,84 milyar dolarının, çoğu USDC ve USDT olmak üzere, zincir üzerinde dondurulduğunu tahmin ediyor.

Piyasa yansıması: RUNE, Binance’te saat 06.00’da 0,503 dolardan işlem görüyordu ve son 24 saatteki kaybı yüzde 18,9. Hatırlatmak gerekirse aynı token saldırının hemen ardından yüzde 13 civarında yükselmişti. Bu, “aklama trafiği gelir” beklentisiyle alınan pozisyonların, güvenlik açığı haberiyle nasıl hızla tersine dönebildiğini gösteriyor.

NEAR: kuantuma dayanıklı imza doğrulaması ana ağın kapısında

Resmî açıklama: Near One ekibinin GitHub’da 26 Ekim’de yayımladığı nearcore 2.14.0 sürümü, protokol yükseltmesi içeriyor. Sürüm notlarına göre iki değişiklik öne çıkıyor. İlki, akıllı sözleşmelere ödenen yüzde 30’luk gas iadesinin sıfırlanması; bu karar HSP-027 önerisine dayanıyor. İkincisi, sözleşmelerin FIPS 204 standardındaki ML-DSA-65 imzalarını zincir üzerinde doğrulayabilmesini sağlayan yeni bir fonksiyon. ML-DSA, ABD standartlar kurumu NIST’in kuantum sonrası dönem için seçtiği imza ailelerinden biri.

Resmî açıklama: Upbit’in NEAR yatırma ve çekmelerini 4 Kasım 03.00’ten (TSİ) itibaren durduracağını önceki radarlarda takvim notu olarak geçmiştik; o gün işin içeriğine girmemiştik. Duyurunun gerekçe bağlantısı doğrudan 2.14.0 sürümüne çıkıyor, alım satım ise kesilmeyecek. Buradan çıkarılabilecek sonuç, ana ağdaki geçişin bu hafta içinde beklendiği; kesin geçiş anı ise NEAR’ın resmî kanallarından ayrıca teyit edilmeli.

Ölçülmüş veri (06.00 TSİ): NEAR OKX’te 4,275 dolar, son 24 saatte yüzde 3,35 düşüşte. Vadeli işlem hacmi 7 günlük ortalamanın 0,48 katında, Binance spot hacmi ise 7 günlük ortalamanın 0,4 katında kaldı. Toplam açık pozisyon 24 saatte yüzde 5,2 azaldı. CoinGecko’da haftalık kayıp yüzde 5,9.

Neden radarda: Haber somut, tarihi belli ve fiyat buna henüz tepki vermiş değil; tersine ilgi azalmış görünüyor. Kuantum sonrası imza desteği, büyük zincirlerin çoğunda hâlâ tartışma aşamasında olduğu için yükseltme tamamlandığında geliştirici tarafında bir anlatı oluşabilir. Gas iadesinin kaldırılması ise sözleşme sahiplerinin gelirini kısan, daha tartışmalı bir değişiklik. Daha geniş arka plan için NEAR Protocol (NEAR) nedir? rehberimize bakabilirsiniz.

Riskler: Yükseltmeler teknik takvime bağlı ve ertelenebilir. Upbit’teki geçici yatırma–çekme durdurması kısa süreli likidite sıkışıklığı yaratabilir. Teknik bir yenilik, fiyatı tek başına taşımaya genellikle yetmez; düşen hacim de piyasanın şimdilik başka gündemlerle meşgul olduğunu gösteriyor.

ZEC: Binance yedeği tam, gündem hazine tartışması

Resmî açıklama: Binance’in üçüncü güncellemesinde ZEC, bakiyeleri yüzde 100 karşılanan on varlık arasında yer aldı; Zcash ağı ilk aşamada açılan 15 ağdan biri oldu ve borsanın X paylaşımına göre son açılanlar arasındaydı. Borsadaki ZEC sahipleri açısından belirsizlik böylece büyük ölçüde kapandı.

Resmî öneri ve tepki: Zcash Community Grants (ZCG), yaklaşık 91.500 ZEC’lik hazinesinden 36.200 ZEC’i, ileride blok ödülü olarak dağıtılmak üzere ayrılan Ağ Sürdürülebilirlik Mekanizması’na (NSM) aktarmayı önerdi. Grup ayrıca gelecekte alacağı yaklaşık 62.000 ZEC’ten vazgeçip kalan payını 2032 yarılanmasına kadar kademeli azaltmayı teklif ediyor. İki adım birlikte yaklaşık 98.000 ZEC, yani Cointelegraph’ın hesabıyla yaklaşık 124 milyon dolar ediyor. ZCG bunun ön taslak olduğunu, ayrıntılı önerinin sonra geleceğini belirtti. Yorum: Helius’un kurucusu Mert Mumtaz öneriyi yetersiz buldu, Tyler Winklevoss da fonun hesap verebilirliğini sorguladı. Bu tartışmanın bir önceki aşaması, Sean Bowe’un ZCG’ye giden yüzde 8’lik payı kesme önerisiydi; arz yapısının ayrıntıları Zcash (ZEC) nedir? rehberimizde var.

Ölçülmüş veri (06.00 TSİ): ZEC 1.256 dolar, 24 saatte yüzde 1,2 yukarıda; haftalık değişim CoinGecko’da yüzde 3,25. Vadeli hacim 7 günlük ortalamanın 0,56 katında, Binance spot hacmi 0,57 katında. Buna karşın açık pozisyon 7 günde yüzde 10,4 arttı. Fonlama tarafında bir aşırılık görünmüyor (yüzde 0,01).

Neden radarda: Hazineden madencilere uzanan bir aktarım, uzun vadede piyasaya satış için çıkabilecek fon miktarını azaltır ve madenci gelirini destekler. Fiyat bu taslağa belirgin bir tepki vermedi; hacmin düşük, pozisyonun ise artıyor olması, piyasanın kararı beklediğini düşündürüyor.

Riskler: Öneri henüz taslak ve topluluk içinde açık bir muhalefet var; geri çekilebilir ya da çok değişebilir. Yönetişim kavgası uzarsa kısa vadede belirsizlik primi oluşabilir. ZEC son aylarda sert hareketler yaşamış bir coin; düşük hacimde açık pozisyon artışı, ani bir tasfiye dalgasının yakıtı da olabilir.

UNI: “merkeziyetsiz borsalar kazanır” tezi, şimdilik yorum

Yorum: Standard Chartered’dan Geoffrey Kendrick, saldırının en büyük kazananlarından birinin merkeziyetsiz borsalar olacağını savundu. Ona göre DEX’lerin merkezi borsalara oranı şu an yüzde 23,5 civarında ve bu oran artmaya devam edecek; Kendrick, UNI için 2030 hedefi olan 100 doları koruyor. Bu bir banka analistinin görüşü, ölçülmüş bir akış değil.

Ölçülmüş veri (06.00 TSİ): UNI 7,219 dolar, 24 saatte yüzde 1,5 artışta. Açık pozisyon 24 saatte yüzde 5,8, yedi günde yüzde 24,8 arttı; vadeli hacim önceki güne göre 1,9 kat ama 7 günlük ortalamanın biraz altında. UNI’yi 30 Ekim’de TJAR haberiyle bir önceki kripto kulisleri radarına almıştık; bugün yeni bir resmî gelişme olmadığı için onu izleme listesinde tutuyoruz.

Takvim: bu hafta hangi duraklamalar var?

Hatırlatma olarak: yarın saat 14.00’te (TSİ) Upbit’te Polygon tabanlı POL, GMT ve JPYC transferleri ağ yükseltmesi gerekçesiyle askıya alınıyor, işlem tarafı açık kalıyor. Hangi yükseltme olduğu duyuruda yazmıyor ve Polygon’un son yayımlanan istemci sürümünde çatal (hard fork) ifadesi yok; bu nedenle ayrıntıyı doğrulanmamış kabul ediyoruz. NEAR için 4 Kasım 03.00 (TSİ) durdurması yukarıda anlatıldı. Ayrıca Upbit, daha önce uyarı listesine aldığı BLUR için işlem desteğini 30 Kasım 09.00’da (TSİ) sonlandıracağını açıkladı. Bu bir spot listeden çıkarma kararı; token kilidi açılımı ya da vadeli kontrat kapanışıyla karıştırılmamalı. Binance’in rezerv ispatı ise 3 Kasım’da bekleniyor.

Karşılaştırma tablosu

Fiyat ve değişimler OKX’ten 2 Kasım 06.00 (TSİ), hacim ve açık pozisyon oranları OKX toplu verisi (son saatlik dilim 05.00) ve Binance spot verisinden, haftalık değişim CoinGecko’dan 05.57’de alındı.

Zaten hareket edenler ve dışarıda bıraktıklarımız

TRUMP, son 24 saatte yüzde 9,3 yükseldi ve vadeli hacmi bir önceki güne göre sekiz katını aştı; ardında teyit edebildiğimiz bir resmî haber yok, bu yüzden radara almadık. Haftalık bazda yüzde 14 civarında yükselen HYPE de aynı gerekçeyle yalnızca bağlam olarak kalıyor. XPL’deki yüzde 13,9’luk düşüşün nedeni için güvenilir bir kaynak bulamadık; söylenti üretmemek için yorum yapmıyoruz. Tether’in 3. çeyrek tablosu da hafta sonu gündemdeydi: BDO imzalı rapora göre şirket çeyrekte 1,5 milyar dolar faaliyet kârı açıkladı ve rezerv fazlası 7,95 milyar dolara çıktı. Chainalysis ise kendi sistemlerinde bir siber güvenlik olayı yaşadığını, hassas olmayan müşteri verilerinin etkilendiğini ve bunun Binance saldırısıyla ilgisi olmadığını bildirdi.

ETF tarafında Decrypt’in derlediği verilere göre ABD’de işlem gören spot Bitcoin fonları cuma günü 643,2 milyon dolar çıkışla ekimin en kötü gününü yaşadı ve ayı yaklaşık 516 milyon dolar net çıkışla kapattı. Ether fonlarında cuma çıkışı 155,7 milyon dolardı; üst üste beşinci eksi günle seri toplamı 431 milyon dolar civarına geldi. Solana ETF’lerinin haftalık kaybı yaklaşık 72 milyon dolar.

Riskler

Bu radar, gelişmesi teyit edilmiş ama fiyatı henüz tepki vermemiş coinleri öne çıkarıyor; bu durum, fiyatın tepki vereceği anlamına gelmiyor. Piyasanın genel yönü şu an Binance’in rezerv ispatına ve aklama trafiğine bağlı; olumsuz bir sürpriz tüm altcoinleri birlikte aşağı çekebilir. Bitcoin’in yüzde 60’ın üzerindeki payı, sermayenin hâlâ büyük coinlerde beklediğini gösteriyor. Hacimdeki bir sıçrama da kendi başına bir şey vaat etmez; ince tahtada gelen hareketler çoğu zaman aynı hızla geri alınır. Borsalardaki geçici yatırma–çekme durdurmaları, transfer planlayanlar için zamanlama riski yaratır. Son olarak yönetişim önerileri ve protokol yükseltmeleri değişebilir ya da ertelenebilir.

Piyasa değerlendirmesi

Hafta sonu tablosu, panik yerine kontrollü bir toparlanma izlenimi veriyor: Binance çekimleri açtı, çıkışlar yavaşladı, büyük coinler son 24 saati küçük artılarla geçirdi. Ancak ETF’lerden gelen çıkışlar ve yüzde 60’ı aşan Bitcoin payı, kurumsal tarafın hâlâ temkinli olduğunu gösteriyor. Bu hafta iki tarih öne çıkıyor: 3 Kasım’da Binance’in rezerv ispatı ve Upbit’in Polygon durdurması, 4 Kasım’da NEAR yükseltmesi. NEAR ve ZEC’i, hikâyeleri somut ama ilgi düşük olduğu için izliyoruz; ikisinde de karar vermeden önce resmî kanallardaki güncel duyuruları kontrol etmek gerekiyor.

Yatırım tavsiyesi değildir. Bu yazıdaki bilgiler haber ve veri derlemesidir; kripto paralar yüksek risk taşır, her yatırım kararı kişinin kendi sorumluluğundadır.

Kaynaklar

Binance – Güncelleme 2, Binance – Güncelleme 3, Binance – Güncelleme 4, FBI – siber uyarı, nearcore 2.14.0 sürüm notları, Upbit – NEAR duyurusu, Upbit – Polygon duyurusu, Upbit – BLUR duyurusu, Cointelegraph – THORChain, Cointelegraph – Binance çıkışları, Cointelegraph – ZCG önerisi, Cointelegraph – haftalık özet, Cointelegraph – Tether, Cointelegraph – Chainalysis, Decrypt – ETF akışları. Tablodaki piyasa rakamları ise bizim ölçümümüz: 2 Kasım sabahı 05.57 ile 06.00 (TSİ) arasında OKX ve Binance uç noktalarıyla CoinGecko üzerinden çekildi.