Japonya Merkez Bankası bu sabah politika faizini yüzde 1,25’te bıraktı, ancak kararın asıl haberi faizin kendisi değil, 2013’ten beri izlenen enflasyon hedefine ilk kez ulaşıldığını söylemesi oldu. Aynı saatlerde Asya borsaları, ABD’li teknoloji devlerinin yapay zekâ harcamalarına dair kaygının etkisiyle satıldı. Brent petrol 116 doların üzerine çıktı. Türkiye’de bayram tatilinin ardından ilk işlem gününde Borsa İstanbul düşüşle açıldı, TÜİK ise ekim ayı ekonomik güven endeksini 97,3 olarak duyurdu.
Banka kısa vadeli faizi 8’e karşı 1 oyla yüzde 1,25 seviyesinde tuttu. Kurul üyesi Hajime Takata, enflasyonun hedefe ulaştığı gerekçesiyle faizin yüzde 1,5’e çıkarılmasını istedi (BoJ). Yüzde 1,25, 1995’ten bu yana görülen en yüksek seviye.
Metindeki dil değişikliği piyasanın en çok üzerinde durduğu nokta. Banka bu kez temel enflasyonun yüzde 2 hedefiyle “genel olarak uyumlu” olduğunu yazdı. Bu değerlendirme, hedefin 2013’te benimsenmesinden beri ilk kez yapılıyor. 2027 mali yılı enflasyon tahmini yüzde 2,4’ten 2,6’ya, taze gıda ve enerji hariç tahmin yüzde 2,6’dan 2,7’ye çekildi (CNBC). CNBC’nin kararın öncesinde görüştüğü 16 ekonomistin tamamı, bir sonraki artırımın aralık ya da ocak ayında gelmesini bekliyor.
Kararın daha teknik ama piyasayı doğrudan ilgilendiren ikinci ayağı ETF satışları. Banka elindeki borsa yatırım fonlarını ocaktan bu yana yıllık yaklaşık 330 milyar yen hızla satıyordu. Bu tempo, Ocak 2027’den itibaren yıllık yaklaşık 860 milyar yene, yani piyasa işlem hacminin yaklaşık binde birine çıkarılacak (BoJ). Reuters, Nikkei vadelilerinin bu açıklamanın ardından gerilediğini aktardı (Reuters).
| Başlık | Karar / değer | Önceki |
|---|---|---|
| Politika faizi | %1,25 (8’e 1 oy) | %1,25 |
| Karşı oy | Hajime Takata: %1,5’e artırım | — |
| 2027 mali yılı enflasyon tahmini | %2,6 | %2,4 |
| Gıda ve enerji hariç tahmin (2027) | %2,7 | %2,6 |
| ETF satış hızı (defter değeri, yıllık) | yaklaşık 860 milyar yen, Ocak 2027’den | yaklaşık 330 milyar yen |
Kaynak: Japonya Merkez Bankası karar metni, CNBC. Karar 30 Ekim sabahı (TSİ) açıklandı; Başkan Kazuo Ueda’nın basın toplantısı TSİ 09.30’da başladı.
Japonya’daki kararın gölgede kalmasının nedeni New York’tan gelen satış dalgası. Alphabet’in dünkü yüzde 12,6’lık düşüşü, AA’ya göre şirket tarihinin bilanço sonrası en sert günlük kaybı oldu ve piyasa değerinden yaklaşık 500 milyar dolar sildi (AA). Kapanıştan sonra sıra Intel ve Amazon’a geldi. Mesai sonrası işlemlerde Intel yüzde 22,4, Amazon yüzde 7,1 değer kaybetti.
Amazon’un üçüncü çeyrek satışları yıllık yüzde 12 artışla 201,9 milyar dolara ulaştı, net kâr ise yüzde 2,4 azalarak 20,7 milyar dolara indi (AA). Şirket 2026 için yaklaşık 220 milyar dolarlık yatırım harcaması beklentisini korudu. CNBC’ye göre son on iki aylık serbest nakit akışı 42,4 milyar dolar eksiye döndü (CNBC). Reuters’ın aktardığı yatırımcı kaygısı da aynı noktada toplanıyor: bu harcamanın hissedara ne zaman ve ne ölçüde geri döneceği.
| Gösterge | Son değer | Değişim |
|---|---|---|
| Dow Jones (29 Ekim kapanış) | 52.342,56 | %-0,25 |
| S&P 500 (29 Ekim kapanış) | 7.720,39 | %-0,30 |
| Nasdaq Bileşik (29 Ekim kapanış) | 26.184,72 | %-1,38 |
| Alphabet (29 Ekim kapanış) | — | %-12,6 |
| Intel (mesai sonrası) | — | %-22,4 |
| Amazon (mesai sonrası) | — | %-7,1 |
| ABD 10 yıllık tahvil faizi (30 Ekim sabah) | %4,93 | dün %4,94’e kadar indi |
Kaynak: AA, Reuters. Endeks kapanışları 29 Ekim New York seansına (TSİ 23.00 civarı), tahvil faizi 30 Ekim sabahına aittir.
Tahvil tarafında tablo tersine döndü. Güvenli liman arayışı ABD’nin 10 yıllık faizini aşağı çekti; Reuters’a göre ekim ayındaki düşüş yaklaşık 37 baz puanla Aralık 2023’ten bu yana en büyük aylık geri çekilmeye işaret ediyor. Dolar endeksi yüzde 0,1 düşüşle 101,8’e indi (AA), yen dolar karşısında 157,20 civarına güçlendi (Reuters). Dünkü ABD büyüme ve PCE verilerinin Fed beklentileri üzerindeki etkisini dün akşamki ekonomi yazımızda ele almıştık.
Teknoloji ağırlıklı borsalar en sert tepkiyi verdi. Güney Kore’de Kospi, Reuters’ın hesabıyla ekimdeki kaybını yaklaşık yüzde 16’ya taşıdı. Çin’de CSI300 endeksi son on yılın en büyük aylık düşüşüne doğru ilerliyor (Reuters). Japonya’da ise ekim ayı Tokyo enflasyonunun yüzde 2,8 ile beklentiyi aşması, bankanın faiz artırımına yaklaştığı görüşünü destekledi (AA).
| Endeks | Değişim (kapanışa yakın) |
|---|---|
| Nikkei 225 (Japonya) | %-2,3 |
| Kospi (Güney Kore) | %-2,9 |
| Şanghay Bileşik (Çin) | %-0,3 |
| Hang Seng (Hong Kong) | %+1,6 |
Kaynak: AA, 30 Ekim sabahı Asya seansı kapanışa yakın değerler.
Aralık vadeli Brent petrolün varili yüzde 1,1 artışla 116,1 dolara çıktı (AA). Reuters, Hormuz Boğazı’nda bir tankere yapılan saldırının arz riskini yeniden öne çıkardığını ve petrolün dördüncü aylık kazancına yöneldiğini yazdı (Reuters). AA ise ABD’nin İran’a yönelik yeni bir askeri harekât ihtimalinin diplomatik ilerleme umutlarını zayıflattığına dikkat çekiyor. Enerji fiyatları, ECB’nin dün faizi sabit tutarken öne çıkardığı başlıca risk olmuştu; Japonya’da da zayıf yenle birlikte enflasyonu yukarı iten etkenlerden biri.
Riskten kaçış altına yaramadı: Fed’in aralıkta faiz artırabileceği beklentisi güçlenince ons altın yüzde 0,5 düşüşle 4 bin dolar civarına geriledi. Kripto tarafında Binance’teki güvenlik ihlalinin tahmini boyutunun 6,3 milyar dolara çıkması bitcoin’i 78 bin dolar civarında tuttu (AA); gece yaşanan sert düşüşün ayrıntıları bu yazımızda.
Cumhuriyet Bayramı nedeniyle perşembe kapalı kalan Borsa İstanbul’da ilk seans satıcılı başladı. Çarşambayı 11.165,44 puanda bitiren BIST 100, açılışta 65 puandan fazla kayıpla 11.099,89’a indi; bu yüzde 0,59’luk bir düşüş. Kayıp en çok holding (yüzde 1,10) ve banka (yüzde 0,78) hisselerinde hissedildi, artıda açılan tek sektör endeksi spor oldu (AA).
| Gösterge | Değer | Değişim |
|---|---|---|
| BIST 100 açılış (30 Ekim, 10.00) | 11.099,89 | %-0,59 |
| BIST 100 önceki kapanış (28 Ekim) | 11.165,44 | %+0,13 |
| Bankacılık endeksi (açılış) | — | %-0,78 |
| Holding endeksi (açılış) | — | %-1,10 |
| Dolar/TL (bankalararası açılış) | 49,9458 | %+0,10 |
| Dolar/TL önceki kapanış | 49,8916 | %+0,13 |
Kaynak: AA, AA. Değerler 30 Ekim sabahı (TSİ) piyasa açılışına aittir.
TÜİK’in bu sabah 10.00’da yayımladığı verilere göre ekonomik güven endeksi ekimde 97,3 oldu (TÜİK). Endeks eylülde 101,3’tü. 0 ile 200 arasında değer alan endeks, 100’ün altına indiğinde genel ekonomik duruma ilişkin kötümserliğe işaret ediyor. Endeksi oluşturan alt göstergelerin ekim değerleri önceden açıklanmıştı; en sert gerileme tüketici güveninde görülmüştü.
| Güven endeksi | Eylül | Ekim |
|---|---|---|
| Ekonomik güven (genel) | 101,3 | 97,3 |
| Tüketici | 91,9 | 84,8 |
| Reel kesim (mevsimsellikten arındırılmış) | 102,5 | 101,1 |
| Hizmet | 111,9 | 109,2 |
| Perakende ticaret | 111,3 | 112,5 |
| İnşaat | 83,0 | 83,3 |
Kaynak: TÜİK (genel endeks), TÜİK tüketici güveni, TÜİK hizmet, perakende ve inşaat güveni; reel kesim güveni TCMB verisi, Endeks24 derlemesinden. Genel endeks 30 Ekim 10.00 (TSİ), alt endeksler 22–26 Ekim arasında yayımlandı.
TÜİK aynı saatte üçüncü çeyrek turizm istatistiklerini de açıkladı. Kurumun özetine göre temmuz–eylül döneminde turizm geliri geçen yılın aynı çeyreğine göre yüzde 5 arttı (TÜİK). İkinci çeyrekte gelir yıllık yüzde 2,6 azalmıştı; yılın en güçlü sezonunda artışa dönülmesi cari denge açısından izlenen bir ayrıntı. Kurum ayrıca 2025’te Ar-Ge harcamalarının milli gelire oranının yüzde 1,55 olduğunu duyurdu.
Yurt içinde gözler TCMB’nin 14.00’te yayımlayacağı Para Politikası Kurulu toplantı özetinde. Kurul 22 Ekim’de politika faizini yüzde 37’den yüzde 36’ya indirmişti (Endeks24); özet, bu adımın gerekçesini ve sonraki toplantılara dair ipuçlarını içerecek.
| Saat (TSİ) | Gelişme |
|---|---|
| 13.00 | Avro Bölgesi üçüncü çeyrek büyüme ve eylül işsizlik oranı |
| 14.00 | TCMB Para Politikası Kurulu toplantı özeti |
| 16.00 | Almanya ekim enflasyonu (öncü) |
| Gün boyu | Kültür ve Turizm Bakanlığı eylül ayı yabancı ziyaretçi sayısı |
Kaynak: AA veri takvimi, Endeks24.
Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Yatırım tavsiyesi değildir.
📚 Yazarın Kitapları
Ons gümüş cuma günü yüzde 5'ten fazla düşerek Kasım 2025'ten beri ilk kez 50 doların…
Güçlü ABD büyümesi ve yüzde 3,6'lık PCE enflasyonu Fed'in aralık artırımı beklentisini canlı tuttu; cuma…
Kanada hükümeti Cohere’e en fazla 1,6 milyar Kanada doları yatırarak ortak oluyor; Mistral ise 1…
Nasdaq, Amazon ve Intel bilançolarının ardından açılışta yüzde 2,26 düşerek iki ayı aşkın sürenin en…
Franklin Templeton’ın FBEQ ve FIBT fonları %95 ABD hissesi, %5 bitcoin ile başlıyor; şirketlerin ödediği…
Virtuals Protocol, yapay zekâ ajanlarına cüzdan, kimlik ve ödeme altyapısı sunan Base merkezli bir ekosistem.…