Yeni haftanın ilk sabahında borsa ekranlarına bakan herkesin aklında aynı soru vardı: Cuma akşamı, seans kapandıktan sonra gelen endeks kararı fiyatlara nasıl yansıyacak? Küresel endeks sağlayıcısı FTSE Russell, Borsa İstanbul hisselerine eylülde getirdiği kısıtlamaları aralık değerlendirmesinde de koruma kararı aldı. Türkiye’nin statüsüne dokunulmadı, izleme listesi de gündeme gelmedi; ama yeni hisse eklemeleri ve halka açıklık artışları en erken mart 2027’ye kaldı. BIST 100 haftaya yüzde 0,29’luk sınırlı bir düşüşle başladı. Asya’daki sert teknoloji satışı ve Japonya’dan gelen zayıf büyüme verisi de sabahın havasını belirleyen diğer başlıklar oldu.
FTSE Russell kararında borsa için ne değişti, ne değişmedi?
Kararın özü şu: FTSE Russell, 13 Kasım’da yayımladığı aralık dönemi endeks incelemesinde Türk hisselerine yönelik “erteleme” uygulamasını sürdürdü. Somut olarak Borsa İstanbul’dan yeni şirketlerin endekslere girmesi (halka arzlar dahil), fiili dolaşım oranındaki artışların endeks hesabına yansıtılması ve büyük, orta, küçük ölçek grupları arasındaki olağan geçişler aralıkta yapılmayacak (CNBC-e, 13 Kasım 19.31).
Öte yandan kapı tamamen kapanmış değil. Sektör sınıflandırması ve pay sayısı güncellemeleri sürecek, belirli eşiklerin üzerindeki fiili dolaşım düşüşleri endekse yansıyacak, likidite ya da piyasa değeri şartını karşılamayan hisseler de çıkarılabilecek. Yani aşağı yönlü düzeltmeler işliyor, yukarı yönlü olanlar bekletiliyor.
Kuruluşun gerekçesi tanıdık. FTSE Russell’ın sık sorulan sorular belgesine göre sorun, Merkezi Kayıt Kuruluşu’nun (MKK) haziranda yeni yöntemle yayımlamaya başladığı fiili dolaşım rakamlarının kendi kurallarıyla birebir eşleştirilememesi. MKK bazı fon yapıları üzerinden tutulan payları stratejik ortak sayıp halka açık kısımdan düşebiliyor, ancak hangi payların bu kapsama girdiğini ayrıntılı paylaşmıyor (FTSE Russell SSS belgesi).
Kuruluş, Türkiye’nin attığı bazı adımları da olumlu buluyor: pay sahipliği bildirim sınırının yüzde 3’e çekilmesi, MKK’nın daha ayrıntılı veri sunması ve şüpheli pay yoğunlaşmasıyla bağlantılı fonların tasfiyesi. Kuruluş bu adımların etkisini görmek için daha uzun bir gözlem süresi istediğini söylüyor (Ekonomim). Bir ayrıntının altını çizmek gerekiyor: Mart 2027, kısıtların kalkacağı tarih değil; kararın yeniden masaya geleceği en erken dönem. Bunu “martta kalkıyor” diye okumak, metnin söylemediği bir şeyi söylemek olur.

Şimşek’in aralık takvimi: Reform paketi ve MSCI görüşmesi
Ekonomi yönetimi de hafta sonu bu tabloya doğrudan değinen mesajlar verdi. Bir televizyon programına konuk olan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sermaye piyasası için hazırlanan kalıcı reformun taslağının büyük ölçüde tamamlandığını, düzenlemenin aralık ortasında şekilleneceğini ve ardından Meclis’e sunulacağını söyledi. Aralık ortasındaki G20 zirvesi için ABD’ye gideceğini, New York’ta MSCI üst yönetimiyle ve endişeli küresel yatırımcılarla görüşeceğini de ekledi (CNBC-e, BloombergHT).
Şimşek’in paylaştığı rakamlar da dikkat çekici: tasfiyedeki 131 fonun 119’unda yaklaşık 445 bin yatırımcıya toplam 161 milyar lira ödenmiş. TMSF bünyesindeki iade ve geri kazanım hesabında biriken 35,6 milyar liranın büyük bölümü cuma itibarıyla fonlara aktarılmış, 2,6 milyar lira nakit olarak bekliyor. Bakan, fonlar üzerinden yapılan koordineli işlemlerde cezaların artırılacağını ve bunun örgütlü suç kapsamında ele alınmasına yönelik bir düzenleme üzerinde çalışıldığını da söyledi.
MSCI’ın ekimde Türk endekslerindeki bazı değişiklikleri dondurduğunu, gerekçe olarak da fonlar üzerinden yapılabilecek koordineli işlemlere dair kaygıyı gösterdiğini SPK yönetimindeki değişikliği anlattığımız yazıda aktarmıştık. Şimdi iki büyük endeks sağlayıcısının da benzer bir “bekle ve gör” tutumunda olduğunu görüyoruz. Bana kalırsa aralık ayı bu yüzden takvimdeki en kritik dönem: reform metninin içeriği, endeks kuruluşlarının bir sonraki değerlendirmesinde masaya ne konacağını büyük ölçüde belirleyecek. Şimşek’in kendi değerlendirmesi ise farklı bir açıdan bakıyor; ona göre 16 Eylül–13 Kasım döneminde Türkiye borsası yüzde 9 gerilerken gelişmekte olan ülke borsaları da ortalama yüzde 8 düştü, yani kaybın büyük kısmı küresel tabloyla açıklanabiliyor.
Borsa İstanbul haftaya nasıl başladı?
Piyasanın ilk tepkisi sınırlı kaldı. BIST 100 endeksi güne 34,05 puan düşüşle 11.808,77 puandan başladı; VİOP’ta aralık vadeli BIST 30 kontratı da yüzde 0,14 ekside açıldı. Cuma günü endeks yüzde 0,27 artışla 11.842,82 puandan kapanmış, haftayı yüzde 3’ü aşan kazançla ve 15 Ekim’den bu yana en yüksek kapanışla tamamlamıştı. Güçlü bir haftanın ardından gelen bu ölçülü açılış, kararın sürpriz sayılmadığını düşündürüyor; piyasa zaten eylülden beri bu kısıtlarla yaşıyor.
| Gösterge | Değer | Kaynak, saat (TSİ) |
|---|---|---|
| BIST 100 cuma kapanışı | 11.842,82 (+%0,27) | Burgan Yatırım bülteni, 13 Kasım kapanış |
| BIST 100 haftalık | +%3,14 | Burgan Yatırım bülteni |
| BIST 100 açılış | 11.808,77 (−%0,29) | CNBC-e, 09.55 |
| VİOP BIST 30 aralık kontratı | 15.400,00 (−%0,14) | CNBC-e, 09.25 |
| Dolar/TL bankalararası açılış | 50,3910 (cuma kapanışı 50,3660) | CNBC-e, sabah |
| Euro/TL | 55,55 | Yahoo Finance, 10.09 |
| 10 yıllık TL tahvil faizi (cuma) | %36,28 (+25 baz puan) | Burgan Yatırım bülteni |
Kurda tablo sakin. Dolar/TL cumayı 50,3660’tan kapattıktan sonra bu sabah bankalararası piyasada yüzde 0,1’lik artışla 50,3910’dan işlem gördü. Euro/TL’de ise küresel dolar güçlenmesinin etkisiyle aşağı yönlü bir seyir var; euro/dolar paritesi saat 10.08’de 1,10 civarına inmişti (Yahoo Finance). Cuma günü bankacılık endeksinin yüzde 0,69 gerilediğini, 10 yıllık TL tahvil faizinin de 25 baz puan yükseldiğini not etmek gerek; endeksi yukarı taşıyan taraf sınai endeksi ile BİM, Coca-Cola İçecek ve Ereğli gibi hisselerdi (Burgan Yatırım).
Asya’da teknoloji satışı, Japonya’da sürpriz daralma
Sabahın asıl sert hareketi Asya’daydı. Geçen hafta Nvidia CEO’su Jensen Huang’ın ayrılığıyla başlayan teknoloji satışları yeni haftaya da taşındı. Reuters’ın LSEG verisine dayanan hesabına göre Nvidia’nın piyasa değeri ekim başındaki yaklaşık 5,8 trilyon dolardan cuma itibarıyla 3,9 trilyon dolara inmiş durumda (Reuters). Bu hafta gelecek bilanço, yapay zekâ rallisinin nefesi için ilk ciddi sınav olacak.
Japonya’da ise Kabine Ofisi’nin öncü verisi beklentiyi karşılamadı. Temmuz–eylül döneminde reel GSYH bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,02, yıllıklandırılmış bazda yüzde 0,1 daraldı; QUICK’in derlediği piyasa beklentisi yüzde 0,2’lik büyümeydi. Ekonominin yarısını oluşturan özel tüketim yüzde 0,3 geriledi ve iki çeyrektir eksi bölgede. Yapay zekâ kaynaklı sunucu ve yarı iletken ekipmanı yatırımları sayesinde şirket yatırımları yüzde 1,6 arttı ama bu, tüketimdeki zayıflığı telafi etmeye yetmedi (Nikkei, NHK). Yetkililerin tüketicinin fiyatlara daha duyarlı hâle geldiğini söylemesi, pahalılığın Japon hane halkını da yorduğunu gösteriyor.

| Endeks | Son değer | Değişim | Saat (TSİ) |
|---|---|---|---|
| Nikkei 225 (Japonya) | 59.662,02 | −%2,42 | 09.45 |
| Kospi (Güney Kore) | 5.100,50 | −%3,59 | 09.32 |
| Tayvan (TAIEX) | 41.040,08 | −%6,03 | 08.33 |
| Şanghay Bileşik | 3.600,59 | −%0,93 | 09.54 |
| Hang Seng | 23.762,49 | +%0,53 | 09.54 |
Kaynak: Yahoo Finance verileri, önceki kapanışa göre değişim, saatler TSİ.
Çin cephesinde de veriler soğuk geldi. Ulusal İstatistik Bürosu’na göre ekimde sanayi üretimi yıllık yüzde 4,8 ile eylüldeki yüzde 5,5’in altında kaldı, Reuters anketindeki yüzde 5,3’lük beklentiyi de karşılamadı. Perakende satışlar yalnızca yüzde 0,4 arttı (beklenti yüzde 0,8), ocak–ekim döneminde sabit varlık yatırımları ise yüzde 8,1 düştü (Çin İstatistik Bürosu, CNBC). Aynı açıklamada dış ticaretin ekimde yıllık yüzde 31 büyüdüğü görülüyor; Çin dışarıya satarak ayakta duruyor, hane halkı ise hâlâ çekingen.

Wall Street, Fed ve petrolde son tablo
ABD’de cuma günü endeksler ayrıştı: S&P 500 yüzde 0,40 düşüşle 7.561,67’de, Nasdaq yüzde 0,91 kayıpla 25.136,27’de kapandı, Dow Jones ise yüzde 0,10 artışla 52.347,55’e yükseldi (Yahoo Finance). Buna rağmen haftalık bilanço olumluydu; Akbank’ın günlük bülteni S&P 500’ün haftayı yüzde 2,51, Nasdaq’ın yüzde 2,27 kazançla kapattığını, Avrupa’da Stoxx 600’ün ise üst üste üçüncü haftalık yükselişle rekor seviyeye ulaştığını aktarıyor. Bu sabah saat 10.00’a doğru S&P 500 vadelileri yüzde 0,5, Nasdaq vadelileri yüzde 1 civarında eksideydi (Yahoo Finance, 09.59).
Faiz tarafında beklentiler sertleşmeye devam ediyor. ABD 10 yıllık tahvil faizi cuma gününü yüzde 5,15 civarında bitirdi; Akbank bültenine göre faiz haftalık 28 baz puan yükseldi ve Fed vadelilerinde aralık için 25 ile 50 baz puan arasında bir artış fiyatlanıyor. Aynı bültene göre Avrupa’da da ECB’nin aralıkta faiz artırma olasılığı swap piyasasında yüzde 91’e çıktı. Dolar endeksi 103,5 civarında güçlü seyrediyor. Bugün akşam Fed Başkanı Warsh’un konuşması var; çarşamba günü de ekim toplantısının tutanakları yayımlanacak. Reuters’a göre piyasa, yetkililerin aralıkta 50 baz puanlık daha büyük bir artışa sıcak bakıp bakmadığına dair ipucu arayacak. Cuma günü CNBC’nin aktardığı FedWatch verisinde ağırlık hâlâ 25 baz puanlık adımdaydı; yani daha sert bir adım masada olsa da piyasanın ana senaryosu değil.
Petrolde ise sabah saatlerinde farklı fiyat okumaları var. AA kaynaklı sabah verisinde ocak vadeli Brent yüzde 0,59 düşüşle 95,27 dolar görünürken (Ekotürk), saat 09.58’de Yahoo Finance verisi 96,48 dolarla cuma kapanışının yaklaşık yüzde 0,7 üzerini gösteriyordu. Yani gün içinde yön henüz netleşmiş değil. Jeopolitik tarafta Akbank bülteni, hafta sonu İran’ın Bahreyn’deki ABD’ye ait bir hava savunma radarını insansız hava araçlarıyla hedef aldığını aktarıyor. Kriptoda ise Bitcoin saat 10.10’da 64.600 dolar civarındaydı (Yahoo Finance); temkinli hava kripto tarafında da sürüyor.
Bugün ve hafta boyunca neyi izleyeceğiz?
| Saat (TSİ) | Gelişme |
|---|---|
| 11.00 | Türkiye ekim ayı merkezi yönetim bütçe dengesi |
| 13.00 | Euro Bölgesi eylül sanayi üretimi |
| 16.30 | ABD New York Empire State imalat endeksi (kasım) |
| 17.05 | New York Fed Başkanı Williams’ın konuşması |
| 20.00 | Fed Başkanı Warsh’un konuşması |
| Çarşamba | Fed ekim toplantı tutanakları, İngiltere ve Euro Bölgesi enflasyonu |
| Perşembe | TCMB rezervleri, ABD haftalık işsizlik başvuruları |
| Cuma | Türkiye tüketici güveni, reel kesim güveni ve kapasite kullanım oranı |
Kaynak: Ekotürk günlük takvim ve CNBC-e haftalık takvim, 16 Kasım sabahı.
Benim için haftanın Türkiye açısından en önemli sorusu, aralıkta Meclis’e gelecek reform metninin ne kadar somut olacağı. Endeks şirketleri yeni kuralların kâğıt üzerinde kalmadığını görmek istiyor; fon tasfiyelerinin ve ödemelerin hızlı ilerlemesi bu açıdan olumlu bir işaret. Asya’daki teknoloji satışı ve Fed’in sert tonu ise içeride ne olursa olsun dışarıdan gelecek havayı belirleyecek. Fon krizinin borsada en sert hissedildiği günlerden birini 23 Ekim’deki piyasa yazımızda anlatmıştık; bugünkü tabloyu o günle karşılaştırmak için iyi bir arka plan.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir. Piyasa verileri yazının hazırlandığı saatlere aittir ve gün içinde değişebilir.
Kaynaklar: CNBC-e (FTSE Russell kararı); FTSE Russell SSS belgesi; Ekonomim; CNBC-e (Şimşek); BloombergHT; CNBC-e canlı piyasa akışı; Burgan Yatırım günlük bülteni; Akbank günlük bülteni; Nikkei; NHK World; Çin Ulusal İstatistik Bürosu; CNBC; Reuters; Ekotürk; CNBC-e haftalık takvim; Yahoo Finance piyasa verileri.
📚 Yazarın Kitapları


