ABD enflasyonu ekimde de beklenen yavaşlamayı göstermedi. ABD Çalışma Bakanlığı’na bağlı İşgücü İstatistikleri Bürosu’nun (BLS) Türkiye saatiyle 16.30’da yayımladığı verilere göre tüketici fiyatları aylık yüzde 0,4 arttı. Piyasadaki ortak tahmin yüzde 0,3’tü. Gıda ve enerji hariç çekirdek endeks de yüzde 0,2’lik beklentiye karşın yüzde 0,3 yükseldi. Veri, New York borsalarının açılışından bir saat önce geldi ve günün havasını değiştirdi: pazartesi güçlü yükselen Wall Street satışla açıldı, tahvil faizleri ve dolar yukarı yöneldi.
Bu yazıda verinin ayrıntılarını, Fed’den gelen dikkat çekici mesajı, petroldeki düşüşü ve tablonun Borsa İstanbul ile dolar/TL açısından ne anlama geldiğini bir arada ele alıyoruz.
ABD enflasyonu ekimde neden beklentiyi aştı?
Eylülde yüzde 0,6’lık sert artışın ana nedeni enerjiydi; enerji endeksi o ay yüzde 5,2 yükselmişti. Ekimde enerji kaleminin katkısı belirgin biçimde azaldı ve enerji endeksi yalnızca yüzde 0,7 arttı. Buna rağmen manşet rakamın yüzde 0,4’te kalması, fiyat artışlarının artık yalnızca akaryakıtla açıklanamadığını gösteriyor.
BLS’nin açıklamasına göre aylık artışın yüzde 30’undan fazlası konut (barınma) kaleminden geldi; bu kalem yüzde 0,3 arttı. Gıda fiyatları eylüldeki durağanlığın ardından yüzde 0,5 yükseldi. Market alışverişinde atıştırmalıklar yüzde 1,0, sığır eti yüzde 0,9 arttı; meyve-sebze ve süt ürünleri ayrı ayrı yüzde 0,6 pahalandı. Dışarıda yemek de yüzde 0,5 arttı. Ulaşım hizmetleri yüzde 0,8, eğlence kalemi yüzde 0,8 ve araç sigortası yüzde 0,7 yükselirken ikinci el otomobil fiyatları yüzde 1,2 geriledi.
Raporun bir başka ilginç yanı yıllık enflasyon oranının hiç yayımlanmaması oldu. 2025’teki federal hükümet kapanması nedeniyle Ekim 2025 fiyatları toplanamadığı için BLS, kıyas yapılacak bir taban bulunmadığını belirtti. Reuters’ın aktardığına göre yıllık enflasyon eylülde yüzde 3,7 seviyesindeydi. Bu yüzden piyasalar bu ay ağırlıklı olarak aylık değişime bakmak zorunda kaldı.
| Kalem (aylık, mevsimsellikten arındırılmış) | Eylül 2026 | Ekim 2026 |
|---|---|---|
| Genel TÜFE | %0,6 | %0,4 (beklenti %0,3) |
| Çekirdek TÜFE (gıda ve enerji hariç) | %0,3 | %0,3 (beklenti %0,2) |
| Enerji | %5,2 | %0,7 |
| Gıda | %0,0 | %0,5 |
| Barınma | %0,4 | %0,3 |
| İkinci el otomobil | %0,7 | -%1,2 |
Kaynak: BLS, 10 Kasım 2026, 16.30 TSİ. Beklentiler Reuters ve Dow Jones anketleri.
Waller’ın konuşması veriden önce masaya 50 baz puanı koydu
Veriden birkaç saat önce Fed Guvernörü Christopher Waller, Londra’da İngiltere Merkez Bankası’nı izleyenlerin toplantısında yaptığı konuşmada aralık ayında politika faizinin 25 baz puan artırılmasını desteklemeye yakın olduğunu söyledi. Waller, ekim verisi iyileşse bile bu görüşünü koruyacağını belirtti. Asıl dikkat çeken kısım ise koşullu bir uyarıydı: çekirdek TÜFE’nin son iki aydaki gibi yüzde 0,3 civarında ya da üzerinde gelmesi durumunda aralıkta 50 baz puanlık artışın değerlendirilmesi gerektiğini, yalnızca 25 baz puanlık bir adımın Fed’in güvenilirliğini riske atabileceğini ifade etti.
Çekirdek enflasyon tam olarak bu eşikte geldi. CNBC’nin CME FedWatch verilerine dayandırdığı habere göre piyasalar aralıktaki 8-9 Aralık toplantısında 25 baz puanlık artışı tamamen fiyatlamaya başladı; 50 baz puan ihtimali veriden önce sıfıra yakınken yüzde 13,6’ya çıktı. Fed’in politika faizi şu anda yüzde 3,75-4,00 aralığında bulunuyor. Waller, enerji fiyatlarındaki son düşüşü olumlu bulsa da Hürmüz Boğazı’ndaki sigorta ve aktarma maliyetleri ile dizel arzındaki sıkışıklık nedeniyle enerji kaynaklı baskının kalıcı olabileceğine dikkat çekti.
Her yetkili aynı görüşte değil. Bloomberg’in derlediği yorumlarda Principal Asset Management’tan Seema Shah, aralıkta artışın kesinleşmiş göründüğünü ancak 50 baz puan için enflasyonun belirgin biçimde hızlandığına dair daha güçlü kanıt gerektiğini söyledi. Goldman Sachs Asset Management’tan Lindsay Rosner ise faiz artışlarının 2027’ye uzayabileceğini dışlamadı.
Wall Street, tahvil ve dolar: ilk saatteki tablo
Pazartesi S&P 500 nisandan bu yana en iyi gününü yaşamış, Nasdaq yüzde 2,7’nin üzerinde yükselmişti. Salı açılışında bu iyimserliğin bir kısmı geri verildi. Teknoloji hisseleri yine baskı altındaydı; CNBC’ye göre Micron ve Marvell yüzde 3, Intel yüzde 2 geriledi. Nvidia, CEO’su Jensen Huang’la ilgili yönetim kurulu soruşturmasının gölgesinde yüzde 3’ün üzerinde değer kaybetti.
| Gösterge | Seviye / değişim | Kaynak ve saat (TSİ) |
|---|---|---|
| Dow Jones | 52.163,21 (-%0,43) | Reuters, 17.30 açılış |
| S&P 500 | 7.513,09 (-%0,49) | Reuters, 17.30 açılış |
| Nasdaq Bileşik | 25.047,45 (-%0,81) | Reuters, 17.30 açılış |
| ABD 2 yıllık tahvil faizi | %4,71 (+15 baz puan) | Bloomberg, 17.31 |
| ABD 10 yıllık tahvil faizi | %4,97 (+9 baz puan) | Bloomberg, 17.31 |
| Euro/dolar | 1,1189 (-%0,3) | Bloomberg, 17.31 |
| Stoxx Europe 600 | +%0,6 | Bloomberg, 17.31 |
| Ons altın | 4.054,87 $ (-%2,1) | Bloomberg, 17.31 |
Kısa vadeli faizlerdeki 15 baz puanlık sıçrama, piyasanın gözünü uzun vadeli büyümeden çok Fed’in önümüzdeki birkaç toplantısına çevirdiğini gösteriyor. Bloomberg’e göre para piyasaları 2027 ortasına kadar en az iki faiz artışı ihtimaline daha fazla ağırlık verdi. Dolar endeksi Sözcü’nün aktardığı verilere göre 16.48 itibarıyla 102 seviyesini gördü. Güçlenen dolar ve yükselen reel faiz beklentisi altını da etkiledi; ons, veriden sonra bir ara 4.039 dolara kadar indi. Altın ve gümüşteki sabah tablosunu veri öncesi altın piyasası yazımızda ele almıştık.
Petrol 90 doların altında: enflasyon için iki yönlü bir tablo
Günün ilginç çelişkisi petrol tarafındaydı. Başkan Donald Trump’ın İran’la savaşın “oldukça yakında” bitebileceğini söylemesinin ardından Brent petrol, CNBC’ye göre ağustostan bu yana ilk kez varil başına 90 doların altına indi. Ocak vadeli Brent 13.00 itibarıyla yüzde 3,2 düşüşle 89,4 dolardan işlem görüyordu. ABD ham petrolü WTI ise Bloomberg verisine göre 17.31’de yüzde 2,7 kayıpla 84,54 dolardaydı.
Petroldeki düşüş, önümüzdeki aylarda enerji kaynaklı enflasyonu hafifletebilecek bir gelişme. Ancak ekim verisi, gıda, hizmet ve konut gibi kalemlerin enerjiden bağımsız olarak yükselmeye devam ettiğini gösterdi. ING analistleri jeopolitik risk priminin bir kısmının fiyatlardan çıktığını, buna karşın bölgedeki müzakerelerin belirsizliğini koruduğunu not etti. FGE’den Fereidun Fesharaki ise taraflar arasındaki farkın çok büyük olduğunu ve kalıcı bir anlaşma görmediğini söyledi. Yani petroldeki rahatlamanın ne kadar süreceği henüz net değil.
Borsa İstanbul ve dolar/TL cephesi
Yurt içinde gün, ABD verisinden önce sakin bir yükselişle geçiyordu. BIST 100 güne yüzde 0,39 artışla 11.758,85 puandan başladı ve saat 13.00 itibarıyla yüzde 0,44 artışla 11.764,15 puana çıktı. Sabahki tabloyu, TÜİK’in açıkladığı eylül sanayi üretimi verisiyle birlikte BIST 100 ve sanayi üretimi haberimizde aktarmıştık; sanayi üretimi eylülde yıllık yüzde 2,6, aylık yüzde 2,1 arttı. Bu yazı hazırlanırken endeksin gün sonu kapanış verisi henüz netleşmemişti.
| Gösterge | Değer | Kaynak ve saat (TSİ) |
|---|---|---|
| BIST 100 açılış | 11.758,85 (+%0,39) | AA, 10.00 |
| BIST 100 gün ortası | 11.764,15 (+%0,44) | AA, 13.00 |
| Dolar/TL (serbest piyasa) | 50,2330 | AA, 13.00 |
| Avro/TL (serbest piyasa) | 56,3990 | AA, 13.00 |
| Dolar/TL (veri sonrası) | 50,23 civarı | Sözcü, 16.48 |
| Gösterge tahvil bileşik getiri (Mart 2028) | %38,98 | AA, 13.00 |
Türkiye açısından ABD enflasyonu verisinin önemi daha çok dolaylı. Fed’in daha uzun süre sıkı kalma ihtimali, gelişmekte olan ülkelere giden sermaye akımlarını ve küresel risk iştahını etkileyebilir. Öte yandan petrolün 90 doların altına inmesi, enerji ithalatçısı bir ekonomi olarak Türkiye’nin cari dengesi ve yurt içi enflasyon görünümü için olumlu yönde okunabilecek bir gelişme. Bu iki etki birbirini kısmen dengeliyor. Takvimde bir sonraki önemli yerel veri, TCMB’nin 13 Kasım Cuma günü açıklayacağı eylül ödemeler dengesi istatistikleri olacak.
Sırada ne var?
ABD enflasyonu tarafında cuma günü açıklanacak üretici fiyatları (ÜFE) verisi, Fed’in aralık kararı öncesinde izlenecek bir sonraki önemli halka. BLS, kasım ayı TÜFE verisini 10 Aralık’ta, yani Fed toplantısının bitiminden bir gün sonra yayımlayacak. Bu takvim, Fed üyelerinin aralık kararını kasım enflasyonunu görmeden vermesi anlamına geliyor. Waller’ın konuşmasında da vurguladığı gibi, Fed yetkilileri enerji fiyatlarındaki düşüşün diğer mal ve hizmetlere ne ölçüde yansıyacağını yakından izleyecek.
Piyasa açısından bugünkü tablo şunu söylüyor: aralıkta faiz artışı neredeyse fiyatlanmış durumda, tartışma artık artışın büyüklüğü ve 2027’ye ne kadar uzanacağı üzerinde. Bu tartışmanın yönü, önümüzdeki haftalarda gelecek veriler ve Fed üyelerinin açıklamalarıyla şekillenecek.
Kaynaklar
- BLS, Consumer Price Index – October 2026
- Federal Reserve, Waller konuşması (10 Kasım 2026)
- CNBC, ekim TÜFE haberi
- CNBC, Brent petrol haberi
- Anadolu Ajansı, ekonomi haberleri
Yasal not: Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir. Yer verilen veriler belirtilen kaynak ve saatlere aittir; piyasa koşulları gün içinde hızla değişebilir.
📚 Yazarın Kitapları
Bilge Yatırımcı
Piyasa analizi, portföy yönetimi ve risk değerlendirmesi için pratik bir rehber.
Geleceğine Yatırım
Teknoloji ve geleceğin trendlerine odaklanan stratejik yatırım fikirleri.
