Cuma sabahı ekranlara bakan herkes aynı şeyi fark etti: Dün akşam New York’ta başlayan satış, gece boyunca okyanusu aştı ve Tokyo ile Seul’de çok daha sert bir hâl aldı. Türkiye saatiyle 10.00’da açılış zili çaldığında borsa tarafında da tablo değişmedi. Peki Asya’da bir günde ne oldu, bu dalga İstanbul’a hangi kanaldan ulaştı ve günün geri kalanında hangi veriler takvimde?
Bu yazıda altın ve gümüşü değil, hisse piyasalarını, kuru, petrolü ve bu sabah açıklanan Türkiye verilerini ele alıyoruz. Altındaki satışı ve Goolsbee’nin yapay zekâ uyarısını bu sabahki altın yazımızda, dünkü Anthropic halka arzı ve ABD verilerini de Wall Street açılış yazımızda anlatmıştık.
Tokyo ve Seul’de gün neden bu kadar ağır geçti?
Asya seansı Türkiye saatiyle 09.30 civarında kapandığında rakamlar uzun süredir görülmeyen cinstendi. Nikkei’nin resmî endeks sayfasına göre Japonya’nın Nikkei 225 endeksi 3.007,56 puan kaybederek 56.436,65’ten kapandı. Bu, yüzde 5,06’lık bir düşüş demek. Daha geniş tabanlı TOPIX ise yüzde 3,88 geriledi.
Güney Kore’de durum benzerdi. KOSPI yüzde 5,21 düşüşle 4.869,96 puana indi; Samsung Electronics yaklaşık yüzde 7, SK Hynix de yüzde 5,91 değer kaybetti. Satışın hızı o kadar yüksekti ki Kore Borsası, program alım-satımlarını geçici olarak yavaşlatan “sidecar” mekanizmasını devreye almak zorunda kaldı. Newsquawk’ın derlemesine göre Samsung tarafındaki baskıda, Samsung ve TSMC’nin yeni ABD kısıtlamaları kapsamında lisans beklerken bazı çiplerin Çin’e sevkiyatını durdurduğuna dair haberler de rol oynadı. Bu iddia şirketler tarafından henüz ayrıntılı biçimde açıklanmış değil, o yüzden temkinle okumak gerekiyor.
| Endeks | Kapanış / son değer | Değişim | Kaynak (saat, TSİ) |
|---|---|---|---|
| Nikkei 225 (Japonya) | 56.436,65 | −%5,06 | Nikkei Indexes, kapanış ~09.30 |
| TOPIX (Japonya) | 3.674,22 | −%3,88 | Zaikei, kapanış ~09.30 |
| KOSPI (Güney Kore) | 4.869,96 | −%5,21 | TokenPost, kapanış ~09.30 |
| S&P/ASX 200 (Avustralya) | 8.592,60 | −%1,6 | AP, sabah saatleri |
| Hang Seng (Hong Kong) | 22.333,88 | −%2,2 | AP, seans içi |
| Şanghay Bileşik (Çin) | 3.532,10 | −%1,3 | AP, seans içi |
Japonya’da en çok kaybettiren hisselerden biri, yapay zekâya büyük yatırımları olan SoftBank oldu. Bu ayrıntı aslında hikâyenin özetini veriyor: Satış rastgele dağılmadı, yapay zekâ ve çip temasına en çok bağlanmış şirketlerde yoğunlaştı. Bloomberg HT’nin aktardığı verilere göre MSCI Asya Pasifik endeksi Mart 2020’den bu yana en kötü haftasını kapatmaya hazırlanıyor, MSCI tüm ülkeler endeksi de art arda yedinci gününde düşüşte.

Satışın fitilini ne ateşledi?
Kâğıt üzerinde bu hafta yapay zekâ cephesi için iyi bir hafta olmalıydı. Nvidia güçlü çeyrek sonuçları açıkladı, Anthropic tarihin en büyük halka arzlarından biriyle Nasdaq’ta işlem görmeye başladı. Ama yatırımcılar bu haberleri bir “rahatlama” olarak değil, satış fırsatı olarak kullandı. Alman yayın kuruluşu tagesschau’nun piyasa raporuna göre Anthropic hissesi gün içinde yüzde 34’e kadar yükseldi, günü yüzde 17 artıyla kapattı ama seans sonrası işlemlerde yaklaşık yüzde 5 geri verdi.
Aynı raporda alıntılanan Capital Economics ekonomisti Joe Maher, ilk günlerdeki fiyat sıçramasına fazla anlam yüklenmemesi gerektiğini söylüyor. Miller Tabak’tan Matt Maley ise yapay zekâdaki kârlılık sorusunu, dev yatırım harcamalarını, yükselen faizleri, kredi piyasasındaki gerginliği ve jeopolitik riskleri sıralıyor. Bir de hukuki boyut var: Kaliforniya Başsavcılığı, gelişmiş çiplerin ya da gizli bilgilerin Çin’e ulaşıp ulaşmadığını araştırmak için Nvidia’ya celp gönderdi.
Benim gözümde asıl dikkat çekici nokta şu: Piyasa artık “yapay zekâ büyüyecek mi?” sorusundan çok “bu büyümenin faturası kime, ne zaman kesilecek?” sorusuyla meşgul. Fed’in sıkılaşmayı sürdürebileceği beklentisi de bu soruyu daha pahalı hâle getiriyor. Dün akşamki ABD kapanışını hatırlatmak gerekirse, AP’nin verilerine göre Dow Jones 1.101 puan (%2,2) düşüşle 49.097,06’ya, Nasdaq yüzde 2,3 kayıpla 23.879,20’ye geriledi.
Borsa İstanbul açılışta nerede durdu?
İstanbul bu dalgadan ayrışamadı. Anadolu Ajansı’nın 10.00 sonrası aktardığına göre BIST 100 endeksi güne 138,65 puan ve yüzde 1,22 düşüşle 11.261,44 puandan başladı. Dün endeks yüzde 0,67 kayıpla 11.400,09’dan kapanmıştı. Açılışta bankacılık endeksi yüzde 1,26, holding endeksi yüzde 0,92 geriledi. Sektörler arasında yükselişle başlayan tek grup yüzde 2,53 ile finansal kiralama ve faktoring olurken, en sert kayıp yüzde 4,19 ile madencilikte görüldü. Madencilikteki düşüşün değerli metallerdeki geri çekilmeyle aynı güne denk gelmesi tesadüf sayılmaz.
| Gösterge | Değer | Değişim | Kaynak (saat, TSİ) |
|---|---|---|---|
| BIST 100 açılış | 11.261,44 | −%1,22 | AA, 10.00 sonrası |
| BIST 100 önceki kapanış (19 Kasım) | 11.400,09 | −%0,67 | T24, 18.57 |
| VİOP BIST 30 açılış | 14.646,00 | −%1,03 | CNBC-e, 09.30 |
| Bankacılık endeksi | – | −%1,26 | AA, açılış |
| Madencilik endeksi | – | −%4,19 | AA, açılış |
| Dolar/TL (serbest piyasa açılış) | 50,5650 | dün 50,4620 | AA / T24, 09.31 |
| Euro/TL (serbest piyasa açılış) | 55,5730 | dün 55,5300 | AA / T24, 09.31 |
Analistlerin AA’ya aktardığı teknik seviyelere göre BIST 100’de 11.100 ve 11.000 puan destek, 11.400 ve 11.500 puan direnç olarak izleniyor. Bunlar kesin bir yön tahmini değil, piyasa katılımcılarının takip ettiği eşikler. Kur tarafında ise sakin bir görüntü var: serbest piyasada dolar 50,5650 liradan, euro 55,5730 liradan güne başladı. Euro/dolar paritesi sabah saatlerinde 1,0980 civarındaydı.

Bu sabah açıklanan Türkiye verileri ne söylüyor?
Saat 10.00’da Merkez Bankası ve TÜİK, piyasa gürültüsünün biraz gölgede bıraktığı ama reel ekonomiyi anlamak için önemli olan üç veriyi yayımladı. TCMB’nin kasım raporuna göre mevsimsellikten arındırılmış reel kesim güven endeksi 0,2 puan artarak 101,3’e çıktı. Siparişler, önümüzdeki üç ayın üretim ve ihracat beklentileri endeksi yukarı çekerken, yatırım harcaması ve istihdam beklentileri aşağı yönlü etki yaptı. Yani sanayici siparişten biraz daha umutlu ama yeni yatırım ve işe alım konusunda temkinli.
Aynı saatte açıklanan kapasite kullanım oranı ise küçük bir gerileme gösterdi. Tüketici tarafında ise TÜİK verisine göre güven endeksi ekimdeki 84,8’den 86,8’e yükseldi. Endeksin 100’ün altında kalması, hanelerin genel görünümünün hâlâ kötümser tarafta olduğunu gösteriyor; ama yön yukarı.
| Veri (Kasım 2026) | Son değer | Önceki | Kaynak (saat, TSİ) |
|---|---|---|---|
| Reel kesim güven endeksi (arındırılmış) | 101,3 | 101,1 | TCMB, 10.00 |
| Reel kesim güven endeksi (arındırılmamış) | 99,2 | 99,8 | TCMB, 10.00 |
| Kapasite kullanım oranı (arındırılmış) | %74,1 | %74,3 | TCMB, 10.00 |
| Kapasite kullanım oranı (arındırılmamış) | %74,4 | %74,5 | TCMB, 10.00 |
| Tüketici güven endeksi | 86,8 | 84,8 | TÜİK, 10.00 |
Bu üç veriyi yan yana koyunca ortaya çıkan resim, küresel borsalardaki paniğe kıyasla çok daha durgun: Türkiye’de imalat sanayi ne hızlanıyor ne de belirgin biçimde yavaşlıyor. Borsadaki sabah kaybının yerli bir veriden değil, dışarıdan gelen risk iştahı kaybından kaynaklandığını düşünmek için iyi bir gerekçe bu.
Avrupa ve petrolde sabah görünümü
Avrupa’da da açılış öncesi beklentiler eksi yöndeydi. tagesschau’nun aktardığı IG göstergesine göre Almanya’nın DAX endeksi Xetra açılışından önce yüzde 1,3 düşüşle 25.122 puanı işaret ediyordu; Newsquawk’a göre Euro Stoxx 50 vadeli kontratları da yüzde 1,6 gerideydi. Almanya’da IG Metall’in sekiz yıl sonra ilk kez tam gün uyarı grevi yapması da günün gündemindeki yerel başlıklardan biri.
Petrolde ise hisse piyasalarının tersine hafif bir yükseliş var. CNBC’nin Reuters kaynaklı haberine göre Brent petrolün varili TSİ 07.04 itibarıyla yüzde 0,9 artışla 92,77 dolara çıktı. Destek, Husilerin Riyad’a yönelik saldırıları ve Hürmüz Boğazı’ndaki tanker aksaklığı haberlerinden geldi. Yine de Brent haftayı yaklaşık yüzde 3,5 kayıpla kapatmaya hazırlanıyor; çünkü Hürmüz’den geçen sevkiyatların büyük ölçüde normale dönmesi arz fazlası beklentisini canlı tutuyor. Talep tarafında da yapay zekâ temalı satışın genel risk iştahını bastırdığı yorumları var.

Günün geri kalanında takvimde neler var?
| Saat (TSİ) | Ülke / kurum | Gelişme |
|---|---|---|
| Sabah | Almanya | Ekim üretici fiyatları (ÜFE) |
| Sabah | İngiltere | Ekim perakende satışları |
| Gün içinde | ECB | Frankfurt’taki Avrupa Bankacılık Kongresi’nde Lagarde’ın konuşması |
| 17.30 | Hazine ve Maliye Bakanlığı | Ekim merkezi yönetim borç stoku |
| 18.00 | Avro Bölgesi | Kasım tüketici güveni (öncü) |
| 18.00 | ABD | Michigan Üniversitesi tüketici güveni (kasım nihai) |
Lagarde’ın konuşması özellikle ilginç olacak, çünkü Fed’den gelen sıkılaşma sinyallerinin ardından ECB’nin ne kadar farklı bir yol çizebileceği merak ediliyor. Akşam saatlerinde gelecek Michigan verisi ise ABD’li tüketicinin borsadaki bu sert haftayı ne kadar hissettiğine dair ilk ipuçlarından birini verebilir. Takvimdeki saatler kurumların duyurularına göre değişebilir.
Sabahın kısa özeti şöyle: Satışın merkezi Asya’daki çip ve yapay zekâ hisseleriydi, Borsa İstanbul açılışta bu havadan payını aldı, Türkiye’nin kendi verileri ise ne alarm ne de güçlü bir toparlanma sinyali verdi. Haftanın son işlem gününde kapanışa kadar oynaklığın yüksek kalması sürpriz olmaz.
Yatırım tavsiyesi değildir. Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; rakamlar belirtilen saatlerdeki kaynak verilerine dayanır ve gün içinde değişebilir.
📚 Yazarın Kitapları


