Fransa’nın dört finans otoritesi, AB’nin kripto varlık kuralları MiCA için hazırladıkları ortak önerileri 21 Ekim Çarşamba günü kamuoyuyla paylaştı. Hazine Genel Müdürlüğü (Direction générale du Trésor), piyasa düzenleyicisi AMF, Banque de France ve onun bünyesindeki bankacılık denetçisi ACPR, Avrupa Komisyonu’nun MiCA revizyonu için açtığı danışmaya tek bir metinle yanıt verdi. Metin üç başlıkta yoğunlaşıyor: AB lisanslı platformların MiCA’ya uymayan stablecoin’lerle iş yapmasının açıkça yasaklanması, büyük kripto şirketlerinin denetiminin Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi ESMA’ya taşınması ve müşterilerini DeFi protokollerine yönlendiren platformlara yeni sorumluluklar getirilmesi.
Belge bir yasa teklifi değil. Komisyon, danışmadan gelen görüşleri değerlendirip AB yasa koyucularına bir rapor sunacak; Cointelegraph’ın aktardığına göre bu raporun son tarihi 30 Haziran 2027. Yine de MiCA’nın ilk büyük revizyonu öncesinde Fransa’nın hangi yöne itmek istediğini net biçimde gösteriyor.
MiCA nereden geldi, Fransa neden yeniden masada?
MiCA, 30 Aralık 2024’ten itibaren tüm hükümleriyle uygulanıyor. Kurallardan önce ulusal izinlerle çalışan şirketlere tanınan geçiş süresi ise 1 Temmuz 2026’da sona erdi. Lisans alamayanlardan, ESMA’nın Haziran açıklamasına göre AB faaliyetlerini düzenli biçimde kapatması bekleniyor. Komisyon, kuralları güncellemek ve tamamlamak amacıyla Mayıs ayında sektöre ve kamu kurumlarına açık bir danışma başlattı.
Fransa’nın bu süreçteki tutumu sürpriz sayılmaz. AMF, Eylül 2025’te Avusturya’nın FMA’sı ve İtalya’nın Consob’u ile birlikte yayımladığı ortak tutum belgesinde, büyük kripto hizmet sağlayıcılarının doğrudan ESMA tarafından denetlenmesini istemişti. Üç kurumun gerekçesi, ülkeler arasındaki uygulama farklarının düzenleyici arbitraja yol açması ve denetimin parçalanmasıydı. Bugünkü ortak yanıt aynı çizgide ilerliyor, ama kapsamı çok daha geniş.
Ana ilke: iki ayrı rejim, daha iyi uyum
AFP’nin Le Figaro’da yayımlanan haberine göre Fransız otoriteleri, kripto ile geleneksel finansın birbirine yaklaşmasını iki hukuk rejimini birleştirmek için bir gerekçe olarak görmüyor. Metindeki ifade şöyle (çeviri): bu yakınlaşma “hukuki rejimlerin birleştirilmesini gerektirmez; rejimler ayrı kalmalıdır, ancak daha iyi bir eşgüdüm ve zamanla daha güçlü bir yakınsama gerekir.”
Bu yüzden istenen şey, finansal araçlar (MiFID) ve ödeme hizmetleri mevzuatıyla MiCA arasındaki çakışmaların giderilmesi. Verilen örnek tokenize hisse senedi: blokzincirde dolaşsa da finansal araç olarak kalmalı, kripto varlık sayılmamalı. Net bir ayrım, aynı ürünün iki lisansa ve iki denetçiye takılma ihtimalini azaltabilir.
Stablecoin cephesi: euro tarafına destek, uyumsuz tokenlara kapı kapalı
Önerilerin en dikkat çekici bölümü stablecoin’lerle ilgili. Fransız kurumlar, euroya bağlı e-para tokenlarının (EMT) kullanımının hızlandırılmasını ve bu tokenların özellikle AB dışı ülkelerle yapılan anlık sınır ötesi ödemelerde işe yaramasını istiyor. AFP’ye göre otoriteler, bu stablecoin’leri Avrupa Merkez Bankası’nın dijital euro projesini tamamlayan bir araç olarak konumluyor. Fransız kurumların resmî açıklamasına göre bankaların tokenize mevduatlarının yaygınlaşması da destekleniyor.
Madalyonun öbür yüzü daha sert. Metin, AB’de lisans almış kripto varlık hizmet sağlayıcılarının (CASP) MiCA şartlarını karşılamayan stablecoin’ler için hizmet vermesinin açıkça yasaklanmasını öneriyor. Talep boşlukta doğmadı: ESMA 8 Ekim’deki görüşünde lisanslı platformlardan bu tokenlarla ilgili tüm hizmetleri durdurmalarını, kalan pozisyonların en geç üç ayda tasfiye edilmesini istemişti. ESMA metninde token adı geçmese de CoinDesk gibi yayınlar en bilinen örnek olarak Tether’in USDT’sini gösterdi. Fransa’nın önerisi kabul görürse, bugün bir denetim beklentisi olarak duran bu kural doğrudan yönetmelik metnine yazılmış olacak.
Ayrıca çoklu ihraç meselesi var. Aynı stablecoin’in hem AB’deki hem de AB dışındaki bir şirket tarafından, birbirinin yerine geçebilecek şekilde basılması anlamına gelen bu model, Avrupa Sistemik Risk Kurulu’nu (ESRB) uzun süredir rahatsız ediyor. ESRB, Ekim 2025’te yayımladığı tavsiyede Komisyon’dan bu yapıların mevcut MiCA çerçevesinde izinli sayılmamasını istemiş, aksi hâlde ek güvenceler getirilmesi çağrısında bulunmuştu. Kurulun kaygısı, bir panik anında geri ödeme taleplerinin AB’deki ihraççıda yığılması ve rezervlerinin yetmemesi. Fransız otoriteleri modeli tümden yasaklamak yerine düzenlemeyi öneriyor: eşdeğerlik değerlendirmesi, denetçiler arası işbirliği ve rezervlerle geri ödeme hakkı için daha güçlü güvenceler.
Cointelegraph’a göre metin, varlığa dayalı token (ART) kategorisinde bugüne kadar hiçbir tokenın yetki almadığını hatırlatıyor ve çok para birimli stablecoin’lerin uyarlanmış EMT kuralları altına alınmasını öneriyor.
Büyük platformlar ve kripto grupları için ESMA denetimi
Denetim başlığında Fransa, “önemli” sayılan CASP’lerin gözetiminin ulusal otoritelerden ESMA’ya geçmesini destekliyor. Bugün bir platformun önemli sayılması için MiCA’daki temel ölçüt, AB’de ortalama en az 15 milyon aktif kullanıcıya ulaşmak. Otoriteler bu eşiğin düşürülmesini ve saklamadaki varlık büyüklüğü, iş modelinin riskleri ve grup yapısının karmaşıklığı gibi ölçütlerin de hesaba katılmasını öneriyor. Kripto hizmetlerini başka finansal faaliyetlerle aynı çatı altında sunan “kripto konglomeraları” da bu sıkı gözetim alanına dahil edilmek isteniyor.
Lisanssız platformlar için de yeni bir araç isteniyor. AFP’ye göre Fransız kurumlar, Avrupalı yatırımcılara bazen sosyal medya fenomenleri üzerinden ulaşan bu şirketleri izleyebilmek için denetçilere otomatik veri toplama tekniklerini kullanma yetkisi verilmesini öneriyor.
DeFi önerisi: yasak değil, aracıya sorumluluk
MiCA bugün, hiçbir aracı olmadan tamamen merkeziyetsiz biçimde sunulan hizmetleri kapsamıyor. Fransız otoriteleri protokollerin kendisine lisans zorunluluğu getirmek yerine, kullanıcıyla protokol arasında duran düzenlenmiş platformları muhatap almayı öneriyor. Unchained’in aktardığı ifadelere göre çerçeve üç ayak üzerine kurulu (çeviri): “CASP’lerin özenli inceleme ve sürekli izleme yükümlülüğü; protokollerin ve akıllı sözleşmelerin önceden sertifikalandırılması; CASP sorumluluğu.” Yükümlülükler önemli CASP’lere tam olarak uygulanacak, küçük sağlayıcılar için ise ölçeklendirilecek.
Erişim açmadan önce platformun kontrol listesi kabarık: protokolün gerçekten merkeziyetsiz olup olmadığı, akıllı sözleşme zayıflıkları, denetim kayıtları ve geçmiş olaylar, yönetişim, likidite ve oracle riskleri, köprüler ve blokzincir analiziyle görülebilen yasa dışı fon bağlantıları. Kullanıcıya erişimden önce bir uyarı penceresi gösterilmesi de öneriliyor.
Sorumluluk maddesi metnin en tartışmaya açık kısmı olabilir. Otoritelere göre (çeviri) “CASP’ler, erişimi aktif olarak kolaylaştırdıkları durumlarda müşterileri etkileyen belirli olaylardan sorumlu tutulmalıdır; özellikle yeterli özenli incelemeyi yapmadıklarında, bilinen açıkları görmezden geldiklerinde ya da yasa dışı faaliyet veya ciddi operasyonel zayıflık işaretlerine rağmen erişimi sürdürdüklerinde.” Protokole yatırılan varlıklardan kimin sorumlu olacağının ise Komisyon ve Avrupa denetim otoriteleri tarafından ayrıca netleştirilmesi gerektiği not ediliyor.
Sertifika tarafında ayrıntılar belli. Sertifika belirli bir kod tabanına verilecek, üç yıl geçerli olacak ve zincir üzerinde kayıt altına alınacak. Yalnızca toplam kilitli değer gibi bir önem eşiğini aşan, tamamen merkeziyetsiz protokollerin sertifika alması gerekecek. Sertifikasız bir protokole erişim tek başına engellenmeyecek; platform kendi incelemesini yapıp müşteriye daha ayrıntılı risk bilgisi verdiği sürece bu mümkün olacak. Saklama hizmeti vermeyen cüzdanların tüm geliştiricilerine sertifika şartı ise istenmiyor; DeFi özellikli gelişmiş cüzdanlar için gönüllü sertifika yeterli görülüyor. Otoriteler bu yaklaşımı, doğrudan bir yasağa tercih edilmesi gereken uyumlu bir AB çerçevesi olarak savunuyor. Tamamen merkeziyetsiz olmayan protokollerin ise hizmet sağlayıcı gibi muamele görmesini istiyor. Metindeki kısa ifadeyle (çeviri): “DeFi statüsü kural değil, istisna olarak kalmalı.”
Türkiye’den bakınca MiCA neden önemli?
Konu uzak bir Brüksel tartışması gibi görünse de Türkiye merkezli borsaları doğrudan ilgilendiriyor. ESMA, AB dışında kurulu kripto şirketlerinin, müşterinin tamamen kendi girişimiyle başvurduğu dar istisna dışında, AB’deki müşterilere MiCA hizmeti sunamayacağını ve onlara reklam yapamayacağını hatırlatıyor. Avrupa’daki kullanıcılara hizmet vermek isteyen bir Türk platformu için yol, AB’de lisanslı bir yapı kurmaktan geçiyor. Fransa’nın önerileri kabul görürse bu yapının stablecoin listesi, DeFi ürünleri ve denetçisi de değişebilir.
Bireysel kullanıcı için en somut başlık stablecoin. ESMA’nın Ekim görüşü ve Fransa’nın yasaklama önerisi birlikte okunduğunda, USDT gibi MiCA yetkisi olmayan tokenların AB lisanslı platformlarda yer bulması zorlaşıyor. AB’de yaşayan ya da AB lisanslı bir platform kullanan yatırımcıların parite ve transfer seçeneklerinde değişiklik görmesi olası. DeFi tarafında ise önerinin mantığı, kullanıcıyı protokolle buluşturan platformu ilk savunma hattı yapmak. Bu model hayata geçerse platformların daha az protokole, daha fazla uyarıyla erişim açması beklenebilir. Bu bir değerlendirme; nihai sonucu yasa koyucuların tercihleri belirleyecek.
Bundan sonra ne olacak?
Takvim uzun. Komisyon görüşleri değerlendirip 30 Haziran 2027’ye kadar raporunu sunacak; değişiklik önerileri bu raporla gelebilir. Bir teklifin Avrupa Parlamentosu ve Konsey’den geçmesi ise ayrı bir süreç. Diğer üye devletlerin ve sektörün yanıtları da masada olacak. Özellikle DeFi sorumluluğu ve çoklu ihraç başlıklarında farklı görüşlerin çıkması şaşırtıcı olmaz.
Yalnızca bağlam olarak: CoinGecko verisine göre Bitcoin 18.02 TSİ itibarıyla 84.532 dolardan işlem görüyor, son 24 saatteki değişim yaklaşık yüzde 1,7 artı. Günün genel tablosunu ABD borsalarının açılışı ve Fransa tahvil faizlerine ilişkin yazımızda bulabilirsiniz. Avrupa’da MiCA ile birlikte geleneksel bankaların da kripto hizmetlerine adım attığını Almanya’daki Sparkasse’lerin kripto alım satımına başlamasını anlattığımız haberde ele almıştık.
Kaynaklar
- AMF: MiCA review – ortak öneriler duyurusu (21 Ekim 2026)
- ACPR basın açıklaması (21 Ekim 2026)
- Fransız otoritelerinin danışma yanıtı (PDF)
- Le Figaro / AFP (21 Ekim 2026)
- Unchained (21 Ekim 2026)
- Cointelegraph (21 Ekim 2026)
- ESMA: uyumsuz stablecoin’lere ilişkin görüş (8 Ekim 2026)
- ESMA: geçiş döneminin sonu açıklaması (23 Haziran 2026, PDF)
- ESRB: çoklu ihraçlı stablecoin tavsiyesi (20 Ekim 2025)
- AMF, FMA ve Consob ortak tutum belgesi (Eylül 2025, PDF)
- CoinDesk (8 Ekim 2026)
Yatırım tavsiyesi değildir. Bu yazı yalnızca bilgilendirme amacı taşır; herhangi bir kripto varlığı almanız, satmanız ya da elde tutmanız yönünde öneri içermez. Düzenleme süreçleri değişebilir; kararlarınızı kendi araştırmanıza ve risk durumunuza göre verin.
📚 Yazarın Kitapları
Bilge Yatırımcı
Piyasa analizi, portföy yönetimi ve risk değerlendirmesi için pratik bir rehber.
Geleceğine Yatırım
Teknoloji ve geleceğin trendlerine odaklanan stratejik yatırım fikirleri.
