İngiltere Merkez Bankası (BoE), politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 3,75’ten yüzde 4’e çıkardı. Ağustos 2023’ten bu yana ilk kez gelen BoE faiz artırımı, 15.00 TSİ’de açıklandı ve gerekçe olarak Orta Doğu’daki savaşın yükselttiği enerji fiyatları gösterildi. ABD’de ise haftalık işsizlik maaşı başvuruları 189 bine indi, verimlilik beklentinin üzerinde arttı. New York borsasında açılıştaki karışık görünüm kısa sürede değişti; 18.07 TSİ itibarıyla Nasdaq yüzde 3,3, S&P 500 yüzde 1,9 düşüşteydi.
Sabah yazımızda BIST 100 ve BoE karar günü başlığıyla kararın beklentisini aktarmıştık. Bu yazı, öğleden sonra netleşen kararı, ABD verilerini ve Wall Street’in perşembe açılışını bir arada ele alıyor.
Para Politikası Kurulu’nun (PPK) 4 Kasım’da biten toplantısında dokuz üyenin tamamı artış yönünde oy kullandı. Fark yalnızca artışın büyüklüğündeydi: Başkan Andrew Bailey dahil sekiz üye 25 baz puanı desteklerken Catherine Mann faizin yüzde 4,25’e, yani 50 baz puan yükseltilmesini istedi. Banka, savaşın dokuzuncu ayına girdiğini ve küresel enerji fiyatlarının zaten yüksek bir düzeyden artmayı sürdürdüğünü belirtti.
İngiltere’de yıllık enflasyon eylülde yüzde 3,5’e çıkmıştı. BoE artık enflasyonun gelecek yılın ortasında yaklaşık yüzde 5’e tırmanmasını, ardından enerji etkisi azaldıkça gerilemesini bekliyor. BBC’nin aktardığına göre hedef olan yüzde 2’ye dönüş 2028’i bulabilir; savaşın büyüdüğü olumsuz senaryoda ise enflasyon 2027’de yüzde 6,2’ye kadar çıkabilir. Kurul, enerjinin diğer fiyatlara ve ücretlere yayıldığına dair kanıtın şimdilik sınırlı olduğunu kabul ediyor, ancak birikmiş baskının artık bir adım gerektirecek düzeye ulaştığını düşünüyor. Beklenenden güçlü seyreden ekonomik faaliyet de bu kararı destekleyen etkenler arasında sayıldı.
Bailey, kararın uzun bir artış serisinin ilk adımı olarak görülmemesi gerektiğini, ancak Orta Doğu’daki çatışma çözülmezse son artış da olmayabileceğini söyledi. The Guardian’ın aktardığı basın toplantısında Bailey, son iki gündeki sert enerji fiyatı düşüşünü olumlu karşıladığını, fakat görüşünü değiştirmesi için bu düşüşün kalıcı olması gerektiğini vurguladı. Tutanaklarda kurul içi ayrışma da göze çarpıyor: Clare Lombardelli yakın vadede bir artış daha gerekebileceğini yazarken Alan Taylor bu adımı “şimdilik tek seferlik bir sigorta artışı” olarak tanımladı.
| Başlık | Ayrıntı |
|---|---|
| Karar (15.00 TSİ) | Politika faizi %3,75’ten %4,00’e (+25 baz puan) |
| Oylama | 8 üye 25 baz puan, 1 üye (Catherine Mann) 50 baz puan artış istedi |
| Son faiz artışı | Ağustos 2023 |
| Eylül TÜFE (İngiltere) | %3,5 (ağustos: %3,1) |
| Enflasyon tahmini | 2027 ortasında yaklaşık %5 (temmuz raporunda %3,2 öngörülmüştü) |
| Olumsuz senaryo | 2027’de %6,2’ye kadar enflasyon |
| Sonraki karar | 17 Aralık 2026 |
Kaynak: İngiltere Merkez Bankası Para Politikası Özeti ve tutanaklar (5 Kasım 2026); BBC ve The Guardian (temmuz tahmini, olumsuz senaryo ve son artış tarihi).
Kararın hane halkına yansıması kısa sürede görülecek. BBC’nin bankacılık sektörü birliği UK Finance’e dayandırdığı hesaba göre faize endeksli konut kredisi kullanan yaklaşık 510 bin kişinin aylık ödemesi ortalama 31 sterlin artacak. Banka da tutanaklarda iki yıllık konut kredisi faizlerinin eylül başından bu yana yaklaşık 50 baz puan yükseldiğini not etti. Bir sonraki karar 17 Aralık’ta açıklanacak.
ABD Çalışma Bakanlığı’nın 16.30 TSİ’de yayımladığı veriye göre 31 Ekim’de biten haftada ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı 6 bin azalarak mevsimsellikten arındırılmış 189 bine indi. Dow Jones anketinde beklenti 197 bindi. CNBC’ye göre bu düzey, eylül 1969’dan beri en düşük seviyenin görüldüğü temmuz ayıyla aynı. Bir hafta geriden gelen devam eden başvurular ise 23 bin artışla 1,72 milyona çıktı.
Aynı saatte açıklanan Çalışma İstatistikleri Bürosu (BLS) öncü verisine göre tarım dışı iş kesiminde verimlilik üçüncü çeyrekte yıllıklandırılmış yüzde 3,6 arttı; beklenti yüzde 2,9’du. Birim işgücü maliyeti ise yüzde 0,7 geriledi. CNBC, üretilen değerin çalışan ücretlerine giden payının yüzde 53’e indiğini ve bu oranın 1947’de başlayan veri serisinin en düşük düzeyi olduğunu yazdı. Daha önce açıklanan Challenger raporu da ekimde 43.994 işten çıkarma planı duyurulduğunu, bunun geçen yılın aynı ayına göre yüzde 71 daha az olduğunu gösterdi.
| ABD verisi (16.30 TSİ) | Açıklanan | Beklenti | Önceki |
|---|---|---|---|
| İlk kez işsizlik maaşı başvurusu (31 Ekim haftası) | 189 bin | 197 bin | 195 bin (revize) |
| Devam eden başvurular (24 Ekim haftası) | 1,72 milyon | – | +23 bin artış |
| Tarım dışı verimlilik, 3. çeyrek (öncü) | +%3,6 | +%2,9 | – |
| Birim işgücü maliyeti, 3. çeyrek (öncü) | -%0,7 | – | – |
| Challenger işten çıkarma planları, ekim | 43.994 | – | eylülün hafif üzerinde, yıllık -%71 |
Kaynak: ABD Çalışma Bakanlığı ve BLS verilerini aktaran CNBC (beklentiler: Dow Jones anketi); Challenger verisi Yahoo Finance üzerinden.
Düşük işten çıkarmalar ile maliyet baskısının azalması, Fed açısından iki farklı yöne işaret ediyor. Bir yanda güçlü işgücü piyasası faiz artırımı beklentisini canlı tutarken öte yanda düşen birim işgücü maliyeti, ücret kaynaklı enflasyon kaygısını hafifletiyor. FXStreet’in sabah aktardığı CME FedWatch verisinde aralık toplantısında Fed’in faiz artırma ihtimali yüzde 82 civarında görünüyordu. Çarşamba günü açıklanan ADP ve ISM hizmet verilerinin ayrıntılarını ISM hizmet endeksi ve ADP haberimizde okuyabilirsiniz. Asıl resmi istihdam raporu cuma günü yayımlanacak.
New York borsası 17.30 TSİ’de karışık açıldı. CNBC’ye göre Dow Jones ilk dakikalarda 334 puan (yüzde 0,6) yükselirken S&P 500 yüzde 0,1, Nasdaq yüzde 0,7 gerideydi. Teknoloji tarafındaki satış derinleştikçe tablo bozuldu ve Dow da eksiye geçti. Çarşamba günü ara seçim sonuçlarının ardından 1.500 puanı aşan yükselişle Nisan 2025’ten bu yana en iyi gününü yaşayan Dow’da kazançlar kısmen geri verildi. Bir gün önceki yükselişin ayrıntıları ara seçim sonrası piyasalar yazımızda yer alıyor.
Satışın merkezinde yapay zekâ altyapısına bağlı şirketler var. CNBC, Demokratların Kongre’nin iki kanadında da çoğunluğu alması ve bazı eyaletlerdeki valilik sonuçlarının veri merkezlerine yönelik düzenlemeyi sıkılaştırabileceği endişesine dikkat çekti. 18.07 TSİ verisine göre Nvidia yüzde 5,6 düşüşle 189 dolara geriledi; Barron’s, hissenin temmuzdan bu yana ilk kez 200 doların altında kapanış riskiyle karşı karşıya olduğunu yazdı. Broadcom yaklaşık yüzde 5, Tesla yüzde 9 düştü. Bilanço beklentileri aşmasına rağmen zayıf görünüm açıklayan Qualcomm yüzde 9 geriledi. CoreWeave, Nebius ve Iren gibi bulut altyapı şirketlerinde kayıplar yüzde 9 ile 13 arasında değişti. Ters yönde, beklentiyi aşan sonuç ve görünüm açıklayan reklam teknolojisi şirketi AppLovin yüzde 32 yükseldi.
Tahvil tarafında ABD 10 yıllık faizi 18.07 TSİ’de yüzde 4,867’ye geriledi, dolar endeksi yatay seyretti. Petrolde ise bir gün önceki sert düşüşün bir kısmı geri alındı: Brent yüzde 2,2 artışla 96,7 dolara, WTI yüzde 1,6 artışla 89,5 dolara çıktı. Yahoo Finance, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in seçim yenilgisini savaşa bağlayan açıklamasının barış beklentisini artırdığını, ancak Başkan Trump’ın İran’la anlaşma arayıp aramayacağına ilişkin belirsizliğin sürdüğünü aktardı. Avrupa’da FTSE 100 sabah saatlerinde üç ayın en yüksek düzeyini gördü; BoE kararının ardından endeks 17.50 TSİ’de yüzde 0,4 artıdaydı, sterlin ise dolar karşısında 1,346 civarında yatay kaldı.
| Piyasa | Seviye | Değişim | Saat (TSİ) |
|---|---|---|---|
| S&P 500 | 7.546,58 | -%1,85 | 18.07 |
| Nasdaq Bileşik | 24.897,46 | -%3,26 | 18.07 |
| Dow Jones | 52.863,58 | -%0,92 | 18.07 |
| Nvidia | 189,02 $ | -%5,55 | 18.07 |
| ABD 10 yıllık tahvil faizi | %4,867 | -2,5 baz puan | 18.07 |
| ABD 2 yıllık tahvil faizi | %4,564 | -1,7 baz puan | 18.07 |
| Dolar endeksi (DXY) | 101,61 | +%0,05 | 18.07 |
| Sterlin/dolar | 1,3460 | -%0,08 | 18.07 |
| İngiltere 10 yıllık tahvil faizi | %5,158 | +2,2 baz puan | 18.07 |
| Brent petrol (vadeli) | 96,73 $ | +%2,23 | 17.57 |
| WTI petrol (vadeli) | 89,52 $ | +%1,59 | 17.57 |
| Stoxx Europe 600 | 658,40 | +%0,15 | 17.50 |
| İngiltere FTSE 100 | 10.872,32 | +%0,40 | 17.50 |
| Almanya DAX | 26.487,68 | +%0,19 | 17.50 |
Kaynak: CNBC fiyat verisi, 18.07 TSİ itibarıyla anlık görüntü. Petrol ve Avrupa satırları ilgili piyasanın son işlem saatine aittir; değerler gün içinde değişebilir.
Yurt içinde BIST 100, çarşambayı yüzde 4,12 kazançla kapattıktan sonra perşembe seansını 11.546,61 puanla yüzde 0,6 yukarıda açtı. Sabah saatlerinde 11.617 puanı gören endeks daha sonra kazançlarını geri verdi ve 13.00 itibarıyla yüzde 0,12 düşüşle 11.464,81 puana indi. Gün ortasında bankacılık endeksi yüzde 1,50 artıda kalırken kimya, petrol ve plastik endeksi yüzde 2,26 kayıpla sektörler arasında en zayıf grup oldu. CNBCE’nin canlı yayınına göre satış baskısı öğleden sonra arttı ve endeks 11.337,88 puanla günün en düşük seviyesini gördü. CNBC’nin gecikmeli verisinde BIST 100, 17.50 TSİ’de yüzde 0,77 kayıpla 11.389,91 puandaydı.
Kur tarafında sakin bir görünüm var. Saat 13.00’te serbest piyasada doların satış fiyatı 50,0490, avronunki 56,3410 lira düzeyindeydi. 15 Mart 2028 vadeli gösterge tahvilin bileşik getirisi yüzde 39,23 oldu. Yurt içi veri takviminde ise TCMB’nin haftalık para ve banka istatistikleri yer aldı.
| Gösterge | Değer | Değişim | Saat (TSİ) |
|---|---|---|---|
| BIST 100 (önceki kapanış) | 11.478,13 | +%4,12 | 4 Kasım |
| BIST 100 (açılış) | 11.546,61 | +%0,60 | Açılış |
| BIST 100 (gün ortası) | 11.464,81 | -%0,12 | 13.00 |
| BIST 100 (gecikmeli veri) | 11.389,91 | -%0,77 | 17.50 |
| Dolar/TL (serbest piyasa) | 50,0490 | – | 13.00 |
| Dolar/TL | 50,044 | +%0,06 | 18.07 |
| Avro/TL (serbest piyasa) | 56,3410 | – | 13.00 |
| 2 yıllık gösterge tahvil (bileşik) | %39,23 | – | 13.00 |
Kaynak: AA gün ortası verisi (Capital ve CNBCE üzerinden), CNBCE canlı yayın; CNBC fiyat verisi (BIST verisi gecikmelidir), 18.07.
BoE’nin artırımı, enerji kaynaklı enflasyonun yalnızca ABD’de değil Avrupa’da da para politikasını yeniden sıkılaştırma yönüne ittiğini gösteriyor. Londra’daki kararın kalıcı bir döngü başlatıp başlatmayacağı büyük ölçüde petrol ve doğal gaz fiyatlarına, dolayısıyla Orta Doğu’daki gelişmelere bağlı. ABD’de cuma günü açıklanacak tarım dışı istihdam raporu, düşük işsizlik başvurularının resmi istihdam verisine nasıl yansıdığını ve Fed’in aralık toplantısına dair fiyatlamaları netleştirecek. Wall Street’te ise yapay zekâ altyapısına yönelik düzenleme tartışmasının teknoloji hisselerindeki baskıyı ne kadar sürdüreceği izlenecek.
Bu yazı yalnızca haber ve bilgilendirme amacı taşır, yatırım tavsiyesi değildir. Piyasa verileri yazının hazırlandığı saate aittir ve gün içinde değişebilir.
📚 Yazarın Kitapları
Bilge Yatırımcı
Piyasa analizi, portföy yönetimi ve risk değerlendirmesi için pratik bir rehber.
Geleceğine Yatırım
Teknoloji ve geleceğin trendlerine odaklanan stratejik yatırım fikirleri.
Upbit, Collector Crypt’in CARDS token’ını 5 Kasım 2026’da KRW, BTC ve USDT marketlerinde işleme açtı.…
Nasdaq Bileşik yüzde 3,8 gerilerken Bitcoin 76 bin dolara indi (Binance/CoinGecko ~18.31 TSİ). Çip satışı,…
IOTA rehberi: 2015’te nesnelerin interneti için doğan projenin Rebased ile Move tabanlı PoS ağına geçişi,…
BIST 100, 4 Kasım’ı yüzde 4,12 yükselişle 11.478,13 puandan kapattı (hacim 184,3 milyar TL). 5…
Ons gümüş, ABD ara seçimleri sonrası petrolün yüzde 8,7 düşmesi ve zayıflayan dolarla çarşamba yüzde…
Ons altın, ABD ara seçimlerinin ardından petrolün yüzde 8,7 düşmesi, zayıflayan dolar ve gerileyen tahvil…